Năm 2024, Thủ tướng Chính phủ (TTCP) đã giao 657.349 tỷ đồng vốn đầu tư công (ĐTC) nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) cho các bộ, ngành, địa phương. Kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương (NSĐP) năm 2024 các địa phương giao tăng (theo số liệu cập nhật đến thời điểm báo cáo) là 31.147 tỷ đồng. Như vậy, tổng kế hoạch vốn ĐTC năm 2024 (bao gồm kế hoạch TTCP giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng) là 688.496,3 tỷ đồng.
Cho đến nay, tổng số vốn đã được phân bổ chi tiết là 657.799,2 tỷ đồng, đạt trên 100% kế hoạch vốn TTCP giao. Nếu không tính số vốn các địa phương giao tăng, thì tổng số vốn đã phân bổ là 626.652 tỷ đồng, đạt 95,33% kế hoạch TTCP giao.
Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, hiện có 20 bộ, cơ quan trung ương và 39 địa phương chưa phân bổ hoặc phân bổ chưa hết kế hoạch vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao với tổng số vốn chưa phân bổ chi tiết là 30.536,9 tỷ đồng, chiếm 4,65% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương (NSTW) là 12.465,7 tỷ đồng, vốn cân đối NSĐP là 18.071,2 tỷ đồng.
 |
| Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Văn Chung |
| Đã giải ngân trên 16.934 tỷ đồng Ước đến hết tháng 1/2024, cả nước đã giải ngân được 16.934,3 tỷ đồng vốn đầu tư công kế hoạch năm 2024, đạt 2,46% kế hoạch và đạt 2,58% kế hoạch TTCP giao (cùng kỳ năm 2022 đạt 1,72% kế hoạch và 1,81% kế hoạch TTCP giao). Tổng kế hoạch đầu tư vốn NSNN năm 2024 được Bộ Giao thông vận tải và các địa phương phân bổ chi tiết cho các dự án quan trong quốc gia trên 127.593 tỷ đồng. Ước đến hết tháng 1/2024, các dự án giải ngân được khoảng 1.000 tỷ đồng. |
Cho biết cụ thể về nguyên nhân chưa phân bổ hết vốn, báo cáo từ Bộ Tài chính cho biết, tại Nghị quyết số 104/2023/QH15 và Nghị quyết số 105/2023/QH15, Quốc hội yêu cầu Chính phủ siết chặt kỷ cương, kỷ luật tài chính; phân bổ và giao dự toán đúng thời hạn theo quy định của Luật NSNN, đồng thời khắc phục hạn chế trong chậm triển khai thực hiện dự án ĐTC.
Nhằm cụ thể hóa các chỉ đạo của Quốc hội và nhanh chóng triển khai giao dự toán, sớm đưa nguồn vốn vào nền kinh tế ngay từ những tháng đầu năm, TTCP đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phân bổ chi tiết kế hoạch vốn NSTW trước ngày 31/12/2023.
Ngày 11/1/2024, Bộ Tài chính đã có có Công văn số 405/BTC-ĐT về việc đôn đốc phân bổ, nhập dự toán và giải ngân kế hoạch vốn ĐTC nguồn NSNN năm 2024 của các bộ, ngành, địa phương, làm cơ sở để Bộ Tài chính phê duyệt dự toán cho các dự án theo đúng quy định. Tuy nhiên, nhiều bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ chi tiết kế hoạch NSTW trong nước đúng thời gian quy định.
Cụ thể, đối với nguồn vốn NSTW trong nước, hiện còn 9 bộ, ngành và 7 địa phương chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư của các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG). Nguyên nhân là do các dự án này hiện gặp nhiều vướng mắc trong tổ chức thực hiện, chủ yếu tại khâu thẩm định dự án (thời gian kéo dài, đặc biệt là thủ tục xin ý kiến các cơ quan thẩm định về xây dựng…).
Còn 4 bộ, ngành, địa phương đang trình TTCP cho phép kéo dài thời gian bố trí vốn để thực hiện và hoàn thành các dự án, nhiệm vụ. 4 bộ, ngành, địa phương có các dự án, nhiệm vụ đang tổng hợp để trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh kế hoạch ĐTC trung hạn và sẽ phân bổ chi tiết sau khi có quyết định điều chỉnh kế hoạch ĐTC trung hạn.
