Một buổi học tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội. Ảnh: Quang Anh

Xây dựng đội ngũ nhà giáo phải thành chiến lược

Ông Trần Minh Thịnh, Phó Vụ trưởng Vụ Nhà giáo, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) cho biết, hiện cả nước có khoảng 86.910 nhà giáo đang giảng dạy ở 2.957 cơ sở hoạt động GDNN. Trong đó, có: 38.086 nhà giáo giảng dạy trong trường cao đẳng; 18.328 nhà giáo giảng dạy trong trường trung cấp và 15.571 nhà giáo giảng dạy trong trung tâm GDNN; 14.925 nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở khác có tham gia hoạt động GDNN.

Theo ông Thịnh, chất lượng giáo viên GDNN từng bước được nâng lên cả về trình độ đào tạo, kỹ năng nghề và năng lực sư phạm: 100% nhà giáo đạt chuẩn về trình độ đào tạo; trên 92% nhà giáo đạt chuẩn về nghiệp vụ sư phạm; khoảng 70% nhà giáo đạt chuẩn về trình độ kỹ năng nghề để dạy thực hành...

Hiện nay, nhiều nhà giáo các trường nghề chất lượng cao đã giảng dạy các chương trình chuyển giao quốc tế và khu vực ASEAN. Ngoài ra, họ còn được bồi dưỡng ở nước ngoài, có trình độ kỹ năng nghề quốc tế, trình độ ngoại ngữ B1 châu Âu và giảng dạy bằng tiếng Anh.

Đây được xem là tiền đề góp phần nâng cao chất lượng đầu ra nguồn nhân lực chất lượng cao, được công nhận quốc tế và tác động tích cực đến toàn hệ thống GDNN. Hầu hết nhà giáo có phẩm chất, đạo đức tốt, tận tụy với sự nghiệp đào tạo, GDNN. Một số nhà giáo được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và các giải thưởng cao quý khác, hàng ngàn nhà giáo được công nhận nhà giáo dạy giỏi các cấp.

Ông Thịnh cho biết, thời gian tới, để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo GDNN, Vụ Nhà giáo xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo GDNN giai đoạn 2021-2025. Mục tiêu là chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ đối với đội ngũ nhà giáo dạy các ngành, nghề trọng điểm quốc gia, quốc tế và khu vực ASEAN. Cụ thể, phấn đấu 100% đạt chuẩn vào năm 2025; chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ đối với độ ngũ nhà giáo dạy các ngành, nghề không được đầu tư trọng điểm: 80% đạt chuẩn vào năm 2025.

Bên cạnh đó, tiếp tục bồi dưỡng, nâng cao cập nhật khoa học kỹ thuật, công nghệ mới trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ và năng lực hội nhập quốc tế; bồi dưỡng về kiến thức kinh doanh, khởi sự doanh nghiệp và kiến thức hội nhập quốc tế cho khoảng 70% nhà giáo.

Cuối cùng là mục tiêu tiến tới tất cả nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở GDNN phải có trình độ từ đại học trở lên, trong đó nhà giáo dạy dạy cao đẳng có trình độ thạc sĩ trở lên chiếm khoảng 70%; 100% nhà giáo có trình độ kỹ năng nghề cao hơn 1 bậc so với kỹ năng nghề của người học sau khi tốt nghiệp ở cấp trình độ nhà giáo tham gia giảng dạy.

Thực hiện tự chủ tài chính để nâng cao chất lượng giáo viên

Có một thực tế, so với cơ sở giáo dục phổ thông, chuyên nghiệp, giáo viên dạy GDNN thường ít được quan tâm, chăm sóc hơn. Trong khi đó, công việc đặc thù, lại vất vả hơn. Để nâng cao chất lượng đời sống của giáo viên GDNN, nhiều chuyên gia cho rằng các trường cần phải thực hiện tự chủ tài chính.

PGS.TS Nguyễn Thị Việt Hương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục GDNN cho rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và nhất là sự dịch chuyển lao động buộc các giáo viên dạy nghề không chỉ đạt chuẩn về chuyên môn mà phải đổi mới phương pháp giảng dạy để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế.

"Chuyển đổi số đặt ra cho các nhà giáo GDNN không chỉ là công nghệ mà còn về tư duy thiết kế bài giảng, về các điều kiện để thích ứng với liên thông trong đào tạo" – bà Hương nói.

Ông Cao Văn Sâm, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục GDNN khẳng định, chất lượng đội ngũ nhà giáo có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực, thậm chí mang tính quyết định đến chất lượng đào tạo. Do vậy, để nâng tầm nhà giáo GDNN, cần phải giải quyết 3 vấn đề: đào tạo bồi dưỡng, sử dụng - đãi ngộ và tôn vinh tạo vị thế cho nhà giáo.

"Chính sách, đãi ngộ nhà giáo dù đã được cải thiện nhưng trong lĩnh vực nghề nghiệp mức thu nhập còn hạn chế và trở thành rào cản để họ tâm huyết phục vụ nghề. Chúng ta không chỉ cải thiện thu nhập mà cần phải thường xuyên tuyên dương giáo viên GDNN ở các cấp để tạo vị thế cho nhà giáo" - PGS.TS Cao Văn Sâm nêu ý kiến.

Theo ông Trương Anh Dũng, Tổng cục trưởng Tổng cục GDNN, trong bối cảnh hiện nay, GDNN đang có nhiều cơ hội nhưng cũng có rất nhiều thách thức. Vấn đề năng lực của nhà giáo cần phải thích ứng với thời đại công nghệ thông tin, thiết kế bài giảng hiện đại, phù hợp với yêu cầu của xã hội, của doanh nghiệp… đang đặt ra ngày càng cấp thiết.

Chính vì vậy theo ông Dũng, vấn đề cơ chế chính sách để tạo động lực cho nhà giáo bao gồm: điều kiện làm việc, cơ sở vật chất, tôn vinh nhà giáo… cũng cần phải quan tâm hơn. Quan trọng nhất là vấn đề thích ứng với yêu cầu mới./.

PV