Công nghệ bảo quản thóc DTQG cũng sẽ được thay đổi. Ảnh: Đức Minh
Cần thiết sửa đổi
Theo đại diện Vụ Khoa học và Công nghệ bảo quản (Tổng cục DTNN), qua hơn 5 năm thực hiện (từ ngày 3/11/2014 đến nay), quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thóc DTQG (QCVN 14: 2014/BTC) đã đi vào thực tiễn góp phần nâng cao chất lượng hàng DTQG, là công cụ để đơn vị dự trữ quản lý chất lượng thóc trong việc nhập, bảo quản và xuất hàng DTQG.
Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện QCVN 14: 2014/BTC cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình mới, như: Một số văn bản là cơ sở xây dựng Quy chuẩn đã thay đổi hoặc được ban hành mới (bao gồm Nghị định số 87/2017/NĐ-CP; Nghị định số 78/2018/NĐ-CP; Thông tư số 108/2018/TT-BTC; đặc biệt là các văn bản quy phạm pháp luật về phòng cháy và chữa cháy dẫn chiếu trong QCVN 14: 2014/BTC đã hết hiệu lực và được thay thế bằng các nghị định và thông tư mới).
Hiện nay, công nghệ bảo quản thóc đã có bước tiến mới. QCVN 14:2014/BTC mới quy định công nghệ bảo quản kín với 2 phương thức bảo quản là bảo quản thóc đổ rời áp suất thấp và bảo quản thóc đóng bao áp suất thấp tương ứng thời gian lưu kho thóc đến 30 tháng đối với khu vực miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên, đến 18 tháng đối với các tỉnh đồng bằng Nam Bộ và TP. Hồ Chí Minh.
Tuy nhiên qua kết quả nghiên cứu đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu bảo quản thóc đóng bao trong môi trường bổ sung khí Ni tơ với thời gian bảo quản 36 tháng tại miền Bắc và miền Trung, Tây Nguyên nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong bảo quản thóc DTQG” của ThS. Phan Anh Tuấn và tổng kết từ công tác bảo quản gạo những năm qua, đã mở ra hướng đi mới cho công nghệ bảo quản thóc là bảo quản thóc trong môi trường kín có bổ sung khí Ni tơ nồng độ cao trên 98%, thời gian lưu kho kéo dài đến 36 tháng mà chất lượng thóc xuất kho vẫn đảm bảo quy định.
Hiện nay các quy định của Nhà nước về tiêu chuẩn chất lượng của thóc thay đổi, mà cụ thể là các yêu cầu kỹ thuật của thóc DTQG và phương pháp thử được quy định trong QCVN 14: 2014/BTC dựa trên cơ sở Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8370:2010 thóc tẻ. Năm 2018, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành TCVN 8370:2018 thóc tẻ thay thế TCVN 8370:2010 thóc tẻ...
Do vậy, Tổng cục DTNN cho rằng, cần thiết phải tiến hành sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thóc DTQG QCVN 14: 2014/BTC.
Thóc nhập kho phải bảo đảm nhiều chỉ tiêu chất lượng
Chính từ yêu cầu cấp thiết ở trên, Tổng cục DTNN đã xây dựng và đang xin ý kiến về dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thóc DTQG.
Về chất lượng thóc nhập kho, trên cơ sở TCVN 8370:2018 và số liệu thống kê kết quả phúc tra chất lượng của đơn vị các năm gần đây để nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh giảm chỉ tiêu độ ẩm đối với thóc nhập kho tại các đơn vị Nam Bộ, giảm tỉ lệ tạp chất, hạt lẫn loại; bổ sung quy định đối với 3 chỉ tiêu là hạt đỏ, hạt rạn nứt, tỷ lệ gạo lật.
Theo đề xuất của nhóm nghiên cứu, chỉ tiêu cảm quan bổ sung quy định không được có nhện nhỏ. Hạt thóc có màu sắc đặc trưng của giống, loại; có mùi tự nhiên của thóc mới, không có mùi lạ; hạt mẩy, vỏ trấu không bị nứt, hở; không bị nấm men, nấm mốc, không có côn trùng sống, nhện nhỏ và sinh vật hại khác nhìn thấy bằng mắt thường.
Về yêu cầu các chỉ tiêu chất lượng thóc nhập kho, nhóm nghiên cứu đề xuất giảm độ %3ḅ ẩm thóc xuống 15% tạo thuận lợi cho công tác bảo quản và khả thi trong công tác mua nhập; quy định tạp chất thóc nhập kho không lớn hơn 2,5%, khi xuất kho không lớn hơn 3% đáp ứng được tiêu chuẩn thóc lưu thông trên thị trường.
Về công nghệ bảo quản, dự thảo đề xuất: Thóc lưu kho dự trữ quốc gia được bảo quản theo công nghệ bảo quản kín bổ sung khí N2 duy trì nồng độ ≥ 98%, nhằm giảm đến mức thấp nhất nồng độ khí ôxy trong lô thóc ≤ 2%, hạn chế quá trình ôxy hóa làm suy giảm chất lượng thóc và các hoạt động sống của côn trùng, vi sinh vật. Thóc được bảo quản theo 2 hình thức là đổ rời và đóng bao.
Vật tư, dụng cụ kê lót phải đảm bảo yêu cầu khô sạch, chắc chắn, chịu lực khối hạt, không lọt thóc, không làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng thóc.
Túi chính bảo quản để bọc kín lô thóc được gia công từ màng PVC có độ dày (0,5 ± 0,03) mm. Màng PVC được gắn kết với nhau bằng keo dán PVC hoặc bằng các thiết bị dán chuyên dụng theo kích thước của lô thóc, đảm bảo độ kín các đường dán trong quá trình gắn kết các tấm màng PVC với nhau.
Bao bì đóng gói bảo quản thóc DTQG được đóng bằng bao PP và được khâu hoặc máy miệng bao đảm bảo chắc chắn. Bao PP chứa thóc được dệt từ sợi polypropylen đồng màu, đảm bảo mới, bền chắc, khô sạch, không mốc, không nhiễm sâu, mọt, hóa chất, không có mùi lạ.
Kho bảo quản thóc dự trữ phải là loại kho kín, mái che chống nắng, mưa, gió, bão… đảm bảo ngăn được tác động trực tiếp của các yếu tố thời tiết. Kho chứa thóc phải thường xuyên sạch, trong kho không có mùi lạ; xung quanh kho phải quang đãng, đảm bảo thoát nước tốt, cách ly các nguồn nhiễm bẩn, hóa chất.../.
Đức Minh
