>> NHNN phản hồi về số liệu nợ xấu của Moody’s >> Nợ xấu: Lời giải cho điệp khúc nghẹt tín dụng, 'ế' vốn
* Cuối tuần qua, NHNN đã có thông tin phản bác lại việc hãng xếp hạng tín dụng Moody’s cho rằng nợ xấu của Việt Nam ít nhất là 15%. NHNN cho rằng do chưa thống nhất chuẩn mực nên số liệu nợ xấu khác nhau là bình thường. Ông đánh giá thế nào về việc này?
- Đây là một cách để diễn giải một thứ không bình thường thành bình thường. Có nhiều cách khác nhau khiến số liệu nợ xấu thay đổi. Ví dụ như những khoản nợ VAMC đã mua có thể được chuyển ra khỏi bảng kế toán của ngân hàng, dù vẫn nợ xấu. Thứ hai là đảo nợ, cho vay mới để trả nợ cũ, với cách này một số khoản nợ xấu cũng không còn xấu nữa. Tất nhiên đó là về sổ sách chứ trên thực tế các DN chưa trả được nợ. Ngoài ra, cũng có rất nhiều cách tính để nợ xấu không thuộc vào trong 4 hạng mục quy định của NHNN.
Ngoài ra, khi Thông tư 02 của NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại (NHTM) khai báo đầy đủ, thì NHTM nhận thấy rằng mình ở cái thế không thể khai báo đầy đủ, nên đã xin NHNN hoãn từ 30/6/2013 đến 30/6/2014. Như thế, rõ ràng là chúng ta đã tự mình thừa nhận rằng mình không minh bạch được, phải chấp nhận con số của mình không hoàn chỉnh, không đầy đủ. NHTM không thể làm nó hoàn chỉnh, minh bạch và NHNN cũng không ép các NHTM khai báo đầy đủ.
Có những lý do khiến NHNN và NHTM lo lắng. Ví dụ như nếu khai báo đầy đủ, thì liệu NHTM có đủ vốn điều lệ, vốn tự có và dự trữ để dùng làm quỹ dự phòng, dự trữ hay không. Nếu không có thì NHTM sẽ không còn đủ vốn điều lệ theo yêu cầu nữa, như thế sẽ không thể tiếp tục hoạt động.
Theo quy định của Luật các TCTD thì các ngân hàng không đáp ứng được các yêu cầu về vốn, nợ xấu sẽ không được hoạt động, khi đó NHNN sẽ giải quyết ra sao?… Tóm lại, có nhiều lý do khiến chúng ta phải che đậy sự thật về những món nợ xấu, nợ khó đòi đó. Vì vậy, NHNN cũng không nói rằng các tổ chức đó đánh giá đúng hay đánh giá sai. Cách nói của NHNN là không thừa nhận cũng không phủ nhận. Xét cho cùng thì từ tất cả những lý do đã nêu, con số của NHNN đưa ra có thể là con số chính thức nhưng không hẳn là con số chính xác.
 |
| Tuy rằng không minh bạch, buộc phải che giấu con số nợ xấu, nhưng ngân hàng vẫn biết trong người mình có bệnh, vẫn tìm cách này cách khác để chữa bệnh, chỉ có điều không minh bạch được mà thôi. Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành |
* Thưa ông, việc có những con số khác nhau khá lớn về nợ xấu như vậy thì sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cách xử lý nợ xấu của Việt Nam?
- Thực tế, dù đưa ra con số 4, hay 5% nhưng mà cách hành động của chúng ta vẫn công nhận nợ xấu không phải là 4 hay 5 hay 7%. Ví dụ như VAMC cuối năm nay mua được hơn 35.000 tỷ đồng nợ xấu, bằng gần một nửa tổng dư nợ xấu, nhưng chính NHNN cũng nói rằng trong năm 2014, VAMC sẽ mua tới 100.000 tỷ đồng nợ xấu nữa. Nếu như vậy thì làm sao có cả trăm ngàn tỷ đồng nợ xấu để cho VAMC mua trong năm 2014?
Tóm lại, tuy rằng không minh bạch, buộc phải che giấu con số nợ xấu, nhưng ngân hàng vẫn biết trong người mình có bệnh, vẫn tìm cách này cách khác để chữa bệnh, chỉ có điều không minh bạch được mà thôi.
* Vậy ông đánh giá thế nào về triển vọng xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng trong năm 2014 ?
- NHNN và các cơ quan chức năng đã có những biện pháp để xử lý nợ xấu. Việc làm bước đầu của VAMC là “dọn dẹp” các ngân hàng sao cho “sạch sẽ” hơn, để có thể đáp ứng các tiêu chí, quy định mà tiếp tục làm việc. Tạo điều kiện cho các ngân hàng gặp khó khăn có thể tồn tại cũng là một cách xử lý.
Tuy nhiên, số tài sản bảo đảm, thế chấp cho nợ xấu đấy phải giải quyết ra sao thì chưa có phương án. NHNN và VAMC mới chỉ tạm nhận nợ xấu, nhưng không có nghĩa là VAMC mua đứt số nợ xấu đấy. Các NHTM còn có trách nhiệm lập dự phòng 20% mỗi năm, để sau 5 năm lại nhận lại nợ xấu và bù đắp bằng dự phòng. Chính vì vậy VAMC cần nghiên cứu phương thức thế nào để xử lý nợ xấu, ví dụ như tái cấu trúc DN để DN khỏe mạnh lên, có khả năng trả nợ. Hoặc hoàn chỉnh các dự án bất động sản thế chấp để có thể bán được, hoặc chuyển đổi mục đích để những tài sản thế chấp có thể chuyển thành tiền để trả nợ.
Theo tôi được biết, VAMC đã nghiên cứu một số phương thức khả thi. Hy vọng rằng trong năm 2014, các phương án VAMC nghiên cứu sẽ có hiệu quả và giải quyết phần nào nợ xấu trong năm nay, tạo điều kiện, cơ sở giải quyết nợ xấu trong năm tới.
* Xin cảm ơn ông!
Hoàng Yến
