Cầu Nhật Tân - một trong những công trình được xây dựng bằng nguồn vốn ODA

Đó là các yêu cầu được nhấn mạnh tại phiên họp sáng 21/2 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công.

1 dự án, 2 cơ quan trình - không đảm bảo thống nhất đầu mối quản lý

Theo báo cáo phương án giải trình, tiếp thu do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội (UBTCNS) Nguyễn Đức Hải trình bày, một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tiêu chí phân loại dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, B, C. Một số ý kiến đại biểu cho rằng, việc điều chỉnh tiêu chí phân loại dự án quan trọng quốc gia từ mức vốn 10.000 tỷ lên 35.000 tỷ đồng và điều chỉnh theo tỷ lệ tương ứng đối với các dự án nhóm A, B, C là mức điều chỉnh quá cao, dẫn tới khó kiểm soát; đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành. Một số ý kiến cho rằng, có thể điều chỉnh tổng mức đầu tư phân loại dự án nhưng phải trên cơ sở đánh giá trên thực tế.

Về quy định quản lý nguồn vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài, một số ý kiến cho rằng, việc đề xuất dự án do 2 cơ quan là Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định chưa đảm bảo tập trung đầu mối trong quản lý.

Luật Quản lý nợ công quy định: Bộ Tài chính chủ trì xác định thành tố ưu đãi; đánh giá tác động của khoản vay ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài đối với các chỉ tiêu an toàn nợ công; xác định cơ chế tài chính trong nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt cùng với đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài. Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước (NSNN), nguồn vốn này được đưa vào cân đối NSNN, do đó cần được quản lý như các nguồn vốn khác. Nhằm bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW và phù hợp với quy định của hệ thống pháp luật, nhiều ý kiến đề nghị, việc quản lý nguồn vốn này do Bộ Tài chính chủ trì, theo quy định của Luật Quản lý nợ công.

Còn theo cơ quan soạn thảo, nhằm bảo đảm tính bao quát, tổng thể và sự liên kết với các dự án, chương trình khác, cần giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì đánh giá sự cần thiết, tính khả thi, hiệu quả, tác động đến kinh tế - xã hội của chương trình, dự án và tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính vẫn chủ trì xác định thành tố ưu đãi, đánh giá tác động của khoản vay ODA và vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài đối với các chỉ tiêu an toàn nợ công, xác định cơ chế tài chính trong nước.

Cân nhắc việc nâng tiêu chí dự án trọng điểm quốc gia

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề nghị bỏ quy định về tách riêng công tác đền bù, giải phóng mặt bằng (GPMB) là dự án độc lập, bỏ nội dung về kế hoạch đầu tư 3 năm… Theo Chủ nhiệm UBTCNS, đây là dự án luật phức tạp, nhiều nội dung chưa thống nhất, UBTCNS sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu hợp lý vào dự thảo luật hoặc bổ sung báo cáo giải trình, xin ý kiến UBTVQH.

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, việc sửa đổi luật phải bám sát mục tiêu giải quyết khó khăn, ách tắc của Luật Đầu tư công. Trên thực tế, nhiều vướng mắc chủ yếu liên quan đến thủ tục, trình tự... hơn là quy định tại luật.

Về một số vấn đề cụ thể, Chủ tịch Quốc hội đồng tình việc không thể tách riêng GPMB thành dự án độc lập, trừ trường hợp đặc biệt là sân bay Long Thành, vì đây là dự án rất lớn. Về nội dung tiêu chí phân loại dự án trọng điểm quốc gia, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, mức tiêu chí 35.000 tỷ đồng là quá lớn. Thực tế, từ ngày có Luật Đầu tư công chỉ có 2 dự án trọng điểm phải trình Quốc hội và không phát sinh vướng mắc gì về nội dung này.

Liên quan đến quy định về vốn vay ODA, Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, đây không phải là tồn tại của Luật Đầu tư công. Việc điều chỉnh là nhằm phù hợp với Luật Quản lý nợ công.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển thay mặt UBTVQH yêu cầu, việc sửa đổi phải hạn chế tối đa sửa những nội dung chưa thực sự cần thiết, hoặc phá vỡ hệ thống pháp luật và cũng không nhất thiết phải sửa tới 80 điều. Về tiêu chí dự án, UBTVQH đồng ý việc rà soát lại nhưng “không đặt ra yếu tố đặc thù, không có dự án đặc biệt”, mà chỉ có dự án khẩn cấp, liên quan đến thiên tai, địch họa. Đồng thời, phải làm rõ lý do nâng tiêu chí. UBTVQH cũng thống nhất việc không tách riêng dự án GPMB thành dự án độc lập, không quy định về kế hoạch đầu tư công 3 năm…

Về sửa đổi quy định quản lý vốn ODA, vốn nước ngoài, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khi sửa đổi phải lấy Luật Quản lý nợ công làm gốc, phân nhiệm vụ cho 2 cơ quan Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư hợp lý, tránh tình trạng chồng chéo, không rõ trách nhiệm.

Hoàng Yến