Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Ngọc Duy
Báo cáo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, hiện nay mạng lưới đường giao thông nông thôn (GTNT) đã được xây dựng đến nhiều trung tâm xã mà trong giai đoạn trước đây chưa có; chất lượng trên hệ thống đường giao thông nông thôn ngày càng nâng cao, công tác nhựa hóa, bê tông xi măng hóa mặt đường cũng được phát triển, đóng góp tích cực vào chương trình xây dựng nông thôn mới.
Cụ thể, đến nay, đường giao thông nông thôn (đường huyện trở xuống) dài 492.892 km/570.448 km (chiếm 86,6%) chiều dài toàn bộ mạng lưới đường bộ, tăng 217.433 km so với năm 2010. Trong đó, có 58.437 km đường huyện, 325.858 km đường xã và đường thôn xóm, 108.597 km đường trục nội đồng; có 528 bến ôtô khách, 351 bến phà và hàng nghìn đò ngang sông.
Các tỉnh đã xây dựng mới, nâng cấp 47.436 km đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của Bộ GTVT, tăng 10.251 km so với cả giai đoạn 2001 - 2010 và mở mới 61.400 km đường thôn xóm bằng các vật liệu tại chỗ; cải tạo sửa chữa 103.394 km (bình quân năm tăng 54%), xây mới 15.474 cầu; cải tạo sửa chữa 11.503 cầu; cứng hóa 220.246 km /492.982 km, đạt 44,68%.
Tổng các nguồn vốn Nhà nước, đóng góp của nhân dân và xã hội hóa cho xây dựng, bảo trì giao thông nông thôn đạt 186.194 tỷ đồng, đáng chú ý là nguồn vốn đóng góp từ nhân dân đạt tới hơn 27.000 tỷ đồng, chiếm trên 15%.
“Đây là con số rất lớn trong điều kiện tại các vùng nông thôn, miền núi, đời sống và thu nhập của nhân dân thấp hơn khu vực thành thị. Bên cạnh việc đóng góp bằng tiền, nhân dân cả nước đã đóng góp nhiều nguồn lực khác như hiến khoảng 3.309 ha đất, trên 7,8 triệu ngày công lao động và các loại vật liệu xây dựng chưa quy thành tiền”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh.
Để tạo đột phá về GTNT trong thời gian tới, theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể, cần phải rà soát các chiến lược, quy hoạch, chương trình lớn về phát triển GTNT để điều chỉnh, định hướng phát triển GTNT bền vững. Bên cạnh đó, cần thiết phải ban hành chính sách để có một phần kinh phí thoả đáng cho công tác bảo trì.
Đặc biệt là với kinh phí huy động và thi công phải tăng cường sự giám sát của nhân dân thông qua Ban giám sát cộng đồng có sự tham gia của HĐND, đại diện cộng đồng dân cư hưởng lợi từ công trình do dân bầu…
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh - Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia Xây dựng nông thôn mới cho biết, bình quân mỗi năm ngân sách đã hỗ trợ 5.000 tỷ/9.000 xã xây dựng giao thông nông thôn. Tuy nhiên, xây dựng nông thôn mới nói chung và giao thông nông thôn nói riêng không phải là Trung ương hay tỉnh đưa vốn về mà là sự chung tay, vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Để tiếp tục thực hiện xây dựng giao thông nông thôn cho giai đoạn tiếp theo, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh yêu cầu các bộ phải tính toán vốn ODA, tài trợ từ các nguồn vốn nước ngoài để số vốn cao hơn 2 lần giai đoạn trước; nghiên cứu đề án xi măng để làm đường, trong đó chú ý đặc thù của từng vùng, mức ưu tiên giữa các xã miền núi với đồng bằng. Các vùng nghèo phải huy động ngân sách chủ yếu, nghiêm cấm huy động người nghèo đóng góp.
Tiếp thu đầy đủ các ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng và ý kiến đóng góp của địa phương, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng mong muốn Chính phủ trực tiếp chỉ đạo các địa phương có Nghị quyết chuyên đề về phát triển xây dựng giao thông nông thôn mới, đặc biệt là để người dân tham gia xây dựng, phong trào thực sự cần tiếp tục nhân rộng.
Bộ Giao thông vận tải sẽ tiếp tục tham mưu cho Chính phủ về giao thông nông thôn; điều chỉnh quy chuẩn tiêu chuẩn giao thông nông thôn cho phù hợp, đưa ra khung tiêu chuẩn và từng tỉnh.../.
Trí Dũng
