Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh. Ảnh: quochoi.vn

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho ý kiến giải trình như vậy tại Phiên thảo luận hội trường về kinh tế - xã hội ngày 3/11.

Sẽ có báo cáo cụ thể 5 “đại dự án” lãng phí

Báo cáo giải trình về vấn đề liên quan đến các dự án còn tồn đọng và còn có vướng mắc, kém hiệu quả, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, không chỉ có 5 dự án (giấy Phương Nam, đạm Ninh Bình, Gang thép Thái Nguyên, xơ sợi Đình Vũ và các dự án về ethanol, cồn sinh học) mà còn một số dự án khác còn tiềm ẩn những nguy cơ tồn đọng. Các vướng mắc này không được tháo gỡ kịp thời có thể sẽ gây ra nguy cơ mất vốn đầu tư từ nguồn lực của Nhà nước, cũng như nguồn lực của xã hội.

Theo người đứng đầu ngành Công thương, những dự án này đều diễn ra trong một thời gian rất dài so với quá trình đầu tư của dự án đã được phê duyệt; đồng thời, trong quá trình thực hiện có rất nhiều các vướng mắc, thay đổi cả về bối cảnh thị trường, cũng như các vấn đề cụ thể trong từng dự án và đã có sự chỉ đạo của cơ quan nhà nước các cấp để tháo gỡ, nhưng vẫn chưa đạt được hiệu quả. Do vậy, “sẽ xin phép tiếp tục thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ để báo cáo với đại biểu Quốc hội sau”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói.

“Nhưng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Chính phủ, Bộ Công thương cùng các bộ, ngành đang tổng hợp, đánh giá, rà soát, kiểm tra một cách triệt để và toàn diện tất cả những vấn đề tồn tại của các dự án này”, Bộ trưởng Bộ Công thương cho hay.

Cụ thể hơn, sẽ có báo cáo cụ thể với Chính phủ về 4 vấn đề: Đánh giá thực trạng hiện nay của dự án; quá trình điều hành thực hiện các dự án, vai trò, cũng như trách nhiệm của các cấp quản lý, chủ đầu tư; xác định rõ những biện pháp, giải pháp để giải quyết theo nguyên tắc bảo vệ và giữ gìn lợi ích của Nhà nước cũng như hiệu quả của đồng vốn nhà nước...; cuối cùng là xác định làm rõ trách nhiệm của tất cả các cá nhân, cũng như đơn vị có liên quan để từ đó có biện pháp xem xét, xử lý.

Rạch ròi trách nhiệm

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết thêm, trên thực tế, trong thời gian vừa qua, một số dự án đã có sự tham gia của các bộ chủ quản cũng như các cơ quan liên quan. Ví dụ như dự án Xơ Sợi Đình Vũ hay Ethanon đã có Thanh tra Chính phủ vào cuộc, hiện nay đã là giai đoạn kết luận và Thủ tướng Chính phủ sắp sửa thông qua kết luận thanh tra và sẽ có những hướng chỉ đạo tiếp theo. Các nhà máy như Gang thép Thái Nguyên hoặc Đạm Ninh Bình, Bộ Công thương đang cho thanh tra, cũng sắp có kết quả và sẽ báo cáo với Thủ tướng về những biện pháp để xử lý dứt điểm.

Qua 5 dự án này, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh chia sẻ: “Chúng ta sẽ phải rạch ròi và làm rõ hơn nữa trong công tác quản lý các nguồn lực đầu tư của Nhà nước. Không chỉ đầu tư công mà còn đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước. Đặc biệt phải làm rõ vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong phát triển thị trường và phát triển sản xuất gắn với thị trường. Phải xác định rõ những lĩnh vực tạo điều kiện để cho các doanh nghiệp khác tham gia tiếp cận với cơ hội phát triển sản xuất, cũng như cung ứng cho thị trường. Đây là quan điểm chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ mà chúng ta phải thực hiện thời gian tới”, Bộ trưởng nói.

Cùng với đó, qua những dự án này đã bộc lộ những sự khiếm khuyết và lỗ hổng trong quản lý nhà nước. Giữa các bộ chủ quản, các bộ quản lý về đồng vốn và hiệu quả vốn của Nhà nước, cũng như các bộ quản lý về các quy trình, thủ tục đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước và đầu tư của xã hội nói chung. Vì vậy, “rất cần phải làm rõ cơ quan quản lý nhà nước đối với các phần vốn trong doanh nghiệp nhà nước thời gian tới”, Bộ trưởng Bộ Công thương nhấn mạnh.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng thẳng thắn: “Trong trách nhiệm của các bộ chủ quản cũng như các bộ chuyên ngành cần phải xem xét lại việc chấp hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật nhà nước, nhất là trong khâu chất lượng của các dự án đầu tư. Từ khâu chiến lược, quy hoạch cho đến các chủ trương đầu tư và các nội dung cụ thể sẽ gắn và làm rõ trách nhiệm của các cấp quản lý của Nhà nước, cũng như của chủ đầu tư, chủ doanh nghiệp, đặc biệt là những tồn tại, thậm chí không loại trừ những hành động có sự cố ý vi phạm pháp luật trong quản trị, điều hành tại doanh nghiệp nhà nước”./.

Duy Thái