Đoàn công tác Bộ Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát thực tế tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai nhằm hoàn thiện hồ sơ xây dựng Nghị định về BHNN.

Theo đó, tùy thuộc định hướng phát triển nông nghiệp, nông thôn và khả năng cân đối ngân sách, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần phí BHNN cho tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp.

Triển khai BHNN theo nguyên tắc tự nguyện

Báo cáo kết quả triển khai thí điểm BHNN giai đoạn 2011 - 2013 theo Quyết định số 315/QĐ-TTg ngày 1/3/2011 của Thủ tướng Chính phủ cho thấy, sau 3 năm thực hiện thí điểm BHNN đối với cây lúa, vật nuôi, thủy sản (tôm, cá) đã đạt được kết quả đáng khích lệ: 304.017 hộ nông dân và tổ chức sản xuất tham gia thí điểm; tổng giá trị được bảo hiểm (BH) là 7.747,9 tỷ đồng; tổng số phí BH là 394 tỷ đồng; tổng số tiền bồi thường BH là 712,9 tỷ đồng.

Qua quá trình triển khai thí điểm cho thấy, BHNN là giải pháp tài chính hiệu quả, góp phần hỗ trợ cho người sản xuất nông nghiệp (NN) chủ động khắc phục và bù đắp thiệt hại tài chính do thiên tai, dịch bệnh gây ra, góp phần bảo đảm ổn định an sinh xã hội nông thôn, thúc đẩy sản xuất NN.

Tuy nhiên, thời gian qua, việc triển khai BHNN mới dừng lại ở mức độ thí điểm tại một số địa bàn sản xuất NN có quy mô lớn, mang tính đại diện của 20 tỉnh, thành phố trong phạm vi cả nước. Do vậy, mức độ tiếp cận BHNN của các tổ chức, cá nhân sản xuất NN còn nhiều hạn chế.

Vì vậy, để tạo điều kiện cho tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất NN trên cả nước đa dạng hóa các giải pháp tài chính, dễ dàng tiếp cận các sản phẩm BH, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định về BHNN áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất NN trên lãnh thổ Việt Nam và thực hiện trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận giữa doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) và tổ chức, cá nhân sản xuất NN.

Bộ Tài chính cho rằng, việc triển khai BHNN trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận giữa DNBH và tổ chức, cá nhân sản xuất NN sẽ khuyến khích DNBH triển khai BHNN; qua đó thúc đẩy chuyển giao rủi ro trong sản xuất NN từ tổ chức, cá nhân sản xuất NN sang khu vực BH và thị trường tái BH quốc tế. Cũng theo Bộ Tài chính, việc ban hành nghị định về BHNN sẽ là cơ sở pháp lý để mở rộng việc triển khai chính sách BHNN sau giai đoạn thực hiện thí điểm.

Khuyến khích địa phương hỗ trợ phí bảo hiểm

Về việc hỗ trợ phí đóng BH cho các tổ chức, cá nhân sản xuất NN, dự thảo nghị định nêu rõ, trong từng thời kỳ, tùy thuộc định hướng phát triển NN, nông thôn và khả năng cân đối ngân sách, Nhà nước có chính sách hỗ trợ một phần phí BHNN cho tổ chức, cá nhân sản xuất NN. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành quyết định quy định cụ thể về đối tượng được hỗ trợ; đối tượng BH được hỗ trợ; rủi ro BH được hỗ trợ; mức hỗ trợ phí BH; thời gian thực hiện hỗ trợ phí BHNN; địa bàn được hỗ trợ; mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương để thực hiện hỗ trợ phí BHNN...

Đặc biệt, ngoài chính sách hỗ trợ theo quyết định của Thủ tướng, dự thảo cũng nêu rõ việc khuyến khích địa phương trên cơ sở cân đối nguồn ngân sách địa phương xem xét, có chính sách hỗ trợ phí BHNN cho tổ chức, cá nhân sản xuất NN tại địa phương. “Hàng năm, căn cứ dự toán Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Tài chính thực hiện bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương để thực hiện chính sách BHNN”, dự thảo nêu rõ.

Cũng theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân sản xuất NN tham gia BHNN và được hỗ trợ phí BHNN theo quy định tại nghị định này thì không được hưởng các cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất NN để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra theo quy định tại Nghị định số 02/2017/NĐ-CP ngày 9/1/2017 của Chính phủ”.

Đặc biệt để đảm bảo quyền lợi của tổ chức, cá nhân sản xuất NN và DNBH, dự thảo nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc xây dựng quy tắc, điều khoản, biểu phí BHNN. Theo đó, DNBH trước khi triển khai sản phẩm phải thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính; hợp đồng BH phải tách biệt rõ điều kiện, điều khoản và phí BH đối với các đối tượng BH và rủi ro BH được hỗ trợ...

Đồng thời, DNBH được phép chi đề phòng hạn chế tổn thất liên quan đến triển khai BHNN với mức tối đa là 5% doanh thu phí BHNN (cao hơn mức quy định chung hiện nay là 2%), tạo điều kiện cho DNBH triển khai các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, thuê các tổ chức, cá nhân giám sát rủi ro, đề phòng, hạn chế tổn thất; theo dõi riêng doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động kinh doanh BHNN (tách bạch phần được hỗ trợ và phần không được hỗ trợ phí BH), nhằm tạo điều kiện cho DNBH triển khai BHNN và đảm bảo công tác quản lý, giám sát BHNN được triển khai lành mạnh, bền vững./.

Hồng Chi