Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh phát biểu tại Quốc hội.

Xử lý toàn diện, làm rõ trách nhiệm về các dự án thua lỗ

Sáng 27/10, giải trình vấn đề đại biểu quan tâm về xử lý các dự án thua lỗ tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh khẳng định thời quan qua đã triển khai đầy đủ, toàn diện đề án được Chính phủ phê duyệt để khắc phục triệt để tồn tại của 12 dự án kém hiệu quả này. Theo kế hoạch, trong hai năm 2018, 2019 sẽ xử lý tương đối triệt để các vấn đề tồn tại, để có thể kết thúc quá trình này vào năm 2020.

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương, quá trình xử lý các dự án này đều bảo đảm một số nguyên tắc lớn như: xử lý triệt để những tồn tại trong khuôn khổ luật pháp; tuân thủ đúng nguyên tắc thị trường, không trợ cấp, trợ vốn từ ngân sách; bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà đầu tư, doanh nghiệp; phù hợp với các cam kết quốc tế Việt Nam tham gia… Vì vậy, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công thương đã phối hợp chặt chẽ của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Khoa học công nghệ... để thực hiện việc xử lý, đến nay tiến độ cơ bản bảo đảm, phù hợp với yêu cầu.

Trong 6 dự án, nhà máy phải dừng kinh doanh vì không hiệu quả, nợ nần… đến nay đã có 2 dự án, nhà máy có bước tiến tích cực, bắt đầu có lãi. Tới đây, Bộ Công thương sẽ rà soát, nếu các dự án đạt các tiêu chí thì sẽ báo cáo Chính phủ để đưa ra khỏi danh sách. "Đưa ra khỏi danh sách này không phải để lấy thành tích, mà để tạo điều kiện cho các dự án, nhà máy này hoà nhập vào đời sống của cộng đồng kinh tế, khắc phục các hạn chế bền vững hơn", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết.

Để được đưa ra khỏi danh sách 12 dự án kém hiệu quả, theo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, các dự án phải bảo đảm không còn nợ tín dụng quá hạn, có phương án tài chính được tổ chức tín dụng chấp nhận, không còn khoản nợ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, với xã hội… Theo đó, các dự án DAP Lào Cai, DAP Hải Phòng và dự án Thép Việt Trung cơ bản đã đáp ứng các yêu cầu này.

Ngoài ra, 4 dự án công nghiệp còn lại đang từng bước khôi phục hoạt động, bước đầu giảm lỗ, có lãi. 3 dự án về nhiên liệu sinh học, trong đó có dự án Bình Phước đã bắt đầu khôi phục hoạt động thương mại, tham gia thị trường. Tuy nhiên, với dự án Nhiên liệu sinh học Phú Thọ, cũng tương tự như dự án Gang thép Thái Nguyên, Giấy Phương Nam… đang có những vấn đề liên quan đến công nghệ, quản lý, thậm chí là vi phạm pháp luật ở nhiều khía cạnh, góc độ. Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết, những vấn đề về vi phạm pháp luật của các dự án đã có sự vào cuộc điều tra của cơ quan công an, Thanh tra Chính phủ, và sẽ được cập nhật, báo cáo Quốc hội đầy đủ. "Các dự án này đều được xử lý đồng bộ, toàn diện xem xét cả trách nhiệm pháp luật, thậm chí xử lý hình sự với cá nhân, tổ chức có liên quan, bảo đảm bình đẳng trước pháp luật, tránh nguy cơ lặp lại trong tương lai", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khẳng định.

Việt Nam đứng thứ 27 thế giới về xuất khẩu

Báo cáo thêm một số vấn đề liên quan đến mục tiêu tái cơ cấu nền kinh tế, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, từ đầu nhiệm kỳ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế, trên cơ sở tiếp nối các biện pháp đã thực hiện trong giai đoạn trước. Trên cơ sở chỉ đạo này, Bộ Công thương đã xây dựng đề án, với 9 nhiệm vụ lớn trong tái cơ cấu và triển khai quyết liệt trong không khí chung thực hiện nhiệm vụ này của Chính phủ.

Lĩnh vực công nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo đang là nền tảng và động lực quan trọng cho tăng trưởng ngành công nghiệp thời gian qua. Năm 2016, lĩnh vực này đạt tăng trưởng 16% và trong hai năm 2017, 2018 đạt 14%.

Tỷ trọng trong cơ cấu ngành xuất khẩu cũng tăng mạnh, đạt 82,48% kim ngạch xuất khẩu trong 9 tháng qua.

Lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo có sự tăng ổn định trong nhiều lĩnh vực, các phân ngành của lĩnh vực, chứ không còn phụ thuộc vào những ngành chính, như công nghiệp điện tử.

Vị thế một số ngành liên tục được củng cố, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng thương mại, xuất khẩu, GDP. "Ngành dệt may hiện đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu; da giầy đứng thứ 3 thế giới về sản xuất, thứ 2 thế giới về xuất khẩu; ngành điện tử đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu, thứ 4 về sản xuất; đồ gỗ đứng thứ 5 về xuất khẩu. Hiện nay chúng ta đang đứng vị trí cao trên thế giới về xuất khẩu, cụ thể là đứng thứ 27 trên thế giới', Bộ trưởng Trần Tuấn Anh liệt kê một số số liệu cụ thể.

Về đầu tư nước ngoài (FDI), khu vực này vẫn còn có vị trí quan trọng của nền kinh tế cũng như xuất khẩu. Tuy nhiên, 9 tháng qua, khoảng cách tăng trưởng xuất khẩu giữa khu vực trong nước và khu vực FDI đã được thu hẹp, từng bước có sự liên kết giữa khu vực FDI với khu vực doanh nghiệp trong nước.

Trước băn khoăn của một số đại biểu về ảnh hưởng của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, cuộc chiến tranh này không chỉ còn là tranh chấp thương mại, mà là cuộc tranh chấp lớn về vị trí trên bản đồ chính trị thế giới, liên quan đến nhiều lĩnh vực, nên sẽ có nhiều hệ luỵ. Chính phủ, các bộ ngành đã và đang thường xuyên theo dõi, để có đánh giá kịp thời. Trong điều hành thường xuyên và xác định chiến lược cho thời gian tới, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đều có nhiều chỉ đạo để chúng ta khai thác tốt cơ hội, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ đối ngoại của đất nước.

H.Y