Từ nay đến cuối năm, cơ quan thuế sẽ tập trung thanh tra chuyển giá Metro với 19 trung tâm trải rộng trên cả nước. Ảnh: T.L

Chống chuyển giá là nhiệm vụ trọng tâm

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, ngay từ đầu năm, Bộ Tài chính cho biết đã tập trung chỉ đạo cơ quan Thuế, Hải quan triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường công tác chống thất thu cho ngân sách và thu hồi nợ đọng thuế; phối hợp với các lực lượng chức năng đẩy mạnh các hoạt động chống chuyển giá, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Tính đến tháng 9/2014, cơ quan Thuế đã tiến hành thanh tra, kiểm tra trên 39 nghìn doanh nghiệp, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2013; với tổng số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra 7.440 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Số tiền thuế nộp vào ngân sách là 5.278 tỷ đồng, bằng 70,9% số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra và tăng 30,7% so với cùng kỳ năm 2013.

Trong Chương trình hành động kiểm soát hoạt động chuyển giá giai đoạn đến 2015 đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành, Bộ Tài chính giao cho Tổng cục Thuế đẩy mạnh công tác thanh tra hoạt động chuyển giá, đổi mới phương thức thanh tra và tập trung thanh tra đối với các tập đoàn có nhiều doanh nghiệp thành viên, các ngành nghề có dấu hiệu rủi ro lớn về thuế do hành vi chuyển giá của doanh nghiệp liên kết. Hàng năm, cơ quan thuế phải đảm bảo số vụ thanh tra giá chuyển nhượng chiếm ít nhất 20% số cuộc thanh tra.

Đặc biệt trong 8 tháng đầu năm, cơ quan thuế đã thanh tra 1.958 doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá, truy thu 1.317 tỷ đồng, giảm lỗ 4.129 tỷ đồng và giảm khấu trừ thuế 82,8 tỷ đồng

Ông Cao Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục thuế cho biết, qua rà soát, ngành Thuế đã tập hợp các dấu hiệu chuyển giá của của doanh nghiệp, đặc biệt với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết, làm cơ sở cho hoạt động chống chuyển giá.

Cụ thể, trường hợp các doanh nghiệp có chi phí đầu tư ban đầu và khấu hao tài sản lớn như các ngành công nghiệp nặng, khai thác quặng mỏ… kê khai lỗ. Tiếp theo là trường hợp kinh doanh thua lỗ, rút vốn khỏi Việt Nam. Hàng năm, có hàng chục trường hợp doanh nghiệp FDI trả lại giấy phép đầu tư và từ bỏ dự án.

Bên cạnh đó còn có các trường hợp kê khai lỗ do vay vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN lớn hơn nhiều lần vốn chủ sở hữu nên chi phí lãi vay lớn nên lỗ. Tuy nhiên, vốn vay lại thuộc công ty mẹ, công ty thành viên hỗ trợ nên số lỗ được tính vào công ty mẹ ở nước ngoài.

Ngoài ra trường hợp khai lỗ do nâng giá thiết bị đầu vào, mua thiết bị, nguyên liệu đầu vào, có giao dịch liên kết với công ty mẹ ở nước ngoài cũng được xem là chuyển giá.

Trên cơ sở đó ông Tuấn cho biết, Tổng cục Thuế đã chỉ đạo cục thuế các tỉnh, thành phố tập trung thanh tra các DN kê khai lỗ nhiều năm liên tục nhưng vẫn tiếp tục mở rộng sản xuất kinh doanh.

Cũng theo ông Cao Anh Tuấn, từ nay tới cuối năm, Tổng cục Thuế đã có kế hoạch thanh tra các doanh nghiệp FDI, trong đó có Metro. “Việc thanh tra chuyển giá với Metro phức tạp do DN hoạt động trải rộng trên cả nước với 19 trung tâm. Do vậy, Tổng cục Thuế đã phải thành lập đoàn thanh tra riêng đối với trường hợp này”, ông Tuấn nói.

Thành lập bộ phận chuyên trách chống chuyển giá

Theo Bộ Tài chính, việc chỉ đạo quyết liệt triển khai công tác thanh tra hoạt động chuyển giá trong thời gian qua đã có tác dụng khiến số lượng các doanh nghiệp FDI kê khai thua lỗ giảm đi rõ rệt.

Nhiều doanh nghiệp trước đây kê khai bị lỗ thì nay, đã kê khai có lãi lớn. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp khác trước đây kê khai với mức lợi nhuận không đáng kể thì nay, đã kê khai tăng lợi nhuận, dù trong bối cảnh kinh tế thế giới nói chung và kinh tế Việt Nam nói riêng đang còn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết, trong thời gian tới, ngoài việc chỉ đạo cơ quan thuế tiếp tục mở rộng phạm vi thanh tra hoạt động chuyển giá sang nhiều lĩnh vựcc khác nhau, Bộ Tài chính sẽ tập trung đẩy mạnh thực hiện một số biện pháp để hạn chế việc lợi dụng tình trạng chuyển giá để tránh thuế.

Cụ thể, Bộ sẽ thành lập bộ phận chuyên trách quản lý thuế đối với hoạt động chuyển giá; lựa chọn những công chức có nhiều kinh nghiệm, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, có trình độ tin học, ngoại ngữ và có phẩm chất đạo đức tốt, nhiệt tình với công việc để làm việc tại bộ phận chuyên trách này; tích cực đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên sâu về phân tích rủi ro và thanh tra hoạt động chuyển giá cho đội ngũ công chức làm việc chuyên chuyên trách về giá chuyển nhượng.

Đồng thời, tập trung xây dựng và hoàn thiện Hệ thống cơ sở dữ liệu so sánh làm cơ sở cho công tác phân tích rủi ro và thanh tra hoạt động chuyển giá.

Đẩy mạnh công tác thanh tra đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá lớn làm trong sạch môi trường đầu tư và tạo ra sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đồng thời, tích cực và chủ động phối hợp với các bộ, ngành có liên quan trong công tác kiểm soát hoạt động chuyển giá như Bộ Công an, Bộ Kế hoạch và Đầu tự, Bộ Ngoại giao, Ngân hàng Nhà nước...

Tích cực xây dựng và thực hiện các chương trình truyền thông về quản lý hoạt động chuyển giá, công khai danh tính của doanh nghiệp có hành vi chuyển giá nghiêm trọng và các công ty cung cấp dịch vụ tư vấn, tiếp tay cho doanh nghiệp thực hiện hành vi chuyển giá, tránh thuế.

“Bộ Tài chính sẽ thực hiện thường xuyên, liên tục các biện pháp nêu trên nhằm phòng chống có hiệu quả hơn các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hạn chế tối đa hành vi chuyển giá, tránh thuế của doanh nghiệp trong thời gian tới”, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết./.

Hoàng Lâm