Kế hoạch vốn năm 2020, 2021 đã được hủy dự toán

Theo Nghị quyết số 53/2017/QH14, dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ hoàn thành vào năm 2021. Do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính là tình hình dịch bệnh phức tạp trong 2 năm 2020, 2021, dự án đến nay chưa hoàn thành. Tại Kỳ họp thứ 6, Chính phủ đã trình Quốc hội đề nghị kéo dài thời gian thực hiện dự án đồng thời cho phép giải ngân số vốn còn lại hơn 2.500 tỷ đồng đến hết năm 2024.

Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Kinh tế cho rằng việc kéo dài thời gian giải ngân số vốn hơn 2.510 tỷ đồng đến hết năm 2024 là cần thiết. Tuy nhiên, Chính phủ cần làm rõ số kinh phí chưa giải ngân hết của năm 2020, 2021 đã được chuyển nguồn hay chưa, có đủ điều kiện để báo cáo Quốc hội cho phép kéo dài phần vốn này đến hết năm 2024 hay không.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo

Qua thảo luận của các đại biểu và giải trình của các cơ quan liên quan, việc bố trí nguồn vốn cho dự án còn các ý kiến khác nhau. Theo quy định, kế hoạch đầu tư công năm 2021 của dự án đã được Chính phủ cho phép kéo dài giải ngân đến ngày 31/12/2022. Như vậy, đến thời điểm hiện nay, toàn bộ số vốn kế hoạch năm 2020, 2021 còn lại chưa giải ngân hết đã bị hủy dự toán theo quy định.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Giao thông vận tải về tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội tại tổ, do khó khăn trong việc bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 cũng như cân đối hằng năm cho dự án, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân số vốn 2.510,372 tỷ đồng sang năm 2024 để hoàn thành dự án, tương tự như đã cho phép gia hạn thời gian giải ngân nguồn vốn dự phòng ngân sách trung ương (NSTW) năm 2016 bổ sung cho tỉnh Bình Thuận để thực hiện dự án hồ chứa nước Ka Pét.

Tuy vậy, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh, do chưa có Tờ trình chính thức của Chính phủ về đề xuất nguồn để bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và bố trí dự toán hằng năm, nếu trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, UBTVQH xem xét, quyết định ngay thì chưa chặt chẽ.

Đồng ý kéo dài thời gian thực hiện dự án

Giải trình tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, trong quá trình phối hợp với Ủy ban Kinh tế để tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, có một vấn đề là việc xem xét cho phép chuyển nguồn gặp vướng mắc, khó khăn. Nguyên nhân là do số vốn 2.510 tỷ đồng đã bị hủy dự toán. Theo quy định, chỉ cho phép kéo dài thời gian thực hiện hoặc chuyển nguồn vốn khi vẫn còn dự toán. Do đó, hiện đã hủy dự toán thì rất khó để trình Quốc hội.

Để tháo gỡ vướng mắc này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết hiện dự toán ngân sách năm 2023 và năm 2024 không còn nguồn dư ra để bố trí cho dự án này, tuy nhiên, vẫn còn hai khoản khả dĩ có thể dùng được.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương

Phương án thứ nhất là khoản dự phòng NSTW năm 2023, hiện còn một khoản có thể đáp ứng đủ 2.510 tỷ đồng. Tuy nhiên, muốn sử dụng khoản dự phòng năm 2023 để phục vụ cho dự toán năm 2024 thì cần phải trình Quốc hội cho phép.

Phương án thứ hai là cho phép bố trí nguồn dự phòng NSTW năm 2024. Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, việc này về mặt tiêu chí chưa đúng với Luật Ngân sách Nhà nước, nhưng trong trường hợp cấp bách, có thể xem xét bố trí thêm.

Từ các phương án này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư bày tỏ mong muốn Nghị quyết của Quốc hội nêu rõ đề nghị bổ sung dự toán năm 2024 khoản 2.510 tỷ đồng, từ nguồn dự phòng NSTW.

Trình bày thêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Võ Văn Phi cho biết, đến thời điểm này, Đồng Nai đã giao 100% giai đoạn 1 của dự án cho đơn vị thi công triển khai thực hiện. Tuy nhiên, đây là dự án đầu tiên Đồng Nai được giao làm tiểu dự án bồi thường tái định cư giải phóng mặt bằng theo quy mô lớn, nên quá trình triển khai có nhiều khó khăn chưa có tiền lệ, khiến chưa đáp ứng được yêu cầu về thời gian. Lãnh đạo tỉnh mong muốn được Quốc hội xem xét điều chỉnh thời gian thực hiện, bố trí nguồn ngân sách cho việc triển khai.

Về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách Lê Quang Mạnh cho rằng, Chính phủ cần phải tìm nguồn để thực hiện việc bố trí cho dự án này, bởi vì về nguyên tắc, dự toán hủy rồi thì không thể kéo dài hơn.

Đối với đề nghị cho phép thực hiện tương tự như Quốc hội đã cho phép gia hạn thời gian giải ngân nguồn vốn dự phòng NSTW của tỉnh Bình Thuận để thực hiện dự án hồ chứa nước Kapet, Chủ nhiệm Lê Quang Mạnh cho rằng, hai việc này không giống nhau. Bởi đối với dự án hồ chứa nước Kapet, khi Quốc hội đồng ý cho phép kéo dài thì Quốc hội chưa phê chuẩn quyết toán năm 2022. Bên cạnh đó, khoản dự toán cho dự án hồ chứa nước Kapet cũng chưa bị hủy.

Các thành viên Chính phủ tham dự phiên họp.

Tiếp tục giải trình, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng cho biết, về việc bố trí nguồn, các bộ ngành chưa tham mưu được cho Chính phủ lấy từ nguồn nào và để thực hiện cần phải đúng theo quy trình, do đó hiện chưa có Tờ trình.

Về phía Bộ Giao thông vận tải, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đề nghị UBTVQH cho phép Chính phủ có thêm thời gian hoàn thiện Tờ trình, đồng thời Chính phủ sẽ rà soát và cân nhắc lại nguồn dự phòng NSTW năm 2023 hoặc sử dụng nguồn dự phòng NSTW năm 2024.

Kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội cho biết, trên cơ sở ý kiến của cơ quan thẩm tra, UBTVQH đồng ý chủ trương kéo dài thời gian thực hiện dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đối với việc bố trí nguồn vốn cho dự án, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ ngành liên quan, căn cứ quy định của pháp luật, nghiên cứu phương án cụ thể trình UBTVQH, Quốc hội cho ý kiến.