Tinh đến thời điểm này, ngành Hải quan đã tiến hành giảm được gần 300 đội (tổ) theo chỉ đạo của Bộ Tài chính.

Bộ Tài chính đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xây dựng dự toán chi hoạt động của cơ quan phải gắn với mục tiêu, nhiệm vụ tinh giản biên chế trên cơ sở rà soát, sắp xếp lại bộ máy.

Dự toán chi phải bám sát biên chế

Năm 2018, Bộ Tài chính tiếp tục tổ chức điều hành dự toán chi NSNN tích cực, chủ động, chặt chẽ, tiết kiệm, đúng dự toán được giao và khả năng thu NSNN.

Để siết chi thường xuyên hiệu quả, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã làm việc với Bộ trưởng Bộ Nội vụ để giao dự toán chi thường xuyên bám sát biên chế được giao. Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 54/2018/TT-BTC hướng dẫn xây dựng dự toán NSNN năm 2019 và kế hoạch tài chính - NSNN 3 năm 2019 – 2021, trong đó, yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, các cơ quan, đơn vị sử dụng NSNN lập dự toán chi thường xuyên theo đúng lĩnh vực, đúng tính chất nguồn kinh phí, triệt để tiết kiệm. Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu hạn chế mua sắm xe ô tô công và trang thiết bị đắt tiền, mở rộng thực hiện khoán kinh phí sử dụng xe ô tô công; hạn chế tối đa tổ chức hội nghị, lễ hội, hội thảo, khánh tiết, đi công tác nước ngoài...

Ngoài ra, Bộ Tài chính yêu cầu dự toán chi hoạt động của cơ quan phải gắn với mục tiêu, nhiệm vụ tinh giản biên chế theo Kết luận số 17-KL/TW; việc rà soát, sắp xếp lại bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW, chi tiết việc triển khai từng mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể trong năm 2019; xác định mức kinh phí dành ra gắn với việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ trong năm 2019. Nghị quyết số 18-NQ/TW đã yêu cầu sắp xếp, kiện toàn một số tổ chức và các đầu mối bên trong của từng tổ chức theo hướng giảm đầu mối, giảm tối đa cấp trung gian, giảm cấp phó; đổi mới về tổ chức bộ máy và kiêm nhiệm chức danh để tinh gọn đầu mối; sắp xếp thu gọn hợp lý các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt 50% tiêu chuẩn theo quy định về quy mô dân số, diện tích tự nhiên và giảm số lượng thôn, tổ dân phố... Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề nghị các đơn vị phải thực hiện dự toán chi hoạt động gắn với mục tiêu, nhiệm vụ tinh giản biên chế, chi tiết việc triển khai từng mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể trong năm 2019. Từ đó, ước tính kinh phí dành ra đối với các cơ quan hành chính từ giảm chi con người, chi hoạt động bộ máy, chi cơ sở vật chất...

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, ông Võ Thành Hưng, Vụ trưởng Vụ NSNN, Bộ Tài chính cho biết, từ nhiều năm nay, Bộ Tài chính chủ trương thực hiện chi tiết kiệm, hiệu quả. Đến năm 2017 thực hiện Kết luận số 17-KL/TW, Nghị quyết số 18-NQ/TW, yêu cầu thực hiện dự toán chi hoạt động của cơ quan phải gắn với mục tiêu, nhiệm vụ tinh giản biên chế càng trở nên quyết liệt hơn. Trên thực tế, việc sắp xếp, tinh gọn đầu mối sẽ kéo giảm biên chế, từ đó giảm chi thường xuyên. Theo ông Võ Thành Hưng, chi tiêu của các địa phương theo định mức phân bổ, gồm chi đầu tư và chi thường xuyên. Trong chi thường xuyên, tiêu chí quan trọng nhất cho các địa phương đó là trên cơ sở dân số (tính hệ số theo vùng miền, ưu tiên miền núi, vùng sâu vùng xa; vùng có dân số ít, diện tích lớn thì hệ số cao hơn). Ở các địa phương, việc sắp xếp lại các cơ sở trường học (nhiều xã có 2 - 3 trường trung học cơ sở ghép thành 1 điểm trường), hay các bệnh viện thực hiện tự chủ tài chính..., sẽ góp phần giảm chi ngân sách. Số ngân sách dôi dư sẽ dành chi cho an sinh xã hội, đầu tư phát triển và một phần dành nguồn cải cách tiền lương...

Giảm chi ngân sách ngay từ khâu dự toán

Theo số liệu công bố mới đây của Vụ NSNN, trong dự toán chi NSNN năm 2018, cơ cấu chi đầu tư phát triển chiếm 26,2%, chi trả nợ lãi chiếm 7,39%, chi thường xuyên chiếm 61,76%. Trên thực tế, trong cơ cấu chi thường xuyên, chi hoạt động các cơ quan quản lý nhà nước, đảng, đoàn thể chỉ chiếm khoảng 14,47% trong tổng chi NSNN, còn lại là chi phát triển các sự nghiệp y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Đây là các lĩnh vực chi ưu tiên theo nghị quyết của Đảng, Nhà nước.

Việc giao dự toán chi thường xuyên bám sát biên chế được giao của Bộ Tài chính đã được Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ khen ngợi tại hội nghị sơ kết 6 tháng năm 2018 của Bộ Tài chính. Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ khẳng định: “Đây là một cải cách rất mạnh mẽ, Thủ tướng rất ủng hộ. Việc này có tác dụng thúc đẩy giảm biên chế, thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW, Nghị quyết 19-NQ/TW của Trung ương”. Phó Thủ tướng cũng đề nghị làm chặt việc này, kể cả với đơn vị sự nghiệp lẫn hành chính đều phải trên cơ sở số liệu đã được kiểm soát của bộ về biên chế.

