Sửa luật, điều chỉnh quyền lợi BHYT theo hướng công bằng, hiệu quả, đồng thời giảm chi phí điều trị.

Tuy nhiên, một số nội dung trong Luật BHYT cũng cần phải sửa đổi cho phù hợp với xu thế hiện nay.

Nghiên cứu thanh toán BHYT theo định suất và trường hợp bệnh

Trả lời trong 1 buổi giao lưu trực tuyến về phát triển BHYT toàn dân, TS. Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, mặc dù Luật BHYT 2014 mới thực hiện được 5 năm nhưng phải sửa đổi vì hai lý do. Lý do thứ nhất, thực hiện theo tinh thần của Nghị quyết số 20 của Trung ương là thay đổi cách thức, phương pháp và điều quan trọng là, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới.

Lý do thứ hai là mặc dù mới triển khai được 5 năm, nhưng chúng ta đã thấy xuất hiện những bất cập. Cụ thể, chính sách BHYT bắt buộc; chính sách cùng chi trả; cân đối mức đóng và mức hưởng. Việc có nên có mô hình BHYT thương mại hay không; có kích thích, khuyến khích người đóng mức cao hơn để hưởng lợi cao hơn không... là những vấn đề hết sức quan trọng. Bên cạnh đó, mô hình về tham gia BHYT theo hộ gia đình hay cá nhân sẽ như thế nào? Đây là những vấn đề cần phải nghiên cứu, xem xét và tính toán lại.

Được biết, dự thảo Luật BHYT sửa đổi đang được Bộ Y tế xây dựng. Những nội dung sửa đổi sẽ tập trung vào các điểm chính: Điều chỉnh quyền lợi BHYT theo hướng công bằng, hiệu quả; đồng thời giảm chi phí điều trị, chi phí nằm viện, giảm tải bệnh viện. Kiểm soát chi phí theo hướng đảm bảo sử dụng dịch vụ y tế hợp lý, nâng cao trách nhiệm của cơ sở y tế và người sử dụng dịch vụ, tránh lãng phí, cân đối quỹ BHYT. Điều chỉnh đảm bảo sự công bằng trong mối quan hệ giữa cơ sở cung ứng dịch vụ và cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH)...

Thêm thông tin về vấn đề này, ông Phan Văn Toàn cho biết, một số nội dung mà ban soạn thảo đang biên tập sửa đổi như đối tượng tham gia BHYT, mức đóng BHYT cũng như phương thức thanh toán cần rất cụ thể. Lần này, dự kiến đưa vào dự thảo luật quy định về Hội đồng quốc gia về BHYT. Hội đồng này có trách nhiệm tư vấn cho Chính phủ, Thủ tướng cũng như các bộ, ngành để triển khai thực hiện các chính sách BHYT. Đây cũng mới chỉ là đề xuất ban đầu.

Cũng theo ông Toàn, trong luật hiện hành có ba phương thức thanh toán (theo định suất, theo trường hợp bệnh và theo phí dịch vụ), nhưng thực tế mới chỉ triển khai được một phương thức (theo phí dịch vụ). Bởi vậy, trong lần này soạn thảo dự thảo luật, sẽ cần có những biện pháp quyết liệt để có thể triển khai được các hình thức thanh toán mà thế giới đang áp dụng. Về hình thức thanh toán theo phí dịch vụ, đây là phương thức tốt nhưng đồng thời rất khó kiểm soát. Còn hình thức thanh toán theo trường hợp bệnh hay nhóm bệnh, từng trường hợp sẽ được ấn định giá nhất định trên cơ sở tính toán. Điều này sẽ làm giảm việc xảy ra sự lạm dụng, trục lợi.

Mức đóng BHYT tối đa bằng 6% mức lương cơ sở

Tại dự thảo Luật BHYT (sửa đổi) có đề xuất tăng mức đóng BHYT. Cụ thể, mức đóng BHYT hằng tháng, tối đa lên mức 6% lương cơ sở, thay vì mức 4,5% như hiện tại. Trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3. Lý giải vì sao ban soạn thảo lại đề xuất quy định này, ông Phan Văn Toàn cho biết, Luật BHYT hiện hành quy định mức đóng tối đa là 6% mức lương cơ sở, giao cho Chính phủ quy định mức đóng cụ thể từng thời kỳ. Hiện nay, Chính phủ đang quy định mức đóng là 4,5%, còn dự thảo luật lần này để mức đóng tối đa là 6% nghĩa là như cũ, như luật hiện hành chứ không có tăng. Việc có để mức đóng tối đa hay không sẽ do Chính phủ quyết định.

Bên cạnh đó, theo TS. Bùi Sỹ Lợi, có một điểm quan trọng cần nghiên cứu khi dự thảo Luật BHYT sửa đổi. Đó là, luật hiện hành cho phép quỹ BHYT chỉ được dùng trong công tác khám bệnh và điều trị, vậy thì công tác y tế dự phòng có cần thiết không? “Tôi cho rằng, đối với ngành Y tế thì lại cần “phòng bệnh hơn chữa bệnh” - ông Lợi nêu quan điểm.

Ngoài ra, còn những vấn đề về thủ tục hành chính, cải cách bộ máy... đặc biệt là giám định, giám định viên BHYT... Hiện nay chưa có quy định về việc giám định hay chỉ định thuốc, không quy định chặt chẽ phải là bác sĩ, có bằng cử nhân hay các ngành nghề khác. Vậy nên đôi khi, người làm công tác giám định chưa làm tốt công tác này. Từ đó, cần có những quy định cụ thể về giám định viên, về tổ chức thực hiện công tác giám định BHYT. Thêm vào đó, mô hình bác sĩ gia đình và gói dịch vụ y tế cơ bản, việc đấu thầu thuốc công khai, minh bạch.... là những vấn đề cần được nghiên cứu, tính toán thật kỹ.

Tuy nhiên, cũng theo ông Lợi, việc sửa hay không sửa Luật BHYT, Chính phủ phải có tổng kết, báo cáo. Điểm gì tốt phát huy, điểm chưa tốt thì phải sửa.

Mai Lâm