Khách mua hàng tại cửa hàng kinh doanh miễn thuế sân bay Nội Nài (Hà Nội).

Doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin

Theo đại diện Cục Giám sát quản lý về hải quan - Tổng cục Hải quan, trước đây việc hướng dẫn và quản lý hải quan hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế được quy định tại 3 quyết định của Chính phủ và nhiều thông tư. Nay, các quy định liên quan đến vấn đề này được thống nhất, tập trung tại Nghị định 167. Nghị định 167 phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp (DN) kinh doanh hàng miễn thuế, đảm bảo quản lý hàng hóa chặt chẽ, phòng ngừa gian lận, buôn lậu, trên cơ sở DN chủ động quản lý và chịu trách nhiệm với pháp luật khi cơ quan hải quan thực hiện giám sát, kiểm tra.

Nghị định này quy định, thủ tục hải quan, giám sát hải quan đối với hàng hóa vận chuyển giữa kho chứa hàng miễn thuế và cửa hàng miễn thuế. Trước đây, ở khâu này chưa có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, dễ dẫn tới những vi phạm gian lận trong khai báo số lượng hàng, chủng loại hàng…

Theo quy định mới, DN có trách nhiệm truyền thông tin hàng hóa vào hệ thống xử lý dữ liệu điện tử trước khi vận chuyển hàng hóa, khi vận chuyển hàng hóa giữa kho chứa hàng miễn thuế và cửa hàng miễn thuế phải kèm theo chứng từ xuất kho, xuất khỏi cửa hàng miễn thuế.

Chi cục hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế có trách nhiệm kiểm tra thực tế hàng hóa được vận chuyển theo nguyên tắc quản lý rủi ro hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật; phê duyệt văn bản thông báo của DN về việc vận chuyển trong trường hợp thực hiện thủ công hoặc hệ thống xử lý dữ liệu điện tử gặp sự cố.

Đồng thời, chi cục hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế có trách nhiệm giám sát hàng hóa xếp lên phương tiện để vận chuyển giữa kho chứa hàng miễn thuế và cửa hàng miễn thuế; thực hiện phê duyệt vận chuyển hàng hóa trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử ngay sau khi doanh nghiệp truyền đến hoặc có văn bản do DN xuất trình.

Cơ quan hải quan niêm phong hàng hóa trước khi vận chuyển, ghi rõ số niêm phong trên bản giấy của DN. Khi hàng hóa vận chuyển đến địa điểm, chi cục hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế kiểm tra niêm phong, xác nhận trên văn bản của DN, thực hiện giám sát hàng hóa nhập vào kho chứa hàng miễn thuế hoặc cửa hàng miễn thuế.

Kiểm tra báo cáo quyết toán của DN

Bên cạnh đó, điểm mới của Nghị định 167 là quy định thủ tục hải quan đối với trường hợp một DN có nhiều cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế tại nhiều địa điểm khác nhau, chịu sự quản lý của các chi cục hải quan, cục hải quan khác nhau.

Trước đây khâu quản lý DN có nhiều cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế tại nhiều địa điểm khác nhau rất phức tạp, không có sự thống nhất, khiến cho DN và cả cơ quan hải quan gặp khó. Nay vấn đề này đã được giải quyết bằng quy định: DN chỉ phải thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa để đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế tại chi cục hải quan nơi DN có trụ sở chính. Khi đó, DN phải có hệ thống phần mềm quản lý đối với từng cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế, được kết nối với các chi cục hải quan quản lý và chi cục hải quan nơi đóng trụ sở chính để theo dõi được trên hệ thống phần mềm của DN về hàng hóa của tất cả các cửa hàng, kho hàng.

Đồng thời để phòng ngừa gian lận, Nghị định 167 có quy định nâng tầm quyền hạn của cơ quan hải quan trong việc kiểm tra giám sát hoạt động báo cáo quyết toán đối với hàng hóa đưa vào để bán tại cửa hàng miễn thuế (các văn bản quy phạm pháp luật trước đây chưa quy định cụ thể).

Nghị định 167 (Điều 21) quy định, định kỳ hàng năm, chậm nhất là ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính, DN kinh doanh hàng miễn thuế nộp báo cáo quyết toán tình hình bán hàng miễn thuế trong năm tài chính cho cơ quan hải quan với đầy đủ các nội dung gồm: Hồ sơ hải quan, chứng từ kế toán, lượng hàng tồn tại cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế.

Trên cơ sở báo cáo của DN, đối với báo cáo quyết toán phải thực hiện kiểm tra, cơ quan hải quan sẽ thông báo cho DN kinh doanh hàng miễn thuế trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận được báo cáo quyết toán. Việc kiểm tra được thực hiện không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày bắt đầu kiểm tra tại trụ sở của DN kinh doanh hàng miễn thuế.

Trường hợp cơ quan hải quan không chấp nhận nội dung giải trình của DN hoặc DN không giải trình, cơ quan hải quan căn cứ quy định pháp luật về thuế, hải quan và hồ sơ hiện có để quyết định xử lý về thuế và xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền hoặc kiến nghị người có thẩm quyền quyết định xử lý theo quy định của pháp luật.

Hải Linh