Công bố giải Nobel Kinh tế 2013 tại RSAS hôm 14/10. Ảnh: AP

Ba nhà khoa học là Eugene F. Fama, Lars Peter Hansen từ Đại học Chicago và Robert J. Shiller từ Đại học Yale đã được trao giải nhờ những phân tích thực nghiệm về giá cả thị trường. Theo thông báo của Ủy ban xét giải Nobel, đây là những nghiên cứu đặt nền tảng cho sự hiểu biết về giá tài sản và định hình lại cách đánh giá thị trường của các nhà kinh tế và nhà đầu tư trên thế giới.

Dự đoán giá cả là một chủ đề nóng kể từ khi xảy ra sự sụp đổ của thị trường bong bóng BĐS Mỹ, kéo theo cuộc suy thoái tài chính toàn cầu.

“Không thể dự đoán giá cổ phiếu và trái phiếu trong vài ngày hoặc vài tuần tới, nhưng chúng ta vẫn có thể dự đoán xu hướng giá cho các chu kỳ dài từ 3 đến 5 năm với các nghiên cứu này”, thông báo của Ủy ban cho biết.

Hiểu rõ hơn về xu hướng giá cả trong dài hạn có thể khiến cho các công cụ thị trường hiệu quả hơn. Ngược lại, nếu nhà đầu tư không nhận ra giá tài sản tăng vượt ra khỏi những yếu tố cơ bản của thị trường thì khi đó bong bóng sẽ xảy ra. Đây là điều đã xảy ra ở thị trường BĐS Mỹ và gây nên thảm họa tài chính cho cả thế giới năm 2008. Một số nhà quan sát cảnh báo những bong bóng tương tự có thể hình thành ở các thị trường đang phát triển, do tác động của chính sách tiền tệ quá dễ dàng từ Mỹ.

Robert J. Shiller là người đã từng cảnh báo về bong bóng chứng khoán thời những năm 1990 và về giá nhà cao bất thường trước khi thị trường BĐS suy sụp năm 2008. “Cuộc khủng hoảng tài chính mà chúng ta trải qua trong 5 năm qua là một bằng chứng cho thấy sự thất bại trong việc dự đoán trước xu hướng giá cả”, ông nói.

Trong khi đó, Eugene F. Fama, người đã được dự đoán dành giải Nobel trong nhiều năm, được gọi là cha đẻ của tài chính hiện đại, và cũng nổi tiếng bởi nghiên cứu về những nhóm cổ phiếu nhất định có xu hướng tăng giá theo thời gian. Ngược lại với Shiller, Fama thì không tin vào bong bóng. Ông cho rằng thị trường tài chính là nạn nhân của suy thoái kinh tế chứ không phải là kẻ gây ra suy thoái.

Theo ông, không thể đi ngược lại thị trường bởi mọi thông tin đã được phản ánh hết vào giá cả. Chính vì lý thuyết này mà thị trường Mỹ trong nhiều năm đã nới lỏng các quy định, giới tài chính cũng xây dựng các mô hình rủi ro một cách chủ quan.

Xu hướng giá cả là yếu tố mấu chốt để ra các quyết định như tiết kiệm hay mua nhà, vì vậy, dự báo giá cả đóng vai trò quan trọng đối với chính sách kinh tế của quốc gia. Dự báo sai lầm về giá tài sản có thể gây nên khủng hoảng tài chính, thậm chí phá hủy toàn bộ nền kinh tế.

(tổng hợp từ Reuters, CNN, AP)

Hoàng Yến