Toàn cảnh buổi họp báo chuyên đề về nợ công chiều 7/6/2019. Ảnh: Đức Minh

Chiều ngày 7/6/2019, Bộ Tài chính tổ chức họp báo với chủ đề tình hình nợ công và các giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ nợ công, đảm bảo nợ công an toàn, bền vững.

Nợ công chỉ còn 58,4% GDP

Tại buổi họp báo, ông Nguyễn Trọng Nghĩa - Trưởng phòng kế hoạch và quản lý rủi ro – Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (QLN&TCĐN - Bộ Tài chính) đã điểm lại những nét chính về tình hình thực hiện công tác vay, trả nợ công năm 2018.

Cụ thể, vốn vay của Chính phủ là 318 nghìn tỷ đồng (vốn vay trong nước khoảng 250,5 nghìn tỷ đồng; vay nước ngoài trên 3 tỷ USD). Ông Nghĩa khẳng định, việc thực hiện nghĩa vụ trả các khoản trả gốc, lãi của Chính phủ nằm trong mức đã được phê duyệt tại các nghị quyết của Quốc hội, đảm bảo đầy đủ, đúng hạn theo cam kết vay nợ của Chính phủ.

Thông tin tới báo giới, ông Nghĩa cho biết, trong năm 2018, Ngân hàng Phát triển Việt Nam thực hiện vay vốn được Chính phủ bảo lãnh để thực hiện các chương trình chính sách, với số tiền huy động được 16.545 tỷ đồng (bằng 95% kế hoạch). Ngân hàng Chính sách xã hội huy động được 9.670 tỷ đồng (bằng 100% hạn mức phát hành được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt).

Đến 31/12/2018, tổng dư nợ trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh của 2 ngân hàng chính sách là 157.738 tỷ đồng, giảm 4,8% so với cuối năm 2017.

Ông Nghĩa khẳng định, đây là một trong những kết quả mà Chính phủ tăng cường các biện pháp quản lý chặt chẽ cấp bảo lãnh của Chính phủ.

Trong nhiều năm qua, chúng ta thực hiện bảo lãnh cho doanh nghiệp tương đối thận trọng, thắt chặt, khiến dư nợ bảo lãnh chung của Chính phủ giảm đáng kể so với trước đây.

Ông Nghĩa nhận xét, về cơ bản, các dự án được Chính phủ bảo lãnh trả nợ đầy đủ đúng hạn, thể hiện tính thận trọng của Chính phủ cũng như sự giám sát chặt chẽ đối với hoạt động này.

Trên cơ sở các kết quả trên, đại diện Cục QLN&TCĐN khẳng định, các chỉ tiêu nợ đến ngày 31/12/2018 đều đạt và thấp hơn rất nhiều so với chỉ tiêu nợ công đã được Quốc hội cho phép. Cụ thể, nợ công chỉ còn 58,4% GDP. “Đây là kết quả rất ấn tượng, được các cơ quan xếp hạng tín nhiệm, tổ chức tài chính quốc tế đánh giá rất cao” - ông Nghĩa phát biểu.

Theo Bộ Tài chính, các chỉ tiêu nợ đảm bảo trong giới hạn là do nền tảng vĩ mô khởi sắc, tăng trưởng GDP vượt kế hoạch và đạt mức cao nhất trong 11 năm qua. Điều hành chính sách tài khóa đạt kết quả khả quan, thu cân đối ngân sách ước vượt 7,8% so với dự toán, dự kiến bội chi ngân sách nhà nước thấp hơn so với dự toán là 3,7% GDP, qua đó giảm nhu cầu huy động vốn vay của Chính phủ.

Bên cạnh đó, giải ngân vốn ODA, ưu đãi nước ngoài chậm hơn dự kiến và biến động tỷ giá được kiểm soát tốt đã góp phần giảm quy mô nợ nước ngoài của Chính phủ khi quy ra đồng Việt Nam.

Sẽ rà soát, đánh giá, tổng hợp nhu cầu vay của các bộ ngành, địa phương

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc nợ công có thực sự bền vững, ông Võ Hữu Hiển - Phó Cục trưởng Cục QLN&TCĐN cho biết, theo quy định của Luật Quản lý nợ công cũng như thông lệ quốc tế, sự an toàn của nợ công được đánh giá dựa trên một số chỉ tiêu cụ thể. Trong đó, quan trọng nhất là quy mô nợ công/GDP và khả năng trả nợ.

Hiện nay, một số vấn đề đặt ra đang có tác động đến sự an toàn của nợ công tại Việt Nam là việc các khoản vay sắp đến hạn trả. Ví dụ, nhiều khoản vay trong nước cơ bản sẽ đến hạn sau 5 năm vay, tức là 2020 - 2021 tới đây; một số khoản vay ODA, kể cả có lãi và không lãi cũng đến hạn phải trả nợ gốc vào năm 2020… làm gia tăng áp lực trả nợ vào thời gian tới.

Bên cạnh đó, khi được công nhận là nước có thu nhập trung bình, Việt Nam không được hưởng các khoản vay ưu đãi nhiều nữa, chưa kể một số khoản vay phải chịu lãi suất thả nổi với nhiều rủi ro; ngoài ra là rủi ro tái cấp vốn, tăng nghĩa vụ trả nợ,…

Nhằm tăng cường quản lý nợ công, trong thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện quyết liệt chỉ đạo và chủ trương, giải pháp cơ cấu lại NSNN, quản lý nợ công tại để đảm bảo nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững tại Nghị quyết số 07-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Bộ Tài chính cũng sẽ tích cực phổ biến, tuyên truyền, tập huấn về các nghiệp vụ quản lý nợ công tới các đối tượng liên quan nhằm đảm bảo thực hiện đúng, đồng bộ và hiệu quả các quy định của pháp luật về quản lý nợ công.

Bộ Tài chính sẽ tổ chức đối chiếu, rà soát, đánh giá, tổng hợp nhu cầu vay của các bộ ngành, địa phương và các đơn vị sử dụng vốn vay công để dự báo tổng mức vay, trả nợ của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, hạn mức vay về cho vay lại và hạn mức bảo lãnh Chính phủ sau năm 2020; triển khai các công cụ quản lý nợ chủ động phục vụ việc xây dựng kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2021 - 2025 để trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính tiếp tục thúc đẩy phát triển thị trường vốn trong nước, thị trường TPCP cả về chiều rộng và chiều sâu, theo hướng đa dạng hóa công cụ nợ và mở rộng cơ sở nhà đầu tư; ưu tiên phát triển nhà đầu tư dài hạn và thu hút sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường vốn, thị trường trái phiếu.

Bộ Tài chính sẽ kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện hạn mức nợ nước ngoài theo phương thức tự vay tự trả của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng, bảo đảm trong hạn mức được phê duyệt, đặc biệt là các khoản nợ ngắn hạn.

Đức Minh