Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, được Quốc hội khóa XV thông qua vào ngày 29/6/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 có nhiều điểm mới quan trọng. Trong đó có việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với những người làm việc theo hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Quy định mới này phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận về quan hệ lao động, đảm bảo: bản chất công việc, tiền lương và sự quản lý, giám sát là các yếu tố quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thay vì chỉ dựa vào tên gọi hình thức của hợp đồng. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi cho rất nhiều người lao động đang làm việc dưới các hình thức không chính thức hoặc hợp đồng có tên gọi khác (như: hợp đồng dịch vụ, hợp đồng cộng tác viên… nhưng có yếu tố phụ thuộc) mà thực chất là quan hệ lao động.
 |
| Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng tiền lương là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Ảnh minh hoa |
Ngoài ra, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 còn mở rộng thêm các nhóm đối tượng khác tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01/7/2025, bao gồm: chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh; người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp; thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương; người lao động làm việc không trọn thời gian; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; lực lượng dân quân thường trực.
| Những người giữ chức danh quản lý doanh nghiệp như giám đốc, tổng giám đốc, thành viên hội đồng quản trị, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước hoặc phần vốn doanh nghiệp, cùng với các chức danh quản lý được bầu trong hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã nhưng không hưởng tiền lương và đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động cũng sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. |
Với việc được bổ sung tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người lao động sẽ được thụ hưởng đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội bao gồm: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất.
Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động và người sử dụng lao động từ ngày 01/7/2025 như sau:
Đối với người lao động: tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc là 10,5%, bao gồm bảo hiểm xã hội 8% (quỹ hưu trí tử tuất); bảo hiểm y tế 1,5%; bảo hiểm thất nghiệp 1%.
Đối với người sử dụng lao động: tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc là 21,5%, bao gồm bảo hiểm xã hội 17,5% (14% cho chế độ hưu trí; 3% cho chế độ ốm đau - thai sản; 0,5% chế độ tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp); bảo hiểm y tế 3% ; bảo hiểm thất nghiệp 1%.
