Phục hồi xuất khẩu trên nền tảng thấp

Theo báo cáo triển vọng ngành thuỷ sản của Công ty CP Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), ngành thuỷ sản Việt Nam trong nửa đầu năm 2024 đã ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực, đặc biệt là ở thị trường Mỹ và Trung Quốc. Theo đó, số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, xuất khẩu thuỷ sản đạt 3,6 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, xuất khẩu tôm đạt 1,3 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ, và xuất khẩu cá tra đạt 755 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ.

Xuất khẩu thuỷ sản và cơ cấu thị trường xuất khẩu thuỷ sản trong 5 tháng đầu năm 2024.

Tại thị trường Mỹ, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm cá thịt trắng, đặc biệt là cá tra từ Việt Nam, đã tăng lên đáng kể. Điều này được thúc đẩy bởi việc nguồn cung cá rô phi giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho cá tra Việt Nam. Thị trường Trung Quốc cũng chứng kiến mức tăng trưởng ấn tượng nhờ hạn chế nguồn cung tôm từ Ecuador, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu tôm từ Việt Nam tăng mạnh.

Tuy nhiên, không phải tất cả các thị trường đều có sự tăng trưởng đồng đều. Thị trường EU vẫn chưa có nhiều chuyển biến tích cực do các yêu cầu tiêu chuẩn khắt khe và ảnh hưởng từ căng thẳng chính trị. Thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc cũng chỉ ghi nhận mức tăng trưởng nhẹ hoặc đi ngang.

Những khó khăn cần đối mặt

Dù triển vọng ngành thuỷ sản trong nửa cuối năm 2024 là tích cực, nhưng vẫn còn nhiều yếu tố bất định có thể ảnh hưởng đến sự phục hồi. Theo KBSV, một trong những thách thức lớn nhất là mức thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp mà các nước nhập khẩu có thể áp đặt lên sản phẩm thuỷ sản Việt Nam. Việc Mỹ và các nước phương Tây ban hành sắc lệnh cấm cá minh thái từ Nga đã giúp cá tra Việt Nam hưởng lợi, nhưng đồng thời cũng đặt ra áp lực cạnh tranh lớn hơn từ các quốc gia khác.

Căng thẳng địa chính trị và giá cước vận tải leo thang cũng là những yếu tố không thể bỏ qua. Các doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản cần phải nâng cao năng lực chế biến và cải thiện chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với thuỷ sản giá rẻ từ các nước khác. Thẻ vàng IUU (Illegal, Unreported and Unregulated fishing) của EU cũng đang là một rào cản lớn, ảnh hưởng đến xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường này.

Các chuyên gia từ KBSV nhận định, để đạt được mục tiêu xuất khẩu 10 tỷ USD trong năm 2024, ngành thuỷ sản cần phải nỗ lực không ngừng trong việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Kỳ vọng vào sự phục hồi trong nửa cuối qnăm

Nửa cuối năm 2024, KBSV dự báo ngành thuỷ sản Việt Nam sẽ tiếp tục đà phục hồi, đặc biệt là tại thị trường Mỹ. Các ngân hàng trung ương lớn như ECB và FED đều có động thái giảm lãi suất, điều này có thể kích thích sức mua tiêu dùng và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu thuỷ sản.

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra lớn trong nước đang đặt nhiều kỳ vọng vào sự hồi phục của thị trường Mỹ. Theo đó, lợi thế từ việc không bị áp thuế chống bán phá giá tại thị trường này giúp các doanh nghiệp có thêm nhiều triển vọng kinh doanh tích cực và sẽ hồi phục xuất khẩu.

Kim ngạch xuất khẩu cá tra và xuất khẩu tôm 5 tháng đầu năm 2024.

Đối với xuất khẩu tôm, thị trường Trung Quốc vẫn là điểm sáng với lợi thế địa lý và nhu cầu tăng cao. Tuy nhiên, sự cạnh tranh với tôm Ecuador và Ấn Độ vẫn là một thách thức lớn. Một số doanh nghiệp đang tìm hướng đi riêng để nắm bắt cơ hội và vượt qua khó khăn. Một số doanh nghiệp thì lại tập trung vào tôm chế biến sâu cho thị trường Nhật Bản hay hợp tác chiến lược với chuỗi Bách Hoá Xanh để quay về thị trường nội địa…

Như vậy, ngành thuỷ sản Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong nửa cuối năm 2024. Sự phục hồi của thị trường Mỹ, các biện pháp hỗ trợ từ các ngân hàng trung ương và nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm là những yếu tố quan trọng giúp ngành đạt được mục tiêu xuất khẩu. Tuy nhiên, các yếu tố bất định như thuế chống bán phá giá, căng thẳng chính trị và thẻ vàng IUU vẫn cần được theo dõi chặt chẽ để có những điều chỉnh kịp thời.