Ngoài ra, còn một số bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ hết vốn do nguồn vốn dự kiến bố trí cho các Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội, tuy nhiên các dự án này đến nay đã được bố trí từ nguồn năm 2023 và được Quốc hội cho phép kéo dài sang năm 2024 nên không có nhu cầu bố trí năm 2024; một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư…
Đối với nguồn vốn NSTW nước ngoài, hiện còn 8 bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ chi tiết kế hoạch do gặp vướng mắc trong công tác đầu thầu và điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án; đang thực hiện đàm phán, ký kết Hiệp định sử dụng vốn…
Đối với nguồn vốn NSĐP trong nước chưa phân bổ chi tiết là do các dự án dự kiến khởi công mới năm 2024 nhưng chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư; các địa phương để lại phân bổ sau, chưa phân bổ hết vốn đầu tư từ nguồn thu sử dụng đất, xổ số kiến thiết, bội chi NSĐP; một số địa phương giao kế hoạch căn cứ vào tình hình thu thực tế nên chưa thực hiện phân bổ…
Để khắc phục kịp thời các vướng mắc, giúp các bộ, ngành, địa phương nhanh chóng phân bổ chi tiết hết nguồn vốn được giao, Bộ Tài chính đã kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý đối với kế hoạch đầu tư vốn NSTW năm 2024 của các bộ, ngành, địa phương tính đến trước ngày 31/12/2023 chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án.
Đối với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Bộ Tài chính đề nghị cần chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, tiến độ giải ngân cho từng dự án, kịp thời chỉ đạo xử lý các khó khăn vướng mắc phát sinh, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, phấn đấu giải ngân trên 95% kế hoạch được giao theo đúng chỉ đạo tại Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN năm 2024.
 |
Bộ Tài chính cũng cho biết, ngày 23/1/2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có Công văn số 606/BKHĐT-TH gửi các bộ, ngành, địa phương về việc kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn đầu tư từ NSNN cho Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các chủ đầu tư khẩn trương phối hợp với Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch làm thủ tục chuyển nguồn số vốn được phép kéo dài của chương trình này. Trình tự giải ngân, quyết toán nguồn vốn chi NSNN của các dự án thuộc Chương trình theo quy định tại Nghị định số 99/2021/NĐ-CP của Chính phủ.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai công văn số 405/BTC-ĐT của Bộ Tài chính về việc đôn đốc phân bổ, nhập dự toán và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công nguồn NSNN năm 2024. Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính báo cáo phương án xử lý cụ thể đối với kế hoạch đầu tư vốn NSTW năm 2024 tính đến trước ngày 31/12/2023 chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án.
| Việc phân bổ vốn đã cơ bản đáp ứng các tiêu chí Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1603/QĐ-TTg ngày 11/12/2023 về kiểm tra phân bổ và giải ngân vốn đầu tư nguồn NSNN năm 2024, Bộ Tài chính đã thực hiện công tác kiểm tra phân bổ vốn NSTW của các bộ, ngành và nhận xét phân bổ vốn do các địa phương quản lý. Theo Bộ Tài chính, việc phân bổ vốn về cơ bản đáp ứng các tiêu chí về ưu tiên theo đúng quy định, trong đó đã ưu tiên phân bổ cho các dự án hoàn thành, các dự án chuyển tiếp theo tiến độ, các dự án quan trọng quốc gia, dự án quan trọng, trọng điểm, có ý nghĩa lớn... Tuy nhiên, công tác phân bổ chi tiết của các bộ, ngành và địa phương vẫn còn một số điểm cần cải thiện. Cụ thể, các địa phương vẫn chưa phân bổ hết nguồn vốn NSTW bố trí cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, dự án đường cao tốc, dự án kết nối, có tác động liên vùng có ý nghĩa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững. Tại một số bộ còn tình trạng giao vốn cho các chủ đầu tư không trực thuộc bộ. Đối với nội dung này, Bộ Tài chính đã có công văn số 230/BTC-ĐT ngày 8/1/2024 gửi các bộ trên yêu cầu làm việc với Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Xây dựng để làm rõ cơ sở pháp lý, sự phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành trong việc giao nhiệm vụ chủ đầu tư cho đơn vị không trực thuộc bộ. Đối với nguồn vốn NSTW trong nước tại các bộ, ngành vẫn còn diễn ra tình trạng “vốn chờ dự án”, chưa đảm bảo việc hoàn thiện thủ tục đầu tư để phân bổ kế hoạch trước ngày 31/12/2023... |
