Khởi công Dự án BOT Quốc lộ 38. Ảnh: Cảnh Dương.

Tại buổi tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Minh bạch thu phí dự án BOT giao thông” chiều 20/5, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho biết, BOT là hình thức nhiều nước thực hiện và trong quá trình thực hiện dự án, Bộ GTVT và Bộ Tài chính đã cân nhắc khoảng cách các trạm là 70km và mức tăng phí đảm bảo theo lộ trình…

Hiện tại, Bộ GTVT đã cho rà soát lại tất cả các trạm BOT trên cả nước, điều chuyển về vị trí mới. Trong 71 trạm đang và sắp đưa vào hoạt động, 60 trạm cơ bản đáp ứng, 11 trạm còn lại xem xét nhập lại để giảm bớt khoảng cách. Trong vòng bán kính 50km không quá 3 trạm với các dự án BOT khác nhau, nếu có sẽ ghép trạm để doanh nghiệp không phải đi qua quá nhiều trạm.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường, Bộ GTVT sẽ rà soát lại các trạm BOT cũ và mới để rà soát lại mức tăng phí. Một số trạm đến hạn hợp đồng 3 năm tăng phí nhưng chưa cho tăng, các trạm mới xem xét thời gian hoàn vốn kéo dài nhất thời gian để giảm mức phí. Xem xét giảm tiếp phí cho container 20- 40 fit để giữ các tuyến đường khỏi xe quá tải. Trong tuần tới, Bộ Giao thông Vận tải và Tài chính sẽ ngồi lại để rà soát lộ trình tăng phí và thời gian thu phí, hứa với doanh nghiệp sẽ vào cuộc tích cực để giảm bớt áp lực tăng phí.

Bên cạnh đó, theo Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường, Bộ GTVT đã rà soát và xin ý kiến nhiều bộ ngành, địa phương. Trong phương án tài chính của các dự án BOT được hình thành trên 2 nguồn vốn là chủ sở hữu của nhà đầu tư là 15-20%, còn lại là vốn vay ngân hàng. Toàn bộ phương án đó nếu tính toán cân đối, các dự án hoàn vốn được thấp nhất 15 năm, cao nhất 25 năm. Mức phí đưa ra dựa trên cân đối thu nhập người dân và khu vực.

Trước đây, các dự án thu phí hoàn vốn đồng loạt khoảng 10.000 đồng/xe tiêu chuẩn. Hiện nay, mức giá tối thiểu là 20.000-25.000 đồng/xe tiêu chuẩn. Vừa qua, có hiện tượng các trạm đồng loạt tăng phí, vì 3 năm xem xét tăng phí một lần. Doanh nghiệp có những phản ứng nên vừa qua Bộ Giao thông Vận tải có văn bản cho nhà đầu tư xem xét giảm phí cho xe tải, xe container 40fit. Hầu hết nhà đầu tư đã giảm phí, còn xe con du lịch vẫn giữ mức phí.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường cũng tiết lộ, đầu tháng Sáu tới đây sẽ tổng kết 5 năm thực hiện BOT, báo cáo Chính phủ những điều chỉnh quy hoạch đầu tư các dự án, mức phí… rà soát xem xét nhập lại các trạm thu phí, giãn thời gian thu phí để mức thu thấp xuống nhưng vấn đảm bảo nguồn thu cho trạm, hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư và đơn vị vận tải, giảm mức thu cho phương tiện vận tải lớn, tăng sức chuyên chở.

Đặt câu hỏi đến việc Nhà nước có tính đến chuyện mua lại các trạm phí BOT, Thứ trưởng Trường thừa nhận thực tế ngân sách rất khó khăn, nếu mua sẽ làm nợ công càng tăng cao hơn, do đó phải chờ khi kinh tế tốt lên mới tính đến mua lại trạm thu phí.

Về mặt chủ trương, Bộ GTVT đã kiến nghị Chính phủ khi thu nhập bình quân đầu người tương đương khu vực, khoảng 10.000-15.000 USD/người thì đặt vấn đề Nhà nước mua lại trạm thu phí để việc đi lại của người dân thuận lợi hơn./.

Trí Dũng