Việc siết giảm chi tiêu ngân sách ngay từ khâu dự toán được cho là những động thái quyết liệt, cụ thể của Bộ Tài chính trước tình trạng thất thoát, lãng phí trong chi tiêu ngân sách nói chung. Bộ Tài chính cũng xác định tình trạng thất thoát, lãng phí ngoài nguyên nhân do hệ thống chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, định mức, chế độ vẫn còn bất cập, còn có nguyên nhân từ việc tinh thần trách nhiệm của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị trong việc quản lý, sử dụng NSNN, tài sản công.

Do đó, trong thời gian tới, ông Võ Thành Hưng cho biết, xu hướng trao quyền chủ động, tự chủ cho các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc quản lý sử dụng NSNN và tài sản công sẽ tiếp tục được triển khai, nhưng đi kèm theo đó sẽ là yêu cầu trách nhiệm quản lý, trách nhiệm giải trình cao hơn từ thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương và tới từng cán bộ, công chức trực tiếp có liên quan. Để tạo điều kiện cho việc giám sát, Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn đã bổ sung các quy định về trách nhiệm thực hiện công khai NSNN, từ khâu dự toán, đến khâu tổ chức điều hành và quyết toán NSNN ở tất cả các cấp ngân sách và các cơ quan, đơn vị sử dụng NSNN.

* Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long:

Ngân sách chi thường xuyên cho bộ máy hành chính vẫn rất lớn

Ông Ngô Trí Long

Bộ Tài chính trong những năm gần đây đã có nhiều biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt để kiểm soát chi, cố gắng giảm chi thường xuyên như yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) hạn chế mua sắm xe ô tô công, thực hiện khoán kinh phí sử dụng xe ô tô công, hạn chế tối đa tổ chức hội nghị, công tác nước ngoài…

Đặc biệt, mới đây, theo quy định tại Thông tư số 54/2018/TT-BTC hướng dẫn xây dựng dự toán NSNN năm 2019 và kế hoạch tài chính - NSNN 03 năm 2019 - 2021, Bộ Tài chính đã yêu cầu gắn dự toán chi thường xuyên với tinh giản biên chế của từng bộ, ngành, địa phương. Đây là một biện pháp đúng hướng để góp phần “siết” chi thường xuyên hiệu quả.

Hiện nay, bộ máy hành chính của chúng ta vẫn rất cồng kềnh khiến nguồn ngân sách chi thường xuyên dành cho bộ máy, con người rất lớn, hạn chế nguồn ngân sách dành cho chi đầu tư phát triển, chi cho cải cách tiền lương, an sinh xã hội… Trước thực tế đó, chủ trương của Đảng, Nhà nước là đẩy mạnh tinh giản biên chế, nhằm xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả. Các bộ, ngành, địa phương hiện đang quyết liệt thực hiện việc tinh giản biên chế theo chủ trương của Đảng, Nhà nước. Nếu kiểm soát tốt việc giao dự toán chi thường xuyên của các đơn vị gắn với tinh giản biên chế sẽ là một trong những biện pháp hiệu quả để giảm chi thường xuyên - lĩnh vực chiếm phần rất lớn từ ngân sách hiện nay…

* Ông Võ Thành Hưng, Vụ trưởng Vụ NSNN, Bộ Tài chính:

Vẫn còn tình trạng chi sai quy định, vượt tiêu chuẩn

Ông Võ Thành Hưng

Thời gian qua Quốc hội đã ban hành Luật NSNN, Luật Kiểm toán nhà nước, Luật Thanh tra, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí,… trong đó đã quy định rõ trách nhiệm của các ngành, các cấp và đơn vị trong quản lý ngân sách. Về cơ bản, tình hình đã có những chuyển biến tích cực.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự giám sát của Quốc hội và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự nỗ lực thực hiện của các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương và nhân dân cả nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong đó có lĩnh vực NSNN đã đạt được những kết quả tích cực.

Tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, năm 2017 cả nước đã tiết kiệm được 51.401 tỷ đồng (trong đó tiết kiệm kinh phí, vốn của nhà nước 47.945 tỷ đồng; tiết kiệm vốn tại doanh nghiệp nhà nước là 3.456 tỷ đồng).

Tuy nhiên, trong lĩnh vực chi NSNN, vẫn còn tình trạng chi sai quy định, vượt tiêu chuẩn định mức; dự toán nhiều công trình đội vốn cao; giải ngân vốn vay ngoài nước vượt kế hoạch; nợ đọng xây dựng cơ bản còn lớn; chuyển nguồn lớn, thất thoát, lãng phí vẫn còn xảy ra ở một số đơn vị.

Để khắc phục tình trạng này, thời gian tới cần tiếp tục thực hiện các giải pháp mạnh mẽ hơn để siết chặt việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật tài chính, như: Thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung chế độ định mức chi tiêu ngân sách; quản lý chặt chẽ chi NSNN, đảm bảo chỉ được chi khi có dự toán được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán, thanh tra; xử lý nghiêm các sai phạm về quản lý tài chính ngân sách và quản lý tài sản của Nhà nước; thu hồi đầy đủ vào NSNN đối với các khoản chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi. Bên cạnh đó, cần làm tốt công tác tuyên truyền; công khai, minh bạch hoạt động tài chính – NSNN; tăng cường sự kiểm tra, giám sát của đại biểu Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp và giám sát của cộng đồng.

Nhóm PV