Trong năm 2017, có 8.456 dự án vi phạm thời gian quyết toán, chiếm 11% dự án hoàn thành.

Điều này đồng nghĩa với việc lập dự toán, chuẩn bị dự án của các đơn vị còn nhiều hạn chế, không sát thực tế, có xu hướng xây dựng dự toán lớn hơn nhiều so với nhu cầu thực tế.

Loại khỏi giá trị đề nghị quyết toán hơn 2.800 tỷ đồng

Bộ Tài chính tổng hợp số liệu báo cáo của 30 bộ, ngành, cơ quan trung ương, 63 tỉnh và 19 tập đoàn, tổng công ty cho thấy, trong năm 2017, toàn quốc hoàn thành 77.187 dự án. Trong đó đã phê duyệt quyết toán 56.434 dự án, với tổng giá trị 488.415 tỷ đồng; số chưa phê duyệt là 20.753 dự án.

Theo ông Lê Tuấn Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Đầu tư, Bộ Tài chính, qua thẩm tra, phê duyệt đề nghị quyết toán đã loại ra khỏi giá trị quyết toán hơn 2.847 tỷ đồng, chiếm 0,58% tổng giá trị đề nghị quyết toán. Trong đó, khối địa phương có số tiền bị loại cao nhất, hơn 1.554 tỷ đồng; tiếp đến là các bộ, cơ quan trung ương hơn 702 tỷ đồng; các tập đoàn, tổng công ty hơn 591 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cũng công khai số dự án hoàn thành đã nộp báo cáo quyết toán, chưa phê duyệt là 7.759 dự án, với tổng mức đầu tư 590.200 tỷ đồng và giá trị đề nghị quyết toán là 291.288 tỷ đồng. Trong số này, số dự án chậm phê duyệt quyết toán là 1.814. Bên cạnh đó, số dự án chưa nộp hồ sơ quyết toán là 13.052 với tổng mức đầu tư 504.300 tỷ đồng và giá trị đã thanh toán là 153.192 tỷ đồng (chiếm khoảng 30% so tổng mức đầu tư). Số dự án quá thời hạn nộp báo cáo quyết toán là 6.642 (khoảng 50%). Đáng chú ý, trong số các dự án quá thời hạn nộp báo cáo quyết toán, khối tập đoàn, tổng công ty chiếm số lượng lớn, với 6.362.

Qua tổng hợp báo cáo quyết toán năm 2017 cho thấy, tổng số dự án hoàn thành là 77.187 dự án. Trong đó, số dự án vi phạm thời gian quyết toán là 8.456 dự án, chiếm 11% dự án hoàn thành; số dự án vi phạm thời gian quyết toán trên 24 tháng là 3.394 dự án (4,4%).

Làm rõ trách nhiệm trong quản lý đầu tư

Theo ông Lê Tuấn Anh, so với năm 2016, tổng số dự án hoàn thành được phê duyệt quyết toán trong năm 2017 thấp hơn 6.781 dự án, song giá trị phê duyệt quyết toán cao hơn 85.059 tỷ đồng. Phân tích kỹ về giá trị cho thấy, các dự án đã được phê duyệt quyết toán năm 2017 với tổng mức đầu tư là hơn 844.716 tỷ đồng, song tổng giá trị dự án đã phê duyệt quyết toán là hơn 488.414 tỷ đồng (chiếm 57,8%). Trong đó, đạt cao là khối địa phương với tỷ lệ hơn 60%; khối tập đoàn, tổng công ty đạt 67,5%; thấp nhất là khối các cơ quan trung ương đạt 46,2%. “Việc chênh lệch khá lớn giữa giá trị phê duyệt quyết toán/đề nghị quyết toán so với tổng mức đầu tư, cho thấy, công tác lập dự toán, chuẩn bị dự án của các đơn vị còn nhiều hạn chế, không sát thực tế, có xu hướng dự kiến ban đầu lớn hơn nhiều so với nhu cầu”, báo cáo của Bộ Tài chính gửi đến các bộ, ngành, địa phương nêu rõ.

Đối với các dự án chưa nộp hồ sơ quyết toán năm 2017, tổng mức đầu tư là hơn 504 nghìn tỷ đồng, nhưng tổng giá trị vốn đã thanh toán mới đạt hơn 154 nghìn tỷ đồng (chiếm 30,4%), trong đó khối địa phương đạt cao nhất là 53,8%; khối trung ương đạt 34,3%, thấp nhất là khối tập đoàn, tổng công ty với 13,1%. Như vậy, sau khi công trình hoàn thành, trung bình vốn thanh toán cho dự án mới đạt khoảng 30% so với tổng mức đầu tư; cao nhất là các dự án do khối các địa phương quản lý cũng chỉ đạt gần 54%. Tỷ lệ này theo Bộ Tài chính là rất thấp và chứng tỏ nợ đọng xây dựng cơ bản của các đơn vị là rất cao, việc bố trí kế hoạch thanh toán thực tế chủ yếu tập trung giải quyết nợ đọng. “Điều này là bất thường và mâu thuẫn với các báo cáo đánh giá, thuyết minh bố trí kế hoạch đầu tư hàng năm của các đơn vị trong những năm qua, khi mà hầu như không có báo cáo về thanh toán nợ đọng, cần được các đơn vị rà soát kiểm tra lại số liệu báo cáo”, báo cáo của Bộ Tài chính nhận định.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác quyết toán dự án hoàn thành, Bộ Tài chính đề nghị thủ trưởng các bộ, ngành trung ương và UBND các tỉnh, lãnh đạo các tập đoàn, tổng công ty cần xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, từ đó có biện pháp xử lý đối với các tập thể, cá nhân không thực hiện đúng quy định về quyết toán dự án hoàn thành như chậm nộp báo cáo quyết toán, chậm thẩm tra phê duyệt; đồng thời kiên quyết chỉ đạo, xử lý nhanh, giảm tồn đọng quyết toán dự án hoàn thành hàng năm.

Bộ Tài chính cũng đề nghị cần làm rõ trách nhiệm đối với tập thể và cá nhân trong công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản tại đơn vị về chênh lệch giữa giá trị quyết toán với tổng mức đầu tư của dự án, bố trí vốn cho các công trình đã hoàn thành. Ngoài ra, các bộ, ngành, địa phương cần kiên quyết chỉ đạo và ưu tiên bố trí nguồn lực cho công tác thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành; trên cơ sở kết quả quyết toán dự án hoàn thành, xác định công nợ bố trí vốn thanh toán dứt điểm, không để tồn đọng.

Minh Anh