Theo Phó Thống đốc Đào Minh Tú, từ đầu năm đến nay Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã 4 lần hạ các lãi suất điều hành. Từ đó, lãi suất huy động bình quân tại các ngân hàng thương mại giảm từ 0,7 - 0,8%/năm; lãi suất cho vay bình quân đã giảm từ 1 - 1,2%/năm. Trong đó, các ngân hàng thương mại nhà nước đã chủ động có các gói giảm lãi suất sâu, dành cho những đối tượng, lĩnh vực được ưu đãi theo chính sách của nhà nước.
Còn đối với lãi suất điều hành của NHNN, hiện cho vay theo nghiệp vụ thị trường mở chỉ có lãi suất khoảng 4%, cho vay qua đêm chỉ khoảng 5%. Tuy nhiên, hầu như các ngân hàng thương mại đang thừa thanh khoản, nên không mặn mà với các khoản cho vay của NHNN. Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất cho vay qua đêm cũng chỉ từ 0,4 - 1%, kỳ hạn một tuần từ 0,8 - 1,5%, một tháng từ 3 - 3,2%, đây là các mức lãi suất rất thấp trên thị trường liên ngân hàng, cho thấy tình trạng thừa thanh khoản.
Về dư nợ theo điều hành tín dụng, từ đầu năm NHNN xác định mức tăng trưởng tín dụng khoảng 14 - 15% để phù hợp chỉ tiêu của Quốc hội và Chính phủ giao, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế 6,5% và kiểm soát lạm phát ở mức 4%.
Tuy nhiên, qua nửa năm, dư nợ tín dụng mới đạt mức tăng 4,2%, giá trị tuyệt đối là 12.423.000 tỷ đồng. Cùng với đó mức huy động cũng vào khoảng 4,16%, tương đương 12.691.000 tỷ đồng. Với chỉ tiêu được giao 14 - 15%, dư địa để các ngân hàng có thể cho vay từ nay đến cuối năm còn rất nhiều.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú |
Theo Phó Thống đốc, thông thường ở các nước khi lãi suất tăng cao thì tín dụng có thể tăng trưởng âm, lãi suất đã hạ thì tín dụng tăng. Tuy nhiên, hiện nay tín dụng của chúng ta lại tăng rất chậm khi lãi suất giảm nhanh. Đánh giá dưới góc độ quản lý, điều hành cũng như thực tế của nền kinh tế, ông Đào Minh Tú nêu một số nguyên nhân.
Thứ nhất, đó là tình hình kinh tế đang có nhiều khó khăn, suy giảm về cầu đầu tư, tiêu dùng, do đó cầu tín dụng cũng không thể tăng cao.
Thứ hai, sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp khó khăn, tồn kho lớn, đơn hàng giảm. Thị trường bất động sản chưa hồi phục, nhiều dự án chưa triển khai được dù NHNN đã tạo điều kiện về tín dụng cho lĩnh vực bất động sản, sẵn sàng đẩy mạnh những lĩnh vực tỉ lệ rủi ro thấp.
Thứ ba, doanh nghiệp nhỏ và vừa đang khó tiếp cận tín dụng. Vấn đề này trước đây đã khó nhưng nay càng khó hơn. Chính phủ, các bộ, ngành, các hiệp hội, doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngành ngân hàng hiện đang quyết liệt tháo gỡ. Song, thực tế là nhiều doanh nghiệp muốn vay nhưng không chứng minh được khả năng trả nợ. Ngược lại, có doanh nghiệp ngân hàng mời chào vay nhưng lại chưa có nhu cầu vay.
Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho rằng, đây là những nguyên nhân trực tiếp tạo ra những "khác thường" của năm nay so với những năm trước, khi lãi suất giảm mà tín dụng chưa tăng được nhanh.
Trước tình hình này, lãnh đạo NHNN cho biết, cùng với nhiều chính sách khác đang triển khai, ngành ngân hàng đang đặt ra yêu cầu phải tập trung quản lý hiệu quả hơn, giảm chi phí để tiếp tục giảm lãi suất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp. Đồng thời, tiếp tục tăng cường các chính sách giãn, hoãn, tái cơ cấu các khoản nợ; tăng cường cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho cả doanh nghiệp và ngân hàng tiếp cận tín dụng nhanh hơn, thuận lợi hơn./.
