Hướng dẫn thủ tục BHXH tại bộ phận tiếp nhận và trả hồ sơ BHXH huyện Sóc Sơn. Ảnh: Phạm Chính

Theo đó, đã cắt giảm nhiều thủ tục và thời gian giải quyết hồ sơ so với quy định hiện hành, tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị, doanh nghiệp và người tham gia khi tham gia BHXH, BHYT.

Cắt giảm 4 thủ tục về hồ sơ

Theo Quyết định số 595, quy trình mới tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là việc lấy dữ liệu hộ gia đình làm trung tâm trong việc quản lý đóng, hưởng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN, tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị, doanh nghiệp và người dân tham gia.

Quy trình cũng rút ngắn thời gian, thủ tục thực hiện nhiệm vụ về thu; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT. Hệ thống biểu mẫu về BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT được chuẩn hóa, đơn giản các chỉ tiêu, mẫu biểu để phục vụ giao dịch điện tử và thuận tiện trong việc kê khai của đơn vị và người dân.

Theo đó, cắt giảm từ 9 thủ tục hành chính theo quy định hiện hành xuống còn 5 thủ tục hành chính (giảm 4 thủ tục), bao gồm: Đăng ký, điều chỉnh đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN; cấp sổ BHXH, thẻ BHYT; đăng ký, đăng ký lại, điều chỉnh đóng BHXH tự nguyện; cấp sổ BHXH; đăng ký đóng, cấp thẻ BHYT đối với người chỉ tham gia BHYT.

Đồng thời, hoàn trả tiền đã đóng đối với người tham gia BHXH tự nguyện, người có từ 2 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau, người tham gia BHYT theo hộ gia đình, người tham gia BHYT được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng; cấp lại, đổi, điều chỉnh nội dung trên sổ BHXH, thẻ BHYT.

Quyết định số 595 cũng đơn giản nhiều chỉ tiêu trong hồ sơ, mẫu biểu để người tham gia và đơn vị kê khai được thuận lợi. Đối với người tham gia, quy trình cắt giảm thời gian thu thập hồ sơ và thời gian lập hồ sơ khi tham gia BHXH, BHYT. Người tham gia BHXH, BHYT được cơ quan BHXH cấp mã số BHXH (là số định danh cá nhân duy nhất để ghi trên sổ BHXH, thẻ BHYT).

Đối với người đã được cấp mã số BHXH khi tham gia không phải kê khai tờ khai mà chỉ cần cung cấp mã số cho cơ quan BHXH. Trường hợp không nhớ, cơ quan BHXH phải có trách nhiệm đối chiếu dữ liệu hộ gia đình.

Trường hợp chưa có mã số BHXH chỉ cần lập Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT, không phải nộp hồ sơ kèm theo. Người tham gia ngừng việc không phải nộp thẻ BHYT cho cơ quan BHXH. Khi điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT không cần nộp sổ BHXH, thẻ BHYT, người tham gia nộp hồ sơ cho đơn vị hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH thông qua bưu điện.

Thời gian cấp sổ BHXH, thẻ BHYT còn 5 ngày

Quyết định số 595 cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn với đơn vị, doanh nghiệp khi cắt giảm thời gian thu thập hồ sơ và thời gian lập hồ sơ tham gia BHXH, BHYT. Việc lập Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN (Mẫu D02-TS), theo quy định mới, nếu người tham gia đã có mã số BHXH thì ghi vào chỉ tiêu tương ứng, không phải kèm theo hồ sơ.

Đối với người chưa có mã số thì gửi danh sách kèm tờ khai của người tham gia cho cơ quan BHXH thông qua bưu điện để cấp mã số BHXH cho người lao động, thời gian không quá 1 ngày. Việc lập Bảng kê thông tin (Mẫu D01-TS), cũng căn cứ hồ sơ đơn vị đang quản lý, chỉ cần ghi các trích yếu văn bản gửi cho cơ quan BHXH không cần nộp hồ sơ kèm theo.

Cũng theo Quyết định số 595, việc trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn hết sức khi thời gian cấp sổ BHXH, thẻ BHYT còn 5 ngày. Đồng thời, cấp lại sổ BHXH do thay đổi họ, tên, chữ đệm; ngày, tháng, năm sinh; giới tính, dân tộc; quốc tịch; sổ BHXH do mất, hỏng; cộng nối thời gian nhưng không phải đóng BHXH hoặc gộp sổ BHXH chỉ còn 10 ngày. Cấp lại, đổi thẻ BHYT; không thay đổi thông tin: không quá 2 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Từ ngày 1/1/2019 trở đi: trong ngày. Cùng với đó, việc thay đổi thông tin cũng chỉ mất không quá 3 ngày; người tham gia đang điều trị tại các cơ sở khám chữa bệnh thì thực hiện ngay trong ngày.

Đối với doanh nghiệp nợ đọng, Quyết định 595 cũng quy định quy trình xác nhận sổ BHXH làm căn cứ giải quyết chế độ BHXH cho người lao động.

Theo đó, đối với đơn vị nợ tiền đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, nếu người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định. Cơ quan BHXH xác nhận sổ BHXH để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho người lao động.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận sổ BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị còn nợ thì xác nhận bổ sung trên sổ BHXH.

Trường hợp một người có từ 2 sổ BHXH trở lên có thời gian đóng BHXH, BHTN trùng nhau thì cơ quan BHXH thực hiện hoàn trả cho người lao động số tiền đơn vị và người lao động đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và số tiền đã đóng vào quỹ BHTN (bao gồm cả số tiền thuộc trách nhiệm đóng BHXH, BHTN của người sử dụng lao động).

Mai Lâm