Ảnh minh họa

Đây là nhận định của ông Phạm Xuân Hoè, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng trong bài trình bày tại hội nghị Banking Vietnam 2016 diễn ra ngày 19/5.

11.000 tỷ đồng đầu tư cho công nghệ ngân hàng

Theo ông Phạm Xuân Hòe, cùng với vốn và nguồn nhân lực, công nghệ sản phẩm chính là một trong 3 trụ cột quyết định khả năng lớn mạnh và cạnh tranh của một ngân hàng. Trong 5 năm, tổng vốn đầu tư cho khoa học công nghệ của ngành ngân hàng liên tục tăng. Kết quả khảo sát 13 ngân hàng thương mại và 2 trường đại học trong hệ thống ngân hàng cho thấy mức đầu tư trong 5 năm gần đây là gần 11.000 tỷ đồng, riêng năm 2015 là 2.550 tỷ đồng, chưa kể dự án đầu tư FSMINS trị giá 70 triệu USD (khoảng 1.570 tỷ đồng) của Ngân hàng Nhà nước. Tuy vậy, mức đầu tư này vẫn rất khiêm tốn so với các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới.

Mức đầu tư khiêm tốn này có ảnh hưởng bởi nhiều thách thức lớn mà hệ thống ngân hàng phải đối mặt khi đầu tư cho công nghệ và sản phẩm mới. Thứ nhất, đó là vốn ít, khiến mức đầu tư thấp, ngân hàng dễ dẫn đến chạy theo nhu cầu mới, gây lãng phí nguồn lực. Thứ hai là đầu tư nhiều nhưng kết quả mang lại chưa tương xứng khi các ngân hàng không mặn mà. Chính sách quản lý chưa theo kịp sự phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử, như cấp phép, hành lang pháp lý quản lý – chính sách quản trị, quy trình sản phẩm của các tổ chức tín dụng.

Bên cạnh đó, rủi ro IT là nguy cơ tiềm ẩn rất lớn với các ngân hàng như tấn công mạng, lợi dụng sơ hở để phạm tội, bảo mật thông tin, sai sót trong tác nghiệp. Trong khi đó nguồn nhân lực IT cũng là khó khăn khi thiếu cả về số lượng và chất lượng. Việc nắm bắt vận hành IT của nhân viên ngân hàng chưa tốt có thể dẫn đến nhiều sai sót.

Ông Phạm Xuân Hòe trình bày tại Hội nghị Banking Vietnam 2016

Gõ nhầm 1 triệu AUD thành 1 tỷ USD

Ông Phạm Xuân Hòe nêu một loạt ví dụ về những rủi ro với ngân hàng trong lĩnh vực IT như các đối tượng phạm tội ở nước ngoài lợi dụng máy POS dùng thẻ giả cấu kết với người Việt để rút tiền của các ngân hàng thương mại. Trong khi đó, chuẩn cảnh báo giao dịch bất thường chưa được rà soát kỹ. Nhiều ngân hàng chưa cảnh báo những giao dịch đáng ngờ nên đã có những thiệt hại cho cả ngân hàng và khách hàng.

Hay như với thẩm quyền phê duyệt món chuyển tiền lớn, trưởng phòng giao dịch của một ngân hàng thương mại đã lợi dụng để thao túng, chiếm đoạt số tiền lớn của khách hàng. Một sơ suất của nhân viên cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như cán bộ teller vào nhầm loại tiền tệ, gõ nhầm số 0, khiến 1 triệu AUD chuyển thành 1 tỷ USD, lọt qua các mắt chặn về kiểm soát của ngân hàng và chỉ được phát hiện khi đã lên bảng cân đối.

Để giải quyết được những khó khăn trong đầu tư cho công nghệ cũng như nâng cao chất lượng, hiệu quả của công nghệ ngân hàng, đáp ứng được xu thế hội nhập, ông Phạm Xuân Hòe đã đề xuất 7 giải pháp đối với cơ quan quản lý và các ngân hàng.

Trong đó các giải pháp về thể chế được nhấn mạnh như là nghiên cứu sửa điều 90 Luật Tổ chức tín dụng theo hướng phê duyệt tự động cho mỗi lần thay đổi sản phẩm mới, thay vì phải xin cấp phép từng sản phẩm như trước đây, để tạo hành lang thông thoáng cho các ngân hàng phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới đã được cấp phép về nguyên tắc. Hành lang pháp lý về giao dịch điện tử cũng như xử lý tranh chấp giữa ngân hàng và khách hàng cần tuân theo nguyên tắc thị trường, bình đẳng giữa hai bên. Bên cạnh đó, các ngân hành thương mại cần tạo nhiều sản phẩm dịch vụ giao dịch với khác hàng qua Internet và Mobile banking thay vì chỉ dành cho quảng bá sản phẩm.

H.Y