Cán bộ hải quan Chi cục sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội giám sát hoạt động XNK qua hệ thống camera trực tuyến.

Tổng cục Hải quan đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó có việc xây dựng, thực hiện Đề án “Kiểm tra, giám sát hàng hóa tại khu vực cảng biển, cảng hàng không”. Đề án này bước đầu đã mang lại hiệu quả thiết thực cho cơ quan hải quan và doanh nghiệp (DN).

Khắc phục hạn chế trong quản lý cảng

Theo Tổng cục Hải quan, việc triển khai đề án đã góp phần thay đổi căn bản phương thức quản lý, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) tại cảng biển, cảng hàng không. Phương thức này làm đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian thông quan, nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý; khắc phục được nhiều hạn chế trong công tác giám sát hoạt động XNK của cả cơ quan hải quan và DN kinh doanh cảng.

Hiện tại, hệ thống cảng biển Việt Nam trải dài từ bắc tới nam nhưng phát triển nhỏ lẻ, manh mún. Mỗi khu vực cảng có nhiều bến cảng do nhiều chủ đầu tư khác nhau; mỗi cảng có cơ sở hạ tầng, công nghệ, cách thức quản lý, khai thác hàng vào ra cảng khác nhau tùy theo đặc thù của từng cảng. Tại các cảng hàng không quốc tế trên cả nước, do các chuyến bay quốc tế tăng nhanh nên lượng hành khách xuất nhập cảnh cũng tăng theo, trong khi mặt bằng, trang thiết bị làm việc nhiều sân bay còn hạn chế. Chính vì vậy, công tác quản lý, giám sát hải quan đối với hoạt động đưa hàng hóa ra, vào, lưu giữ tại khu vực cảng biển, cảng hàng không của cơ quan hải quan gặp rất nhiều khó khăn.

Cụ thể, DN cảng hiện đang cho phép xếp hàng hóa xuất khẩu lên phương tiện vận tải theo danh sách thông báo của hãng tàu, mà không kiểm tra lô hàng đã đủ điều kiện qua khu vực giám sát hải quan hay chưa. Nhiều DN cảng không có hệ thống công nghệ thông tin để phục vụ công tác quản lý, giám sát hàng hóa tại cảng theo quy định của Luật Hải quan, hoặc một số ít có hệ thống nhưng đều chưa đạt chuẩn, chưa đáp ứng được thông tin theo yêu cầu quản lý của cơ quan hải quan...

Trước thực tế này, trên cơ sở các quyết định của Bộ Tài chính, ngành Hải quan đã chỉ đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc triển khai thí điểm đề án từ ngày 15/8/2017 tại khu vực cảng biển Hải Phòng và từ ngày 30/10/2017 tại khu vực cảng hàng không Nội Bài, Hà Nội.

TP. Hồ Chí Minh:

Triển khai giám sát hải quan tự động tại cảng biển

Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh cho biết, kể từ ngày 2/1/2018, đơn vị đã triển khai thí điểm hệ thống quản lý, giám sát hải quan tự động tại cảng biển TP. Hồ Chí Minh đúng với kế hoạch chỉ đạo của Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan. Hai cảng triển khai thí điểm lần này, gồm: Cảng Lotus (thuộc địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 3) và cảng SP-ITC (thuộc địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1).

Theo cơ quan hải quan, việc áp dụng hệ thống quản lý, giám sát hải quan tự động sẽ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, giảm thiểu được hồ sơ giấy trao đổi với hãng vận tải. Đối với cơ quan hải quan có điều kiện quản lý chặt chẽ, kịp thời tình trạng di chuyển, biến động của hàng hóa từ khi vào đến khi ra và vận chuyển qua lại giữa các điểm chịu sự giám sát hải quan, nâng cao tính tuân thủ của doanh nghiệp, đồng thời ngăn ngừa gian lận thương mại, phòng chống buôn lậu và đảm bảo an ninh quốc gia.

Đến nay, tại cảng Hải Phòng đã có 50 DN cảng, kho, bãi trong số 67 DN thuộc quản lý của Cục Hải quan TP. Hải Phòng (17 DN không có hoạt động XNK) thực hiện kết nối, trao đổi thông tin điện tử, đảm bảo yêu cầu giám sát và thông quan nhanh hàng hóa so với trước đây. Đối với loại hình đường hàng không đã triển khai tại 1 DN kinh doanh kho hàng không thuộc quản lý của Cục Hải quan TP. Hà Nội.

Dn tiết kiệm chi phí, hải quan giảm áp lực

Theo Tổng cục Hải quan, từ khi thực hiện thí điểm tại khu vực cảng biển Hải Phòng, đến nay đã đáp ứng được yêu cầu quản lý hải quan tự động, tạo thành chu trình quản lý hải quan xuyên suốt, thống nhất, hiện đại, góp phần tạo thuận lợi thương mại, tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Tính toán của Hải quan TP. Hải Phòng cho thấy, thủ tục với cơ quan hải quan và DN cảng được thực hiện một cửa đã giúp giảm thời gian, chi phí đi lại giữa 2 bên. Cụ thể, tại khu vực thí điểm, đã giảm ít nhất từ 1/3 đến 1/2 thời gian so với trước khi triển khai đề án. DN không phải xuất trình chứng từ giấy tại hải quan giám sát giúp giảm chi phí in ấn, văn phòng phẩm. Ví dụ, tại Hải Phòng nơi triển khai đề án, với bình quân 1 ngày có 7.592 tờ khai hải quan không phải in chứng từ đủ điều kiện qua khu vực giám sát (mẫu 29/30) sẽ giúp DN tiết kiệm được 759.200 đồng/ngày.

Cơ quan hải quan cũng hưởng lợi khi kịp thời nắm bắt thời gian, số lượng, vị trí đối với lô hàng đưa vào, lưu giữ, đưa ra cảng, kho, bãi và thông tin lô hàng quá hạn làm thủ tục hải quan thông qua hệ thống để đưa ra các quyết định xử lý phù hợp. Giảm thời gian giải quyết thủ tục của cơ quan hải quan do giảm bớt thủ tục giấy tờ, giảm thao tác, áp lực cho công chức hải quan. Điển hình như việc không phải kiểm tra, xác nhận chứng từ giấy tại văn phòng hải quan giám sát giúp giảm khoảng 2 phút/tờ khai; bình quân 1 ngày có 7.592 tờ khai hải quan qua cảng Hải Phòng; tổng thời gian giải quyết đưa hàng hóa qua khu vực giám sát sẽ giảm/ngày là: 7.592 x 2 phút = 15.184 phút = 253 giờ công và 31,6 công chức giám sát có thể cắt giảm để phân công, bố trí thực hiện nhiệm vụ tại các vị trí công tác cần bổ sung nhân sự.

Theo kế hoạch, trong năm 2018, cơ quan hải quan tiếp tục hoàn thiện và triển khai mở rộng đề án “Kiểm tra, giám sát hàng hóa tại khu vực cảng biển, cảng hàng không” tại các cục hải quan tỉnh, thành phố có cảng biển và cảng hàng không lớn, như: Hà Nội, Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Cần Thơ.

Hải Linh