Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long phát biểu tại phiên họp.

Chiều 14/9, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Chương trình Phiên họp thứ 15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Báo cáo của Chính phủ về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp.

Chuẩn bị kỹ lưỡng các dự thảo, dự án luật

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, năm 2021 và những tháng đầu năm 2022, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tăng cường chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện tốt các nhiệm vụ tham mưu hoàn thiện hệ thống pháp luật. Công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật tiếp tục là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ dành nhiều thời gian chỉ đạo sát sao, thường xuyên, trực tiếp và cụ thể.

Theo đó, từ tháng 10/2021 đến nay, Chính phủ đã xem xét, cho ý kiến 24 đề nghị xây dựng và 19 dự án luật, dự thảo nghị quyết. Trong năm 2022, Chính phủ đã tổ chức 05 Phiên họp chuyên đề để xem xét, cho ý kiến đối với các dự án luật, dự thảo nghị quyết thuộc Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh. Quy trình cho ý kiến thông qua các dự án, dự thảo được Chính phủ xem xét chặt chẽ hơn. Các dự án, dự thảo được các bộ chuẩn bị kỹ lưỡng, có dự thảo văn bản quy định chi tiết kèm theo.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nhấn mạnh, công tác xây dựng pháp luật đã gắn kết hơn với công tác thi hành pháp luật, cải cách thủ tục hành chính. Những kết quả đạt được đã góp phần tích cực vào việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, cụ thể hóa các quy định, đưa luật nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế, bất cập như: Công tác triển khai thi hành luật, pháp lệnh trong một số trường hợp còn chưa kịp thời, hiệu quả chưa cao; Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật còn chậm; Một số bộ, địa phương, việc phát hiện, kiểm tra, xử lý văn bản trái pháp luật chưa kịp thời; Có trường hợp văn bản có quy định trái pháp luật nhưng cơ quan ban hành chậm xử lý theo quy định; Công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật tại một số cơ quan chưa hiệu quả, đầy đủ, đúng theo quy định…

Nợ văn bản tăng dù số lượng cần ban hành ít hơn

Thẩm tra báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đề nghị, Chính phủ cần làm rõ nguyên nhân và giải pháp khắc phục việc so với năm 2021, việc nợ ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh đã có hiệu lực tăng mặc dù số văn bản cần ban hành ít hơn so với cùng kỳ năm trước. Từ kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật cho thấy, số văn bản kiến nghị xử lý rất cao nhưng số văn bản được xử lý sau rà soát lại thấp.

Một số tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra trong các năm trước đây nhưng chưa được khắc phục triệt để, cụ thể là một số hồ sơ đề nghị xây dựng luật chưa bảo đảm chất lượng, chưa đầy đủ, chưa gửi đúng thời hạn theo quy định; tính dự báo, “gối đầu” của Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh còn thấp; vẫn còn tình trạng dự án đã được đưa vào Chương trình nhưng không chuẩn bị kịp để trình Quốc hội theo đúng tiến độ; chất lượng một số dự án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội chưa bảo đảm; tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục hiệu quả.

Thảo luận về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, từ khi Quốc hội thông qua 1 luật sửa 9 luật tại phiên họp bất thường lần thứ nhất (tháng 1/2022) đến nay, 3 nghị định hướng dẫn thi hành luật còn nợ đọng chưa ban hành, điều đó đã tạo ra khoảng trống pháp lý, chưa đáp ứng được yêu cầu cấp bách của dự án luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội Lê Tấn Tới đề nghị Chính phủ đề xuất các luật, chính sách cần thực hiện sớm và có sự đồng thuận cao, bảo đảm chất lượng của các dự án.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp.

Phát biểu ý kiến chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm trong việc nợ ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh tăng mặc dù số văn bản cần ban hành ít hơn so với cùng kỳ năm 2021. Bên cạnh đó, một số nghị định hướng dẫn chưa tuân thủ đúng các quy định của luật.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế, bảo đảm tuân thủ chặt chẽ quy trình, thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đồng chí Vương Đình Huệ cũng yêu cầu quan tâm tổ chức tốt Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11 nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách, pháp luật đến người dân.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ và các cơ quan liên quan tiếp thu các ý kiến nhằm hoàn thiện báo cáo để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ tư sắp tới./.