Cán bộ hải quan kiểm tra nhanh bề mặt thép phế liệu NK bằng máy đo phóng xạ tại cảng biển Hải Phòng. Ảnh: Hải Anh
Phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với ông Âu Anh Tuấn, quyền Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Tổng cục Hải quan xung quanh vấn đề này.
PV: Tổng cục Hải quan vừa tổ chức đoàn kiểm tra đột xuất việc quản lý phế liệu nhập khẩu (NK) tại khu vực cảng Hải Phòng. Vậy, mục đích của việc kiểm tra này là gì và ông đánh giá thế nào về hiệu quả của hoạt động này?  |
| Ông Âu Anh Tuấn |
Tuy nhiên, khi kiểm tra các lô hàng tồn đọng tại cảng quá 30 ngày, cơ quan hải quan đã phát hiện 5 container hàng hóa được khai trên tờ khai hàng hóa là phế liệu nhựa, nhưng thực tế là chất thải. Cơ quan hải quan sẽ yêu cầu hãng tàu vận chuyển các lô hàng này ra khỏi Việt Nam theo đúng quy định.
Có thế thấy, sau những biện pháp quyết liệt siết chặt NK phế liệu của cơ quan hải quan, các doanh nghiệp (DN) đã có ý thức tuân thủ pháp luật về hải quan, pháp luật bảo vệ môi trường tốt hơn. Lượng hàng hóa là phế liệu NK về các khu vực cửa khẩu cảng biển có xu hướng giảm.
PV: Qua kiểm tra thực tế, lo ngại lớn nhất của cơ quan hải quan đối với các lô hàng phế liệu NK là gì? DN thường không đáp ứng các điều kiện nào, thưa ông?
- Ông Âu Anh Tuấn: Từ đầu tháng 7/2018 đến nay cơ quan hải quan đã phát hiện 25 lô hàng không đạt điều kiện NK, chủ yếu là mặt hàng liên quan đến phế liệu nhựa, giấy, sắt thép… Chủ hàng không có giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường để NK phế liệu phục vụ sản xuất; không đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia về bảo vệ môi trường.
Tại các địa bàn cảng trọng điểm, cảng biển lớn, Tổng cục Hải quan sẽ tổ chức các đoàn kiểm tra, đôn đốc các cục hải quan tỉnh, thành phố, DN kinh doanh cảng trong việc thực hiện thủ tục hải quan, cũng như xử lý, phân loại các lô hàng phế liệu tồn đọng.
Còn đối với các lô hàng của DN đã nhập khẩu về cảng, Tổng cục Hải quan sẽ chỉ đạo các đơn vị hải quan tỉnh, thành phố và các chi cục kiểm định hải quan kiểm tra chặt chẽ để đảm bảo các lô hàng phế liệu NK phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia, phải là nguyên liệu “sạch” mới được thông quan đưa vào sản xuất.
Đối với các lô hàng đang tồn đọng tại cảng quá 30 ngày trở lên, cơ quan hải quan đang rà soát. Trong trường hợp chủ hàng (người đứng tên trên vận đơn) không có đủ giấy tờ theo quy định, sẽ thực hiện xử lý theo quy định pháp luật, có thể buộc tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
PV: Thời gian vừa qua, cơ quan hải quan đã phát hiện nhiều DN NK phế liệu nhưng thực tế không có sơ sở sản xuất, bán lại phế liệu cho các làng nghề, cơ sở chế biến nhỏ lẻ, gây ô nhiễm môi trường. Vậy cơ quan hải quan có đề xuất gì để ngăn chặn, xử lý vi phạm của những DN này?
- Ông Âu Anh Tuấn: Hiện tại quy định và các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường cho phép DN được hoạt động NK ủy thác (DN đứng ra NK về Việt Nam và bán lại cho các cơ sở sản xuất, chế biến phế liệu).
Hoạt động này của DN pháp luật không cấm. Tuy nhiên tại phiên họp của Chính phủ trong tháng 7/2018, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường dừng cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện NK với các DN không có cơ sở sản xuất, cũng như là xem xét lại việc cấp giấy xác nhận NK của các DN ủy thác. Đây là giải pháp kịp thời để ngăn chặn tình trạng DN NK phế liệu về bán lại cho các làng nghề, cơ sở chế biến nhỏ lẻ, gây ô nhiễm môi trường.
Đối với các DN NK phế liệu ủy thác có hành vi vi phạm, cơ quan hải quan đã thực hiện thanh tra, kiểm tra phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đây là trách nhiệm chính của cơ quan tài nguyên môi trường trong việc kiểm tra tình hình sử dụng, theo dõi phế liệu sau khi NK.
PV: Xin cảm ơn ông!
| Tổng cục Hải quan sẽ tiếp tục tổ chức đoàn công tác kiểm tra hoạt động NK phế liệu tại các địa bàn cảng biển lớn như Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh nhằm kịp thời ngăn ngừa, hạn chế đối tượng NK chất thải cũng như phế liệu không đáp ứng điều kiện bảo vệ môi trường vào Việt Nam, giúp các cảng biển giải phóng được lượng hàng hóa ùn tắc, tồn đọng. |
Hải Linh (thực hiện)
