Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia Trương Văn Phước phát biểu tại hội thảo. Ảnh: H.Y
Đã có 12,4% GDP tham gia vào xử lý nợ xấu
Phát biểu tại hội thảo “Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2016: Thách thức tái cơ cấu và triển vọng” sáng 12/10 về chủ đề tái cơ cấu ngân hàng, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia Trương Văn Phước cho rằng, để tái cơ cấu thành công hệ thống ngân hàng trong giai đoạn tới, trước hết cần thống nhất về quan điểm và kỹ thuật.
Ông Trương Văn Phước phân tích, hệ quả trực diện của nợ xấu là người dân đang phải gánh chịu lãi suất thực tới 8 - 9%/năm. Trong khi lạm phát chỉ 0,5 - 0,6% thì lãi suất cho vay tới 9 – 10%. Tỷ lệ sinh lời của các ngân hàng giảm đi 3 lần từ 12% còn 4%, chính điều đó lan tỏa vào chi phí vốn làm nền kinh tế phải chấp nhận chi phí vốn rất cao.
“Trong 5 năm qua, đã có nguồn lực tới 12,4% GDP tham gia quá trình xử lý nợ xấu, trong đó 15 tỷ USD xuất phát từ dự phòng rủi ro, thu nợ, khấu trừ nợ. Đó là nguồn lực tổng hợp và dù muốn hay không chúng ta vẫn phải làm”, ông Trương Văn Phước ước tính.
Bình luận giải pháp dùng VAMC ngay từ đầu đã chỉ là “nửa vời”, ông Trương Văn Phước nhắc lại câu ví von “VAMC chỉ là 'cục sâm' để cho các tổ chức tín dụng ngậm từ nhà đến bệnh viện để không bị đột quỵ, còn việc xử lý phải ở bệnh viện”.
Theo ông Trương Văn Phước, việc xử lý nợ xấu giờ đây không thể chỉ là việc của riêng ngành ngân hàng, hay là việc trừng trị người gây ra nợ xấu. Thay vào đó, việc xử lý nợ cần được xem xét dưới góc độ kỹ thuật, vì cả nền kinh tế. Tái cơ cấu ngân hàng theo đó cần có ban chỉ đạo cấp nhà nước để điều hành với quyền lực vượt qua luật pháp, hợp thức hóa bằng địa vị pháp lý khác, trật tự pháp lý cao hơn và do đó cần quyết tâm chính trị mạnh hơn.
Đề xuất in tiền, phát hành trái phiếu đặc biệt để xử lý nợ xấu
Ông Trương Văn Phước cũng tính toán cần tới 25 tỷ USD để giải quyết vấn đề này và nguồn lực có thể huy động từ nhiều nguồn, trong đó phần cơ bản là của các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng có thể xử lý tài sản đảm bảo được khoảng 180.000 tỷ đồng trong 5 năm. Nguồn thứ hai là dự phòng rủi ro của các tổ chức tín dụng khoảng 150.000 – 200.000 tỷ đồng, tương đương 40.000 – 50.000 tỷ đồng mỗi năm.
Tuy nhiên, để đưa tỷ lệ nợ xấu ở ngân hàng xuống 3% và tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu cho vay là 8 - 9% thì còn cần thêm nguồn lực 8 – 10 tỷ USD để đưa hệ thống các ngân hàng về quỹ đạo bình thường. Khoản tiền này cần được tính toán cụ thể về nguồn, mà theo ông Phước có thể là từ cả ngân sách, người dân và các nhà đầu tư…
“Ngân hàng Nhà nước có thể lấy tài sản đảm bảo và đưa cho họ tiền. Để tránh lạm phát cần tính toán, lượng hóa cung tiền bao nhiêu, đưa ra qua khái niệm cho vay đảm bảo bằng hồ sơ tín dụng chứ không phải cấp phát vốn. Đó là một nguồn lực, tại sao ta không dám in tiền ra để cho vay theo kiểu như vậy (recapitalise), vì ta có nhiều công cụ đảm bảo, lạm phát không phải vì thế mà tăng lên. Hay tại sao không phát hành trái phiếu đặc biệt cho mọi người dân, đảm bảo bằng tài sản cụ thể, để xử lý nợ xấu cho nền kinh tế, từ đó có thể thu về vài ba tỷ USD. Đây là việc chứng khoán hóa nợ xấu, mang tính chất kỹ thuật”, ông Trương Văn Phước đưa ra một loạt gợi ý.
Cuối cùng, ông Trương Văn Phước nhấn mạnh, chúng ta đã nói quá nhiều về tái cơ cấu nhưng chưa có chương trình được thiết kế cụ thể, giải pháp mạnh mẽ và theo đó phải có quan điểm thống nhất và mang tính kỹ thuật như đã nói ở trên.
"Dùng tiền xử lý nợ xấu không phải là cho không người vay tiền, gây bức xúc cho xã hội, mà đây là giải pháp kỹ thuật cần thiết và bình tĩnh thì có thể xử lý được", ông Trương Văn Phước kết luận./.
Hoàng Yến
