Ông Trần Văn Dũng - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Ảnh: Quang Phúc.

>> Tọa đàm về nghẽn lệnh tại HOSE: Nhiều nội dung 'cực hot'

Nghẽn lệnh trên HOSE được coi như là tình huống khẩn cấp quốc gia

Phát biểu tại tọa đàm, ở góc độ quản lý nhà nước, ông Trần Văn Dũng - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhấn mạnh, nỗ lực cải tiến kỹ thuật của Sở GDCK TP. Hồ Chí Minh (HOSE) và các đơn vị liên quan, nhằm nâng được năng lực xử lý lệnh, thanh khoản lên cao. Việc khắc phục nghẽn lệnh trên HOSE là tình huống khẩn cấp quốc gia.

"Nghẽn lệnh xảy ra từ ngày 21/12/2020, từ đó đến nay lãnh đạo Bộ Tài chính đã chỉ đạo quyết liệt UBCKNN, HOSE và các đơn vị liên quan để xử lý nhanh nhất, hiệu quả nhất. Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng (trước đây), và bây giờ là Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, từ tháng 4 đã coi sự cố nghẽn lệnh và quán triệt với chúng tôi đó là trường hợp khẩn cấp quốc gia cần phải tập trung mọi nguồn lực, nỗ lực để xử lý" - Chủ tịch UBCKNN nói.

“Bộ Tài chính chỉ đạo tất cả đơn vị liên quan vào cuộc, HOSE, UBCKNN, Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tín dụng, Cục Tin học và Thống kê Tài chính, … tạo điều kiện hết sức về nguồn lực, công nghệ. Bộ Tài chính đã lập ban chỉ đạo do Thứ trưởng Huỳnh Quang Hải làm Trưởng ban, Chủ tịch UBCKNN làm Phó Trưởng ban, các đơn vị liên quan Bộ Tài chính đều tham gia”- ông Trần Văn Dũng cho biết thêm.

Các diễn giả phát biểu tại đầu cầu Hà Nội. Ảnh: Quang Phúc.

Cũng theo UBCKNN, nhiều giải pháp cấp bách tạm thời đã được triển khai, trong đó, có cả giải pháp rất gần với phương án của FPT phối hợp triển khai hiện nay; tuy nhiên vẫn chưa xử lý được triệt để nghẽn lệnh.

“Hiện nay, giải pháp HOSE và FPT triển khai đang vào khâu chốt và sẽ được vận hành sớm nhất có thể. Còn đối với phần mềm KRX, có nhiều lý do cả khách quan và chủ quan khiến tiến độ chậm; tuy nhiên, từ ngày 14/6 đã tiến hành thử nghiệm hệ thống, dự kiến đến cuối năm sẽ đưa hệ thống vào hoạt động chính thức" - ông Trần Văn Dũng thông tin.

Khẳng định không có trục lợi liên quan tới hủy, sửa lệnh

Phát biểu tại tọa đàm, ông Lê Hải Trà – Tổng Giám đốc HOSE cho biết, thực trạng của HOSE liên quan đến tham số cơ bản là số lượng lệnh, từ khóa là “số lượng lệnh”. Số lượng lệnh hệ thống có thể xử lý trong một ngày giao dịch tối đa 900.000 lệnh/ngày trong thời gian qua. "Vì sao xảy ra tình trạng nghẽn lệnh? Chúng ta nói về số lượng nhà đầu tư tăng trưởng, dòng tiền đổ vào nhiều…", theo ông Trà, những câu chuyện đó nói lên một thực tế rằng số lượng lệnh tham gia giao dịch thị trường vượt quá 900.000 lệnh, vì vậy, xảy ra tình trạng nghẽn lệnh.

"Điều này giống như con đường của chúng ta thiết kế sử dụng 900 nghìn xe tham gia giao thông nhưng lượng xe vượt quá nên tắc nghẽn như thời gian qua" - Tổng giám đốc HOSE lý giải.

Tuy nhiên, điểm khác biệt của hoạt động giao dịch này so với giao thông là mỗi lệnh giao dịch không giống xe mà khác nhau ở tham số lệnh giao dịch. “Anh đặt mua 100 cổ phiếu là 1 lệnh, 10.000 cổ phiếu cũng là 1 lệnh giao dịch, mỗi lệnh hủy, sửa cũng là một lệnh giao dịch và được tính vào con số 900.000 lệnh. Cùng một số lượng lệnh được khớp nhưng giá trị giao dịch hoàn toàn khác. Điều này lý giải tại sao các phiên giao dịch xảy ra nghẽn lệnh tại nhiều ngưỡng khác nhau về giá trị giao dịch” – ông Trà nói.

Trong số nhiều giải pháp được đưa ra, cũng có cả giải pháp yêu cầu các công ty chứng khoán kiểm soát liên quan đến sửa, hủy lệnh, thì số lượng lệnh được khớp tăng lên. Sau sự kiện ngày 1/6 (tạm dừng giao dịch phiên chiều) các công ty chứng khoán kiểm soát sửa, hủy lệnh, lượng lệnh thực tế được khớp có thêm 200.000 lệnh, giá trị những phiên này tăng thêm đạt 30.000 tỷ đồng vì có thêm lệnh được khớp.

Liên quan đến câu hỏi của nhiều nhà đầu tư, có hay không việc trục lợi khi các công ty chứng khoán hạn chế hủy, sửa lệnh, dưới góc nhìn chuyên gia công nghệ, ông Dương Dũng Triều – Chủ tịch Công ty Hệ thống thông tin FPT (FPT IS) cho rằng, khi ứng dụng được đưa vào vận hành như HOSE được kiểm tra cẩn thận, liên quan đến bảo mật, hệ thống được thiết kế để phần cứng này hỏng sang phần khác chạy,... không có trục lợi khi giao dịch nghẽn./.

Duy Thái - Hồng Quyên