Khách hàng giao dịch tại KBNN Hà Nội.

Tuy nhiên trên thực tế đã có một số khó khăn, vướng mắc phát sinh. Bộ Tài chính đang sửa đổi, bổ sung một số quy định tại thông tư để giải quyết vấn đề này.

Nhiều quy định còn vướng

Để tăng cường phối hợp thu và ủy nhiệm thu ngân sách nhà nước (NSNN) cho các ngân hàng thương mại (NHTM), trong 2 năm qua, KBNN đã mở rộng thêm tài khoản chuyên thu cho các đơn vị KBNN địa phương tại 5 hệ thống NHTM (Agribank, Vietinbank, Vietcombank, BIDV và MBbank). Đến nay, số lượng tài khoản chuyên thu của các đơn vị KBNN trên toàn quốc là hơn 1.000. Bên cạnh đó, KBNN đã triển khai quy trình nghiệp vụ thu NSNN qua thiết bị chấp nhận thẻ (POS) giữa KBNN và Vietinbank (trên toàn quốc) và với Vietcombank, BIDV (ở những địa bàn có hạ tầng thanh toán tốt).

Trong công tác chi NSNN, với việc triển khai thành công hệ thống thanh toán song phương điện tử (TTSPĐT) đã giúp hơn 700 KBNN cấp huyện điện tử hóa các giao dịch thanh toán, thay thế hoàn toàn phương thức thanh toán thủ công trước đây (chứng từ giấy và thanh toán theo phiên). Đặc biệt, TTSPĐT đã giúp các KBNN cấp huyện thực hiện ủy nhiệm chi tiền mặt cho các NHTM nơi mở tài khoản thanh toán một cách an toàn, hiệu quả…

Các phương thức giao dịch trên đã giúp giảm mạnh việc sử dụng tiền mặt trong hoạt động giao dịch tại KBNN. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, TT13 cũng dần bộc lộ những điểm chưa phù hợp cần phải hoàn thiện hơn.

Cụ thể như nội dung được phép chi tiền mặt, TT13 có quy định: Chỉ cho phép các khoản chi có giá trị nhỏ không vượt quá 5 triệu đồng/khoản chi, hoặc các khoản chi cho các đoàn công tác, chi hỗ trợ thôn bản ở các xã và khoản chi khác cho các đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụ không có tài khoản tại ngân hàng mới được chi bằng tiền mặt. Đây chính là một “sơ hở” để các đơn vị sử dụng ngân sách (SDNS) lợi dụng.

Theo phản ánh từ KBNN Thanh Hóa, các đơn vị SDNS thường “lách luật”, chi bằng tiền mặt rất nhiều khoản chi lớn hơn 4 triệu đồng và nhỏ hơn 5 triệu đồng, hoặc báo cáo với KBNN là đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụ không có tài khoản tại ngân hàng để được chi bằng tiền mặt.

Hay như tại TT13 đã tạo khung pháp lý cho phương thức ủy nhiệm chi tiền mặt từ KBNN cấp huyện sang các NHTM và thống nhất quy trình rút tiền mặt tại NHTM. Tuy nhiên, theo phản ánh từ KBNN Đắk Nông, mức chi bằng tiền mặt mà KBNN cấp huyện phải ủy nhiệm cho NHTM được quy định tại TT13 từ 1 tỷ đồng trở lên/lần thanh toán là quá cao, bởi tại KBNN cấp huyện, rất ít món chi áp dụng theo khung giá trị này.

Mặt khác, tại 63 KBNN cấp tỉnh, số phát sinh giao dịch chi bằng tiền mặt còn khá lớn và tăng lên đáng kể sau khi thực hiện giải thể 43 phòng giao dịch thuộc KBNN cấp tỉnh, nhưng TT13 lại chưa có quy định về cơ chế ủy nhiệm chi tiền mặt cho NHTM tại KBNN cấp tỉnh.

Kịp thời tháo gỡ

Để kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong triển khai, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của TT13. Theo đó, dự thảo thông tư mới quy định, các đơn vị, tổ chức kinh tế có tài khoản tại ngân hàng hoặc KBNN thực hiện nộp NSNN bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hoặc nộp bằng tiền mặt tại NHTM để chuyển nộp vào tài khoản của KBNN, trừ những khoản nộp NSNN có giá trị dưới 5 triệu đồng.

Ngoài hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, dự thảo thông tư cũng quy định giảm mức chi bằng tiền mặt mà đơn vị sử dụng ngân sách phải thực hiện qua NHTM từ 1 tỷ đồng trở lên/lần thanh toán xuống còn từ 50 triệu đồng trở lên/lần thanh toán.

Ngoài ra, dự thảo đã sửa đổi quy trình thanh toán cá nhân qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ NSNN theo hướng: NHTM thực hiện chuyển tiền cho các cá nhân theo đúng bảng thanh toán cho đối tượng thụ hưởng đã được KBNN sao y (trường hợp đơn vị giao dịch gửi hồ sơ, chứng từ giấy đến KBNN để làm thủ tục kiểm soát chi NSNN) hoặc đăng tải trên Cổng trao đổi dữ liệu điện tử của KBNN để ngăn chặn các trường hợp lợi dụng kẽ hở trong quy trình chi lương, chiếm đoạt tiền của Nhà nước và người lao động. Đồng thời, dự thảo bổ sung hướng dẫn về quy trình thanh toán cá nhân qua tài khoản trên Trang thông tin dịch vụ công của KBNN.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định liên quan đến chi phí mà các đơn vị phải trả khi tổ chức thu NSNN; thu từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp công không sử dụng NSNN qua ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 241/QĐ-TTg. Theo đó, các khoản chi phí liên quan đến tổ chức thu NSNN của các cơ quan thu phí, lệ phí qua ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán là các khoản chi của NSNN và được hạch toán, quyết toán vào mục chi khác, tiểu mục chi các khoản phí, lệ phí của các đơn vị.

Vân Hà