Các nhiệm vụ chi NSNN trong 4 tháng đầu năm 2018 được đảm bảo theo đúng dự toán và tiến độ.
Điều này cho thấy tác động của việc triển khai các giải pháp cơ cấu lại nợ trong nước của Chính phủ, theo đó danh mục trái phiếu chính phủ (TPCP) được cải thiện, dài hơn về kỳ hạn và thấp hơn về lãi suất, góp phần giảm áp lực về nợ công so với giai đoạn trước. Đây là đánh giá của Uỷ ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) về kết quả thực hiện ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017.
Huy động TPCP bám sát tiến độ giải ngân
Tại phiên họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) ngày 14/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã trình bày báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện NSNN năm 2017 và tình hình triển khai dự toán NSNN năm 2018. Theo báo cáo, tổng thu NSNN năm 2017 thực hiện đạt 1.288,66 nghìn tỷ đồng, tăng 6,3% so dự toán và tăng 49,16 nghìn tỷ đồng so với báo cáo Quốc hội trước đó. Tổng chi năm 2017 đạt 1.462,96 nghìn tỷ đồng, tăng 5,2% so với dự toán và tăng 49,16 nghìn tỷ đồng so với số đã báo cáo Quốc hội.
Với kết quả thu, chi nêu trên, bội chi NSNN năm 2017 giữ ở mức báo cáo Quốc hội là 174,3 nghìn tỷ đồng, giảm 4 nghìn tỷ đồng so dự toán, bằng 3,42% GDP kế hoạch và bằng 3,48% GDP thực hiện. Danh mục TPCP được cải thiện cả về kỳ hạn và lãi suất; cơ cấu dư nợ vay trong nước chiếm khoảng 60% tổng dư nợ chính phủ, dư nợ nước ngoài chiếm khoảng 40%, đa dạng hóa các nhà đầu tư (tỷ trọng nắm giữ trái phiếu của ngân hàng thương mại giảm còn 54% từ khoảng 78% cuối năm 2016). Qua đó, giảm đáng kể áp lực về nợ công so với các năm trước.
Về năm 2018, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, thu NSNN 4 tháng đầu năm đạt 446,4 nghìn tỷ đồng, bằng 33,8% dự toán, tăng 12,1% so cùng kỳ năm 2017. Chi NSNN đạt 410 nghìn tỷ đồng, bằng 26,9% dự toán, tăng 4,6% so với cùng kỳ. Các nhiệm vụ chi NSNN trong 4 tháng đầu năm được đảm bảo theo đúng dự toán và tiến độ, đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ. Cân đối ngân sách trung ương (NSTW) và ngân sách địa phương (NSĐP) các cấp được đảm bảo.
Tính đến ngày 24/4/2018, Chính phủ đã thực hiện phát hành 46,5 nghìn tỷ đồng TPCP, đảm bảo nguồn đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ chi ngân sách và trả nợ gốc của NSTW theo dự toán. “Dù kế hoạch vay cả năm là hơn 300.000 tỷ đồng, nhưng việc huy động luôn đảm bảo bám sát tiến độ giải ngân, chỉ chi trả nợ gốc, không phải lo huy động về rồi chưa tiêu được, lại phải trả lãi”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết.
Đề xuất phát hành 22.090 tỷ đồng TPCP nhận nợ với BHXH
Để hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và NSNN năm nay, Chính phủ sẽ tập trung thực hiện một số giải pháp quan trọng chủ yếu như: Rà soát, sửa đổi, thực hiện hiệu quả các chính sách ưu đãi, khuyến khích phát triển, nhất là ưu đãi về đất đai, tiếp cận vốn, tín dụng đầu tư, tín dụng xuất khẩu, thuế, hải quan; tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ nợ công; đẩy mạnh đổi mới cơ chế tài chính đơn vị sự nghiệp công lập; đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn đội ngũ cán bộ theo hướng tinh gọn, hiệu quả…
Ngoài các giải pháp nêu trên, Chính phủ cũng trình Quốc hội cho phép xử lý một số vấn đề phát sinh trong điều hành NSNN năm 2017 và 2018. Cụ thể là trình UBTVQH cho ý kiến để Chính phủ trình Quốc hội cho phép thực hiện phát hành TPCP nhận nợ với Bảo hiểm xã hội (BHXH) để chuyển 22.090 tỷ đồng kinh phí từ NSNN vào Quỹ BHXH, để đóng BHXH cho người lao động có thời gian làm việc trong khu vực nhà nước trước ngày 1/1/1995. Việc phát hành TPCP như trên không làm tăng bội chi năm 2018 và ảnh hưởng không lớn đến cân đối NSNN và nợ công giai đoạn 2018 – 2020.
Thảo luận tại UBTVQH về nội dung này, các ý kiến cơ bản đồng tình với các đánh giá của Chính phủ. Theo Chủ nhiệm UBTCNS Nguyễn Đức Hải, qua thẩm tra, UBTCNS thống nhất với đánh giá của Chính phủ và cho rằng, thu NSNN quý IV đã tăng cao so với cùng kỳ những năm gần đây. Kết quả thu NSNN năm 2017 khả quan hơn so với số đã báo cáo Quốc hội. Chi NSNN cơ bản đã chấp hành kỷ luật tài chính. Tỷ lệ tăng chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên ở mức hợp lý so với dự toán, chủ yếu từ nguồn dự phòng và tăng thu NSNN theo đúng quy định. Chi thường xuyên tăng 1,2% so với dự toán trong điều kiện nhu cầu chi khá lớn, nhiều nhiệm vụ cấp bách phát sinh là khá hợp lý.
Cùng với đó, việc giữ bội chi NSNN thấp hơn so với dự toán và giảm mức vay của NSNN 9.749 tỷ đồng đã thể hiện sự cố gắng rất lớn của Chính phủ trong quản lý, điều hành. Đến ngày 31/12/2017, ước tính dư nợ công bằng khoảng 61,4% GDP, dư nợ chính phủ khoảng 51,8% GDP, dư nợ nước ngoài của quốc gia khoảng 49% GDP.
Với năm 2018, ý kiến của UBTVQH cũng như UBTCNS tán thành với nhiều giải pháp, đề xuất của Chính phủ về điều hành NSNN, trong đó có đề xuất phát hành TPCP nhận nợ với BHXH và cho rằng, điều này sẽ làm tăng tính minh bạch, góp phần đảm bảo an toàn quỹ. Tuy nhiên, đa số ý kiến trong UBTCNS cũng lưu ý năm 2018 vẫn tồn tại nhiều yếu tố biến động khó lường tác động đến thu NSNN như: Nguồn vốn FDI khó có khả năng bứt phá, dư địa chính sách tài khóa và tiền tệ hạn hẹp, môi trường đầu tư đã được cải thiện nhưng chưa mạnh mẽ, lạm phát chịu nhiều sức ép, thu từ xuất nhập khẩu thấp do thực hiện cam kết về khu vực tự do ASEAN.
H.Y
