Thách thức lớn đối với tiền kỹ thuật số là quản trị rủi ro và bảo mật. Ảnh: T.L.
Đây là báo cáo được trích ra từ ấn phẩm đầu tiên về Chỉ số CBDC toàn cầu của PwC. Báo cáo này nhằm đưa ra thước đo tiến độ cho các dự án CBDC với hai mô hình chính: Bán lẻ và liên ngân hàng/bán buôn.
CBDC bán lẻ do người tiêu dùng và doanh nghiệp trực tiếp nắm giữ, trong khi CBDC liên ngân hàng/bán buôn chỉ dành cho các tổ chức tài chính với mục đích thanh toán liên ngân hàng hoặc quyết toán tài chính.
Theo báo cáo trên, tại châu Á, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc đại lục, Hàn Quốc và Nhật Bản là những quốc gia đã chính thức tham gia cuộc đua phát triển tiền điện tử. Tiếp theo là tiến độ của CBDC được đẩy nhanh với nhiều dự án bán buôn và bán lẻ được phát triển mạnh mẽ.
Hơn 88% các dự án CBDC đang trong giai đoạn thử nghiệm hay sản xuất, đều sử dụng công nghệ chuỗi khối (blockchain) nhằm tận dụng một số ưu điểm chính của công nghệ này như độ bảo mật cao, tính minh bạch và khả năng lập trình đa dạng.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng, các dự án CBDC bán lẻ phát triển hơn tại các quốc gia có nền kinh tế mới nổi, nơi có động lực chính là tài chính toàn diện và số hoá.
Ba dự án CBDC lớn nhất tại châu Á thuộc về Campuchia, Trung Quốc đại lục và Hàn Quốc. Dự án Bakong của Campuchia hiện đứng đầu tại châu Á và thứ hai trên toàn cầu, chỉ sau Bahamas. Đây là một trong hai dự án CBDC bán lẻ duy nhất đã được chính thức đi vào hoạt động.
Vào tháng 8/2021, Bakong đã đạt thêm một bước tiến mới cùng với sự ra mắt của các giao dịch xuyên quốc gia giữa Campuchia và Malaysia.
Trong khi đó, mặc dù Trung Quốc và Hàn Quốc đều đã bắt đầu thí điểm CBDC bán lẻ, tuy nhiên, hai quốc gia này hiện chưa ấn định ngày chính thức ra mắt rộng rãi.
Các dự án CBDC bán buôn có thời gian nghiên cứu ngắn hơn nhưng đòi hỏi chương trình thử nghiệm dài hơn so với CBDC bán lẻ.
Đến nay vẫn chưa có dự án CBDC bán buôn nào thật sự chín muồi. Tuy nhiên, khoảng 70% số dự án CBDC bán buôn được công bố đang chạy thử nghiệm với nhiều sáng kiến tân tiến. Những chương trình này đa số tập trung vào các dự án xuyên quốc gia, cho phép các Ngân hàng Trung ương thử nghiệm mức độ kết nối quốc tế và khả năng tương tác của dự án.
Một số dự án bán buôn nổi bật tại châu Á có thể kể đến như Inthanon-LionRock (Đặc khu hành chính Hồng Kông - Thái Lan), Ubin (Singapore) và Stella (Nhật Bản).
Ông Võ Tấn Long - Giám đốc Chuyển đổi số tại PwC Việt Nam, đưa ra nhận định về vấn đề này khi cho biết, tại châu Á, các dự án CBDC thành công và sự phát triển của giấy phép ngân hàng số sẽ trở thành bước đệm thúc đẩy tài chính toàn diện.
Việc CBDC có thể hiện thực hoá ở Việt Nam hay không sẽ phụ thuộc vào khung pháp lý và các chính sách hỗ trợ việc phát hành và phân phối tiền số, cũng như phương pháp giải quyết rủi ro về bảo mật./.
Chí Tín
