Nghị quyết 35 thể hiện quyết tâm đổi mới và cải cách của Chính phủ hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp

TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương đã nhận định như vậy khi trao đổi với phóng viên TBTCVN.

* PV: Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 35/2016/NĐ-CP về hỗ trợ photo triển DN. Ông đánh giá thế nào về tinh thần cũng như những điểm nhấn quan trọng của nghị quyết này?

- TS. Lê Đăng Doanh: Nghị quyết 35 thể hiện quyết tâm đổi mới và cải cách của Chính phủ hướng tới mục tiêu hỗ trợ DN. Nghị quyết đã đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng như đến năm 2020, xây dựng DN Việt Nam có năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững, cả nước có ít nhất 1 triệu DN hoạt động, trong đó có các DN có quy mô lớn, nguồn lực mạnh. Khu vực tư nhân Việt Nam đóng góp khoảng 48 - 49% GDP, khoảng 49% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp khoảng 30 - 35% GDP. Năng suất lao động xã hội tăng khoảng 5%/năm. Hàng năm, có khoảng 30 - 35% DN Việt Nam có hoạt động đổi mới sáng tạo...

Tôi cho rằng đó là một nghị quyết hết sức quan trọng và tiến bộ của Chính phủ nhằm hỗ trợ DN trong điều kiện hiện nay. Nghị quyết đòi hỏi hầu hết các bộ, ngành đều phải cải cách để hỗ trợ DN, giúp DN phát triển.

Đặc biệt, Nghị quyết 35 cũng đã nhiều lần nhấn mạnh không hình sự hóa các quan hệ kinh tế. Rút kinh nghiệm từ vụ việc của quán café Xin Chào, lần đầu tiên Chính phủ có những tín hiệu rất nghiêm khắc về lĩnh vực này, tôi rất hoan nghênh. Với Nghị quyết này, DN mong muốn chấm dứt việc lạm dụng chức quyền, hình sự hóa quan hệ kinh tế, quan hệ dân sự, làm xấu đi môi trường kinh doanh. Bộ máy phải thực hiện công khai minh bạch, thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh. Môi trường kinh doanh phải đảm bảo cạnh tranh lành mạnh, kiểm soát lợi ích nhóm tìm kiếm đặc quyền đặc lợi, như vậy DN mới có môi trường thuận lợi để phát triển.

TS. Lê Đăng Doanh

* PV: Thưa ông, nhiều ý kiến DN rất mong chờ vào Nghị quyết, tuy nhiên họ vẫn băn khoăn về khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Ông đánh giá như thế nào về điều này?

- TS. Lê Đăng Doanh: Tinh thần và mục tiêu của Nghị quyết đã rất rõ ràng, vấn đề bây giờ là phải tổ chức thực hiện tốt. Liên tục 3 năm từ 2014 đến 2016, chúng ta có 3 nghị quyết 19/NQ-CP và vừa qua có Nghị quyết 35. Tất cả các Nghị quyết trên đều đề ra mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên một số bộ không thấy thực hiện. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, một số bộ còn không có báo cáo về việc triển khai thực hiện nghị quyết. Gần đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng với Văn phòng Chính phủ đã phải tổ chức hội nghị để thúc đẩy việc này.

Vấn đề ở đây các bộ, người đứng đầu bộ, ngành phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện Nghị quyết của Chính phủ. Tôi đã từng nói về câu chuyện đầu tư kinh doanh ở các nước. Khi tôi hỏi các DN Việt Nam cùng mở cửa hàng bán đồ ăn ở Đức, bà con đều nói khi nộp đơn xin phép kinh doanh thì lập tức có chuyên gia của cơ quan nhà nước đến hướng dẫn cho họ rất chi tiết, xem xét và nói rằng bếp của bà phải như thế này, việc rửa bát đĩa phải có những công đoạn nào…

Ngay cả khi mở cửa hàng rồi, họ còn đến xem xét hướng dẫn nhiều lần nữa, chỉ bảo tận tình. Sau đó nếu quá trình hoạt động có vấn đề gì thì nhắc nhở, nếu không làm được, cơ quan chức năng mới phạt chứ không phạt ngay lập tức. Thực tế là nhiều người Việt Nam khi kinh doanh nhà hàng ăn uống ở châu Âu, ở Đức rất được ưa chuộng và các cửa hàng của người Việt rất thành công. Việt Nam cũng cần tạo điều kiện thuận lợi như vậy để DN phát triển.

* PV: Để các nghị quyết đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả thiết thực, theo ông cần chú trọng tới những giải pháp gì?

- TS Lê Đăng Doanh: Theo tôi, để thực hiện tốt các nghị quyết, chúng ta cần phải có một động lực mạnh mẽ. Nghĩa là bộ nào thực hiện tốt được tuyên dương khen thưởng, bộ nào thực hiện không tốt sẽ có chế tài và phạt. Cần công khai minh bạch, có áp lực của công luận và quần chúng.

Đặc biệt, nghiêm khắc loại bỏ sự nhũng nhiễu của các cơ quan hành chính với DN. Đồng thời, cần thực hiện cạnh tranh một cách bình đẳng, công khai, minh bạch và thực hiện trách nhiệm cá nhân cũng như trách nhiệm giải trình của những người đưa ra quyết định. Tăng cường hơn nữa sự phối kết hợp giữa các bộ, ngành, địa phương để hỗ trợ được DN về vốn, công nghệ, cơ sở hạ tầng, thủ tục hành chính…

* PV: Xin cảm ơn ông!

Hồng Quyên (thực hiện)