Cán bộ Cục Kiểm định Hải quan tiến hành kiểm tra mẫu phẩm phế liệu NK tại cảng Hải Phòng. Ảnh: Hải Anh

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Mai Xuân Thành chỉ đạo các cục hải quan tại hội nghị trực tuyến thực hiện Chỉ thị 27/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về giải pháp cấp bách quản lý NK phế liệu (Chỉ thị 27) do Tổng cục Hải quan tổ chức mới đây.

Chậm cập nhật danh sách DN được NK phế liệu

Đề cập đến quá trình triển khai Chỉ thị 27, theo ông Âu Anh Tuấn, quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, cơ quan hải quan đang gặp vướng mắc do cơ quan TNMT chậm cập nhật danh sách tổ chức, cá nhân được cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong NK phế liệu. Đây là cơ sở để cơ quan hải quan đối chiếu khi làm thủ tục, đảm bảo việc thông quan hàng hóa cho DN NK phế liệu làm nguyên liệu sản xuất; đồng thời tránh trường hợp DN sửa chữa, làm giả chứng từ.

Cũng theo ông Tuấn, trong thời gian qua vẫn còn tình trạng danh sách các tổ chức, cá nhân được cấp Giấy chứng nhận/Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong NK phế liệu làm nguyên liệu sản xuất chưa được Bộ TNMT cập nhật đầy đủ trên Cổng thông tin điện tử của Bộ này và Cổng thông tin một cửa quốc gia, khiến cho cả phía cơ quan hải quan và DN gặp khó.

Điều đáng bàn là nếu không tháo gỡ được nút thắt này, sẽ dẫn tới gia tăng lượng phế liệu NK tồn đọng tại các cảng.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 19/10/2018, số lượng lưu giữ tại cảng dưới 30 ngày đã vào khoảng 8.000 container, trong khi DN vẫn đang tiếp tục đến làm thủ tục NK theo quy định. Số lượng lưu giữ tại cảng từ 30 ngày đến 90 ngày vào khoảng hơn 2.000 container; số lượng tồn đọng trên 90 ngày đã vào khoảng hơn 8.000 container và có chiều hướng gia tăng.

Một trong những nguyên nhân cơ bản của tình trạng không thông quan được hàng hóa là DN không xuất trình được Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong NK phế liệu làm nguyên liệu sản xuất còn hiệu lực.

Nghiêm túc thực hiện Chỉ thị 27

Liên quan đến vướng mắc thực hiện Chỉ thị 27, Tổng cục Hải quan cũng đang gặp khó khi thực hiện Thông tư 08/2018/TT-BTNMT (TT 08) và Thông tư 09/2018/TT-BTNMT (TT 09) của Bộ TNMT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với phế liệu sắt, thép, nhựa, giấy, thủy tinh, kim loại màu.

Tại Chỉ thị 27, Tổng cục Hải quan được chỉ đạo áp dụng các biện pháp ngăn chặn từ xa các lô hàng phế liệu NK không đáp ứng các quy định của pháp luật Việt Nam. Theo đó, cơ quan hải quan phải kiểm tra Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong NK phế liệu; hạn ngạch NK; DN phải ký quỹ mới cho phép dỡ lô hàng xuống cảng.

Tuy nhiên, theo quy định mới tại TT 08 và TT 09, DN không phải nộp cho cơ quan hải quan một loạt chứng từ, văn bản như giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong NK phế liệu… Do đó, cơ quan hải quan không có căn cứ giám sát hàng hóa.

Để tháo gỡ vướng mắc trong việc thực hiện Chỉ thị 27, Tổng cục Hải quan cũng đã có văn bản gửi Bộ TNMT từ giữa tháng 10/2018, nêu lên những vướng mắc phát sinh khi thực hiện TT 08 và TT 09. Đặc biệt, tại hội nghị trực tuyến thực hiện Chỉ thị 27 do Tổng cục Hải quan tổ chức (ngày 26/10) có sự tham gia của đại diện Vụ Quản lý chất thải, Bộ TNMT, Phó Tổng cục trưởng Mai Xuân Thành đã đề nghị Bộ TNMT quan tâm hơn đến việc cập nhật danh sách tổ chức, cá nhân đủ điều kiện NK phế liệu đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của bộ, để cơ quan hải quan có căn cứ đối chiếu kiểm soát hoạt động NK phế liệu.

Nghiêm túc thực hiện Chỉ thị 27, Tổng cục Hải quan đã thống nhất với Vụ Quản lý chất thải, kể từ ngày 29/10, trường hợp DN làm thủ tục đối với phế liệu NK nhưng chưa được Bộ TNMT thông tin kịp thời lên Cổng thông tin điện tử của bộ thì cơ quan hải quan sẽ không cho phép dỡ hàng xuống cảng.

Đồng thời, để tháo gỡ vướng mắc trong thông quan hàng hóa, Phó Tổng cục trưởng Mai Xuân Thành cũng đề nghị Bộ TNMT cử đầu mối phối hợp với cơ quan hải quan trong thời gian đầu thực hiện TT 08 và TT 09; sớm có văn bản chính thức trả lời Tổng cục Hải quan về những vướng mắc tại hai thông tư trên.

Hải Linh