Cán bộ kho bạc đang làm thủ tục thanh toán vốn cho các đơn vị sử dụng ngân sách.

Nhiều “rào cản” trong giải ngân vốn đầu tư

KBNN Ninh Bình cho biết, trong những năm qua, các cơ chế, chính sách về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) liên tục được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện. Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án đã nhận thức và xác định trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ và chấp hành pháp luật về đầu tư XDCB cũng như các chế độ, quy trình thủ tục đầu tư XDCB ngay từ đầu.

Tuy nhiên, công tác giải ngân vốn đầu tư luôn bị chậm làm ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng giải ngân chậm, nhưng theo KBNN Ninh Bình, nguyên nhân lớn nhất nằm ở một số quy định về thanh toán vốn đầu tư còn bất cập.

Cụ thể, tại Luật Đầu tư công quy định, thời gian giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công hằng năm được kéo dài sang năm sau đã tạo ra tâm lý cho các bộ, ngành và địa phương và các chủ đầu tư, ban quản lý ỷ lại, không tích cực thanh toán hết kế hoạch vốn đầu tư được giao ngay trong năm.

Trong thực hiện Luật Xây dựng, khi Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng ra đời, tính chất, mô hình tổ chức hoạt động của ban quản lý dự án hiện nay còn chưa phù hợp với các quy định hiện hành nên các đơn vị còn lúng túng trong việc tổ chức quản lý dự án, dẫn đến việc thanh toán vốn cho các dự án bị chậm, tỷ lệ giải ngân thấp.

Việc giao kế hoạch vốn đầu tư hàng năm cho các bộ, ngành trung ương còn chậm và giao theo nhiều đợt (tháng 8 mới giao kế hoạch đợt 3 và vẫn chưa giao hết số vốn theo Nghị quyết Quốc hội). Hơn nữa, việc điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư vào thời điểm cuối cùng của năm trong niên độ ngân sách, áp dụng trong thời gian tháng 1 năm kế tiếp còn khá nhiều và phổ biến. Điều này đã tạo áp lực không đáng có cho cán bộ KBNN, nhất là thời điểm này thường trùng với những ngày Tết âm lịch truyền thống.

Việc đôn đốc, chỉ đạo của người đứng đầu chịu trách nhiệm trong hoạt động đầu tư công còn chưa quyết liệt. Công tác triển khai thực hiện của các chủ đầu tư, ban quản lý vẫn tồn tại một số vấn đề như: Việc hoàn thiện thủ tục đầu tư của các dự án còn chậm so với quy định, công tác đấu thầu, thi công công trình, nghiệm thu khối lượng thanh toán chưa thực hiện ngay từ đầu năm dẫn đến việc giải ngân cho dự án còn chậm; chưa giải quyết dứt điểm vướng mắc trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng. Đây là công việc hiện đang là khó khăn phổ biến nhằm bàn giao mặt bằng cho dự án triển khai đúng tiến độ.

Cách làm cụ thể giúp giải ngân nhanh nguồn vốn

Để tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư, ban quản lý thanh toán và tăng cường công tác cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện kiểm soát chi, KBNN Ninh Bình đã kịp thời hướng dẫn các văn bản, chế độ, quy trình cho các KBNN trực thuộc và các chủ đầu tư, ban quản lý, đảm bảo thực hiện giải ngân chặt chẽ, đúng quy định.

Trong quá trình thanh toán, các đơn vị KBNN đã phối hợp chặt chẽ và hướng dẫn cho các chủ đầu tư, ban quản lý dự án trong việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục thanh toán, tạm ứng, đảm bảo mọi hồ sơ, chứng từ đủ điều kiện gửi đến KBNN đều được tiếp nhận và giải quyết theo đúng chế độ và thời gian quy định. Đồng thời, KBNN Ninh Bình thường xuyên có văn bản đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, nghiệm thu khi đã có khối lượng hoàn thành và hoàn chỉnh hồ sơ gửi đến kho bạc.

Bên cạnh đó, KBNN Ninh Bình chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường kỷ luật, kỷ cương nâng cao tinh thần trách nhiệm của các cán bộ kiểm soát chi, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà. Tuyệt đối không để tồn đọng bất kỳ hồ sơ thanh toán nào tại KBNN mà không rõ lý do và phải luôn đảm bảo tuân thủ thời gian kiểm soát thanh toán cho các dự án có đủ điều kiện giải ngân tối đa không quá 3 ngày làm việc.

Ngoài ra, KBNN Ninh Bình còn chủ động rà soát, nắm vững tình hình giải ngân vốn đầu tư kế hoạch năm 2017 của từng dự án; phối hợp chặt chẽ với cơ quan tài chính, các cơ quan ban ngành và các chủ đầu tư tìm hiểu nguyên nhân vướng mắc, nhất là những dự án chưa thực hiện giải ngân hoặc dự án có tỷ lệ giải ngân thấp, dự án còn vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu… để tham mưu, báo cáo các cấp có thẩm quyền có biện pháp tháo gỡ kịp thời.

Định kỳ hàng tháng, KBNN Ninh Bình thực hiện công khai tại trụ sở số liệu giải ngân vốn đầu tư XDCB đối với từng chủ đầu tư trên địa bàn. Từ đó giúp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các đơn vị có liên quan kịp thời nắm bắt tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư XDCB thuộc phạm vi quản lý, để có biện pháp chỉ đạo và triển khai thực hiện kế hoạch vốn được giao, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư.

Với cách làm này, đến ngày 25/9/2017, tổng kế hoạch vốn đầu tư năm 2017 của tỉnh giải ngân qua KBNN Ninh Bình được 2.091 tỷ đồng (kế hoạch là 3.184 tỷ đồng), đạt 66% kế hoạch. Trong đó, thanh toán khối lượng hoàn thành là 1.943 tỷ đồng bằng 93% số tổng thanh toán; tạm ứng 148 tỷ đồng, bằng 7% trong số tổng thanh toán.

Vân Hà