Thông tư 06 thúc đẩy các tổ chức tín dụng tạo thuận lợi cho khách hàng tiếp cận các khoản vay vốn nhanh hơn, thuận tiện hơn. Ảnh: TL

Sẽ có nhiều thay đổi sau ngày 1/9

Thông tư 06 dự kiến sẽ có hiệu lực từ tháng 9/2023 là văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng (TCTD) đối với khách hàng.

Một trong những nội dung đáng chú ý là Thông tư 06 đã bổ sung thêm 1 mục riêng quy định cụ thể về hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử của TCTD đối với khách hàng. NHNN cho biết, nội dung này nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho TCTD trong việc triển khai hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử.

Thông tư 06 quy định ngân hàng không được cho vay để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh là “nút thắt” đối với dòng tín dụng cho bất động sản. Ông Nguyễn Thế Điệp - Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội

Theo đó, Thông tư 06 sẽ thúc đẩy các TCTD ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số hơn nữa vào hoạt động cho vay, từ đó rút ngắn quy trình, thủ tục. Khách hàng vay không phải đến ngân hàng, rất dễ dàng và thuận lợi để tiếp cận các khoản vốn vay với thời gian nhanh hơn, thuận tiện hơn. Đây là những quy định sẽ tạo ra những tín hiệu tích cực cho việc phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng và hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.

Theo NHNN, một trong những nội dung khác cũng có thể thúc đẩy nguồn vốn đối với nhu cầu vay vốn phục vụ nhu cầu đời sống tiêu dùng thiết yếu, mục đích tiêu dùng sinh hoạt của cá nhân, hộ gia đình (ví dụ như: vay mua ô tô, mua trang thiết bị tiêu dùng,...). Bởi lẽ theo Thông tư 06, khách hàng không cần phải có dự án. Phương án sử dụng vốn của khách hàng chỉ cần có thông tin về tổng nguồn vốn cần sử dụng, mục đích sử dụng vốn, thời gian sử dụng vốn và nguồn trả nợ của khách hàng.

Tuy nhiên ngoài các nội dung nêu trên, Thông tư 06 cũng bổ sung một số nội dung quy định việc ngân hàng không được phép cho vay đối với một số trường hợp. Theo đó so với hiện hành, Thông tư 06 đã bổ sung thêm một số trường hợp không được ngân hàng cho vay, bao gồm vay để gửi tiền; để bù đắp tài chính; để thanh toán tiền góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng phần vốn góp của công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng cổ phần của công ty cổ phần chưa niêm yết.

Một trường hợp nữa không được cho vay là để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh để thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật tại thời điểm tổ chức tín dụng quyết định cho vay.

“Điểm nóng” trong Thông tư 06

Mặc dù quy định một số trường hợp không được cho vay, nhưng có những quy định cũng không vấp phải ý kiến phản ứng quá lớn từ dư luận xã hội. Chẳng hạn, quy định không được cho vay để gửi tiền được một số chuyên gia đánh giá là hợp lý, vì điều đó có thể hạn chế tiền cho vay nhưng không đi vào nền kinh tế mà chỉ chạy loanh quanh trong ngân hàng.

Ông Nguyễn Minh Tuấn – chuyên gia tài chính, Giám đốc AFA Capital cho biết, trên thị trường liên ngân hàng có thể có những thời điểm lãi suất liên ngân hàng xuống rất thấp. Như vậy, có thể có trường hợp có ngân hàng vay trên thị trường liên ngân hàng, rồi lại đem đi gửi ở ngân hàng khác. Do đó, việc đưa ra quy định cấm vay để gửi tiền sẽ có tác dụng hạn chế được những tình huống tương tự như trên.

Tuy nhiên, “điểm nóng” gây nhiều tranh cãi liên quan đến Thông tư 06 là quy định ngân hàng không được cho vay để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh để thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Ông Nguyễn Thế Điệp - Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội cho biết, quy định này sẽ là "nút thắt" đối với dòng tín dụng cho bất động sản. Theo ông Điệp, quy định trên cũng khiến cho dòng vốn đã khó lại càng khó đến được với doanh nghiệp bất động sản hơn, nguy cơ đẩy nhiều doanh nghiệp vào tình trạng khó tiếp cận vốn vay.

Trước những phản ứng của dư luận xã hội, vừa qua, NHNN đã có quan điểm cho biết, quy định đề cập tại Thông tư 06 chỉ áp dụng đối với các dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật. Đối với các dự án đầu tư đủ điều kiện đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật, TCTD tiếp tục xem xét cho khách hàng vay để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh theo quy định.

Mặc dù vậy, sự giải thích này của NHNN cũng chưa khiến ông Điệp thỏa mãn khi cho rằng, bản chất của quy định trên vẫn gây ra tác động hạn chế vốn đối với thị trường bất động sản vốn đang rất khó khăn hiện nay. “Nó sẽ như một cú knock out với bất động sản” - ông Điệp bày tỏ sự lo lắng.