Cơ quan thuế sẽ phân tích so sánh, lựa chọn đối tượng so sánh độc lập xác định giá giao dịch liên kết.
Bộ Tài chính đã hoàn tất và đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư hướng dẫn một số điều của nghị định này.
Trực tiếp nhắm vào các giao dịch liên kết
Theo ban soạn thảo, dự thảo thông tư tập trung hướng dẫn các Điều 6, Điều 7, Khoản 8 Điều 10 và Điểm c Khoản 2 Điều 11 của Nghị định 20 với phạm vi điều chỉnh gồm: Thực hiện phân tích so sánh, lựa chọn đối tượng so sánh độc lập để so sánh, xác định giá giao dịch liên kết; phương pháp xác định giá giao dịch liên kết; nội dung thông tin kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và trường hợp được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Dự thảo thông tư trực tiếp nhắm vào các giao dịch liên kết. Đơn cử như trước đây, Thông tư 66/2010/TT-BTC hướng dẫn thực hiện việc xác định giá thị trường trong giao dịch kinh doanh giữa các bên có quan hệ liên kết cũng quy định những trường hợp cơ quan thuế có quyền nghi ngờ số liệu kê khai, chứng từ, dữ liệu so sánh của doanh nghiệp để ấn định số thuế phải nộp khác. Tuy nhiên, để khái quát hơn, cụ thể hóa hơn, dự thảo thông tư đã tập trung hướng dẫn, làm rõ nguyên tắc “bản chất quyết định hình thức”, nghĩa là làm rõ các quy định về phân tích so sánh, lựa chọn đối tượng so sánh độc lập để so sánh giao dịch liên kết trong tương quan cùng điều kiện với các giao dịch độc lập, từ đó xác định giá của giao dịch liên kết, mà không phụ thuộc vào hình thức của giao dịch được thể hiện trong hợp đồng giữa các bên có quan hệ liên kết.
Theo dự thảo Thông tư, bản chất giao dịch được đối chiếu giữa hợp đồng hoặc văn bản, thỏa thuận giao dịch của các bên liên kết với thực tiễn thực hiện của các bên được áp dụng như sau: Thu thập thông tin, xác định bản chất các giao dịch liên kết, quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính và thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh, chức năng của người nộp thuế trên cơ sở rà soát, thực hiện phân tích hợp đồng, thoả thuận, văn bản của người nộp thuế với các bên liên kết, so sánh thực tiễn thực hiện của các bên liên kết trong quá trình sản xuất kinh doanh với các thoả thuận, hợp đồng đã ký trên cơ sở nguyên tắc ứng xử kinh doanh giữa các bên độc lập.
Bên cạnh đó, căn cứ đối chiếu các thoả thuận kinh tế, thương mại, tài chính trong các giao dịch liên kết của người nộp thuế là dữ liệu, thực tế thực hiện giao dịch giữa các bên liên kết để so sánh với các quyết định kinh doanh sẽ được các bên độc lập thực hiện trong điều kiện tương đồng.
Đồng thời, áp dụng các nguyên tắc giao dịch độc lập, bản chất quyết định hình thức để xác định lại giao dịch liên kết và thực tiễn rủi ro kinh doanh mà các bên phải gánh chịu hoặc không công nhận các giao dịch không phù hợp bản chất thương mại, kinh tế, tài chính được tiến hành giữa các bên độc lập.
Kê khai thông tin, lập và miễn lập hồ sơ
Theo quy định của Nghị định 20/2017/NĐ-CP, hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được lập trước thời điểm kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hàng năm và phải lưu giữ, cung cấp cho cơ quan thuế khi có yêu cầu. Một bộ hồ sơ phải bao gồm hồ sơ quốc gia, hồ sơ thông tin tập đoàn toàn cầu và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ tối cao.
Quy định mới này làm tăng thêm trách nhiệm cung cấp thông tin của doanh nghiệp cả về khối lượng thông tin lẫn thời gian chuẩn bị hồ sơ, đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan thuế có thêm dữ liệu để đánh giá, so sánh giao dịch của các tập đoàn đa quốc gia trước khi xem xét giá giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần có sự hiểu biết và chuẩn bị đầy đủ trước những sự thay đổi của pháp luật.
Chính vì vậy, dự thảo Thông tư hướng dẫn rõ người nộp thuế thực hiện kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo mẫu quy định và nộp cùng tờ khai quyết toán thuế TNDN. Người nộp thuế lập và lưu giữ bộ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và xuất trình theo yêu cầu cung cấp thông tin của cơ quan thuế…
Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh chân chính, tăng tính minh bạch, dự thảo thông tư hướng dẫn, người nộp thuế được lựa chọn miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi phát sinh doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ với các bên liên kết dưới 200 tỷ đồng trong kỳ tính thuế; không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình; không sở hữu, thực hiện hoặc tham gia thực hiện, chia sẻ chi phí đối với tài sản vô hình và các quyền, lợi ích liên quan trong toàn bộ chuỗi phát triển, thúc đẩy, duy trì, bảo vệ và khai thác tài sản vô hình…
| Theo dự thảo thông tư, hồ sơ quốc gia là các thông tin chi tiết của người nộp thuế, các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế, phân tích so sánh, lựa chọn, áp dụng phương pháp xác định giá giao dịch liên kết của người nộp thuế tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập. Hồ sơ toàn cầu là các thông tin về kế hoạch kinh doanh, phát triển của tập đoàn gồm cơ cấu tổ chức và mô hình kinh doanh, chuỗi giá trị và các hoạt động kinh doanh của tập đoàn, tài sản vô hình và các hoạt động tài chính liên kết trong nội bộ tập đoàn, mô hình tài chính và chính sách thuế hiện hành. |
Đức Minh
