Với sự gia tăng nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên biển, việc quản lý và khai thác thủy sản bền vững trở thành một thách thức lớn đối với tỉnh Quảng Ninh. Những năm gần đây, tỉnh đã không ngừng nỗ lực thực hiện các biện pháp siết chặt công tác quản lý và khai thác thủy sản, nhằm đảm bảo sự phát triển ổn định và bảo vệ nguồn lợi thủy sản cho thế hệ mai sau.

Một trong những vấn đề quan trọng nhất trong công tác quản lý khai thác thủy sản tại Quảng Ninh là kiểm soát và giám sát đội tàu cá hoạt động trên địa bàn. Quảng Ninh hiện có hơn 6.200 tàu cá, trong đó có 267 tàu dài hơn 15m, chủ yếu hoạt động trong các vùng biển xa bờ và gần bờ. Mặc dù hầu hết các tàu cá đều tuân thủ các quy định khai thác thủy sản, nhưng vẫn còn một số tàu cá vi phạm, đặc biệt là khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), làm ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản cũng như uy tín của ngành thủy sản Việt Nam.

Ảnh minh hoạ

Để giải quyết vấn đề này, Quảng Ninh đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát chặt chẽ, bao gồm việc thiết lập các hệ thống giám sát tàu cá và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia VNfishbase để theo dõi tàu cá ra vào cảng. Tính đến quý I/2025, tỷ lệ cập nhật dữ liệu của các tàu cá trên hệ thống này đã đạt 75,1%, phản ánh sự tuân thủ quy định ngày càng cao của ngư dân và các cơ quan chức năng.

Thêm vào đó, tỉnh cũng đặc biệt chú trọng vào việc xử lý các tàu cá vi phạm. Các tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU được theo dõi sát sao và xử lý kịp thời. Đặc biệt, các cơ quan chức năng Quảng Ninh đã phối hợp với lực lượng chức năng trung ương, nhằm đảm bảo không có tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài, góp phần quan trọng vào việc gỡ thẻ vàng IUU từ Liên minh châu Âu (EU), điều này sẽ mở ra cơ hội xuất khẩu hải sản sang các thị trường lớn.

Ngoài ra, một phần quan trọng trong chiến lược quản lý khai thác thủy sản của Quảng Ninh là cơ cấu lại đội tàu cá theo hướng giảm dần các tàu hoạt động tại vùng ven bờ và phát triển đội tàu hiện đại hơn, áp dụng công nghệ khai thác tiên tiến. Hiện nay, tỉnh Quảng Ninh đang tập trung vào việc hiện đại hóa đội tàu cá bằng cách đầu tư vào các tàu cá có công suất lớn và trang bị các thiết bị hiện đại như máy dò cá, thiết bị giám sát tàu cá VMS (Vessel Monitoring System). Các tàu này có khả năng khai thác hiệu quả hơn, giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và nguồn lợi thủy sản.

Quảng Ninh đang cơ cấu lại đội tàu cá theo hướng giảm dần các tàu hoạt động tại vùng ven bờ và phát triển đội tàu hiện đại hơn. Ảnh T.D

Bên cạnh việc cải thiện đội tàu cá, tỉnh cũng chú trọng đến việc tổ chức lại khai thác thủy sản. Các ngư dân được khuyến khích tham gia vào các nghiệp đoàn nghề cá và hợp tác xã khai thác thủy sản để thực hiện các hoạt động khai thác tập trung, hiệu quả hơn. Nhờ đó, việc quản lý và kiểm soát khai thác thủy sản trở nên thuận lợi hơn, đồng thời giúp nâng cao trách nhiệm của ngư dân trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Quảng Ninh đang thúc đẩy việc hình thành các nghiệp đoàn nghề cá và hợp tác xã thủy sản để ngư dân cùng tham gia vào các hoạt động khai thác thủy sản bền vững. Các nghiệp đoàn không chỉ giúp ngư dân thực hiện các quy định pháp luật về khai thác mà còn tạo ra một môi trường hỗ trợ lẫn nhau giữa các ngư dân, chia sẻ kinh nghiệm trong khai thác, bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức về bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Bên cạnh việc quản lý khai thác thủy sản, Quảng Ninh cũng đặc biệt chú trọng đến công tác nuôi trồng thủy sản, với hơn 11.000 cơ sở nuôi trồng thủy sản hoạt động trên địa bàn. Tỉnh đang thực hiện các biện pháp kiểm soát chất lượng giống, thức ăn và các sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng để đảm bảo sản phẩm thủy sản đạt chất lượng cao. Tính đến quý I/2025, tỉnh đã giao hơn 9.500 ha mặt nước biển cho việc nuôi trồng thủy sản, tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân và các doanh nghiệp trong việc phát triển ngành nuôi trồng.

Tại buổi khảo sát việc nuôi biển của các hợp tác xã ở huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã yêu cầu: “Quảng Ninh phải chủ động hơn, phải hình thành các liên minh, các doanh nghiệp mua, chế biến có trách nhiệm. Và khi quy mô cam kết của các khu vực sản xuất nuôi trồng được kết nối với thị trường, từ khâu nuôi tới khâu tiêu thụ, trong đó, khâu bảo quản, chế biến sâu thì Nhà nước phải quan tâm, để tự phát thì được mùa mất giá, được giá thì không có hàng mà bán. Cả một chuỗi từ sản xuất đến kinh doanh cần được thực hiện bài bản"./.