Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm phát biểu tại Hội nghị.

Đây là thông tin được Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (TCTK) Nguyễn Bích Lâm cho biết tại hội nghị của Bộ Kế hoạch và Đầu tư diễn ra vào chiều 15/1 ở Hà Nội.

Khắc phục bệnh thành tích của một số địa phương

Báo cáo về công tác của ngành Thống kê, ông Nguyễn Bích Lâm cho biết, thực hiện Đề án đổi mới quy trình biên soạn số liệu GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn), Tổng cục đã trực tiếp biên soạn, công bố số liệu GRDP sơ bộ 6 tháng đầu năm 2017 và ước tính cả năm 2017. Đây là năm đầu tiên TCTK thực hiện nhiệm vụ này, kết quả biên soạn số liệu GRDP của TCTK đã phản ánh đúng bức tranh kinh tế của các địa phương; phục vụ kịp thời việc đánh giá tình hình, chỉ đạo điều hành của tỉnh ủy, HĐND và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, được các địa phương đánh giá cao, tin tưởng và sử dụng. Bên cạnh đó còn có một số địa phương chưa hài lòng.

Trong thời gian tới TCTK sẽ bổ sung, hoàn thiện hơn về nguồn thông tin, nâng cao chất lượng biên soạn số liệu GRDP cung cấp cho các địa phương sử dụng thống nhất. Việc TCTK trực tiếp biên soạn chỉ tiêu GRDP là giải pháp kịp thời, hiệu quả nhằm khắc phục bệnh thành tích của một số địa phương, nâng cao chất lượng số liệu GRDP của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Trong năm 2017, toàn ngành đã thực hiện 28 cuộc điều tra thống kê và Tổng điều tra kinh tế, trong đó Tổng điều tra kinh tế năm 2017 đã được tiến hành với nhiều điểm mới về nội dung, cách thức triển khai và ứng dụng CNTT trong việc thu thập thông tin đối với cơ quan hành chính sự nghiệp và các tổ chức tôn giáo. Đến nay, kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế đã cơ bản được tổng hợp và sẽ công bố trong tháng 1/2018.

Bên cạnh đó, Tổng cục đã ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập và xử lý kết quả điều tra, đã sử dụng thiết bị cầm tay trong Điều tra lao động việc làm, thí điểm trong Điều tra giá tiêu dùng qua đó nâng cao chất lượng thông tin thống kê.

Điều chỉnh quy mô GDP sát với hoạt động kinh tế

Năm 2018, TCTK xác định một trong các nhiệm vụ trọng tâm được tập trung triển khai trong năm 2018 là sẽ điều chỉnh quy mô GDP trên cơ sở kết quả của tổng điều tra nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2016, tổng điều tra kinh tế năm 2017.

Đồng thời, Tổng cục Thống kê sẽ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để thực hiện Đề án thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát, nhằm thu thập đầy đủ thông tin của các hoạt động kinh tế thực tế đang diễn ra và ảnh hưởng đến quy mô nền kinh tế nhưng chưa được đo lường và tính toán đầy đủ trong GDP.

Khu vực kinh tế chưa được quan sát bao gồm 5 thành tố: Hoạt động kinh tế ngầm; hoạt động kinh tế phi pháp; hoạt động kinh tế phi chính thức chưa được quan sát; hoạt động kinh tế hộ gia đình tự sản tự tiêu; hoạt động kinh tế bị bỏ sót do chương trình thu thập dữ liệu cơ bản. Trong 5 thành tố nêu trên, TCTK đã thu thập và tính toán cho thành tố thứ ba, thứ tư và thứ năm.

Theo ông Nguyễn Bích Lâm, hoạt động kinh tế ngầm bao gồm các hoạt động kinh tế hợp pháp nhưng bị giấu diếm một cách chủ ý nhằm tránh thực hiện nghĩa vụ với nhà nước, với người lao động và với xã hội và tránh thực hiện các thủ tục pháp lý, hành chính như thực hiện báo cáo tài chính, báo cáo thống kê. Hoạt động kinh tế phi pháp bao gồm: Các hoạt động kinh tế bị pháp luật cấm (sản xuất và buôn bán ma túy, hoạt động mại dâm,…); các hoạt động kinh tế hợp pháp không bị pháp luật cấm nhưng do các nhà sản xuất trái phép thực hiện.

Đối với 2 thành tố này rất khó cho cơ quan Thống kê thu thập thông tin để tính toán. Vì vậy, trong quý I năm 2018, sau khi Đề án thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, TCTK sẽ cùng với các Bộ, ngành và địa phương tìm giải pháp có tính khả thi để triển khai thực hiện, sẽ từng bước tính toán đầy đủ hơn quy mô chỉ tiêu GDP trong những năm tới.

Lãnh đạo TCTK cũng khẳng định, phương pháp biên soạn chỉ tiêu GDP và GRDP của Việt Nam thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và của Thống kê Liên Hợp quốc; theo đúng phương pháp khoa học, được quốc tế công nhận. Vì vậy số liệu GDP của TCTK biên soạn là chính xác, tin cậy.

Hoàng Yến