Bộ trưởng Bộ Tài chính phát biểu tại phiên họp sáng 24/5. Ảnh: PV

Sáng 24/5, sau khi nghe các ý kiến đại biểu thảo luận, đóng góp cho dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã có phát biểu tiếp thu, giải trình nhiều vấn đề đại biểu quan tâm.

5 năm, chỉ xoá 541 tỷ đồng nợ thuế

Báo cáo về tình hình xoá nợ thuế không có khả năng thu hồi, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, từ năm 2013 đến nay, Thủ tướng Chính phủ chỉ xử lý xoá nợ thuế cho 1 trường hợp là 31,9 tỷ đồng. Bộ Tài chính xử lý 4 trường hợp theo thẩm quyền, xoá 29,7 tỷ đồng. Tổng cục Thuế xử lý 72 doanh nghiệp (DN), 635.000 hộ kinh doanh, tổng số tiền xoá là 377 tỷ đồng. UBND cấp tỉnh xử lý 102 trường hợp, xoá 102 tỷ đồng.

Như vậy, tổng cộng 5 năm đã xoá nợ 541 tỷ đồng, con số rất thấp trong tổng nợ đọng thuế, nhất là khi nợ không có khả năng thu hồi đang tăng cao. Về vấn đề này, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ, trình UBTVQH và dự kiến sẽ hoàn thiện hồ sơ nghị quyết về xoá nợ thuế để trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới.

Về ý kiến đại biểu liên quan đến quy định với Cục Kiểm tra sau thông quan (Tổng cục Hải quan) tại dự thảo, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết, Luật Hải quan đã quy định hệ thống hải quan có 3 cấp, nhưng không quy định cụ thể các đơn vị trực thuộc. Trên thực tế, Cục Kiểm tra sau thông quan đang thực hiện đầy đủ các chức năng của một cơ quan quản lý thuế, như một cục hải quan. Hiện nay chúng ta đang triển khai mạnh mẽ chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" nên vai trò của Cục Kiểm tra sau thông quan ngày càng được tăng cường. Do đó, cần thiết phải được quy định vai trò của cơ quan này trong Luật Quản lý thuế.

Tại phiên họp, một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là quyền hạn, nhiệm vụ của cơ quan KTNN và Thanh tra Nhà nước (TTNN) tại điều 21, 22. Tiếp thu các ý kiến đóng góp, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cũng làm rõ thêm về vấn đề này. Cụ thể, Luật KTNN quy định báo cáo kiểm toán bắt buộc phải thực hiện, nhưng báo cáo này không phải là quyết định hành chính.

Thực tế, khi cơ quan thuế chấp hành kết luận của KTNN, Thanh tra Chính phủ (TTCP) (sau khi thanh tra, kiểm tra tại cơ quan thuế), đã xảy ra nhiều trường hợp người nộp thuế là đối tượng liên quan không đồng ý và khiếu nại. Đã có nhiều trường hợp người nộp thuế khiếu kiện ra toà về quyết định của cơ quan thuế chứ không phải quyết định của KTNN hay TTCP.

Đồng tình với ý kiến của đại biểu Phạm Hồng Phong, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhận định việc người nộp thuế khiếu kiện ra toà là đúng luật (theo điều 30 Luật Tố tụng hành chính) và đúng quyền của người nộp thuế. Do thực tế đã xảy ra nhiều trường hợp khá phức tạp, vì vậy vấn đề này cần được hết sức lưu ý và nghiên cứu để xử lý theo hướng sửa điều 30 Luật Tố tụng hành chính, hoặc sửa Luật Quản lý thuế, hoặc sửa Luật KTNN, đại diện cơ quan soạn thảo đề nghị.

Lấy ví dụ về một trường hợp có vướng mắc trong kết quả thanh tra, kiểm tra, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết mới đây, theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Tài chính đã chủ trì họp với KTNN, TTCP, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan để bàn về phương án xử lý kết luận kiểm toán và thanh tra tại Sabeco, Habeco và Unilever. Trong đó, tại Unilever, KTNN đưa ra số liệu ban đầu là truy thu 870 tỷ đồng, lần thứ hai là hơn 500 tỷ đồng và lần 3 còn hơn 300 tỷ đồng. Đến nay, các cơ quan liên quan đã thống nhất sẽ báo cáo với Thủ tướng về việc này, truy thu hơn 300 tỷ đồng.

"Trường hợp này, nếu chúng tôi quyết định ngay truy thu 870 tỷ đồng thì họ sẽ kiện cơ quan thuế ra toà và cơ quan thuế phải giải trình trước toà" - Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Phối hợp để chống chuyển giá

Cũng liên quan đến việc phối hợp, trách nhiệm của các bộ ngành, lãnh đạo ngành Tài chính cho rằng việc phối hợp với bộ, ngành, UBND các cấp là rất quan trọng với cơ quan tài chính. Thời gian qua, công tác quản lý tài chính, thuế tại các địa phương khá hiệu quả khi chúng ta thực hiện tốt việc phối hợp giữa các cơ quan. Điều này càng quan trọng khi công tác quản lý phải thích ứng với sự thay đổi rất nhanh về khoa học công nghệ, thương mại điện tử… trong nền kinh tế.

"Nếu cơ quan quản lý nhà nước về thương mại điện tử không quản lý được thương mại điện tử, cả thanh toán không dùng tiền mặt, thì làm sao cơ quan thuế thu được thuế? Do đó sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, sự phối hợp của các cơ quan trung ương và địa phương là vô cùng quan trọng" - Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.

Sự phối hợp giữa các cơ quan, sự đồng bộ giữa các luật còn rất cần thiết trong hoạt động chống chuyển giá, một vấn đề rất hệ trọng trong quản lý thuế hiện nay. Thời gian qua, cơ quan thuế đã tăng cường thanh tra, kiểm tra trong sản xuất kinh doanh, nhất là với khu vực FDI. Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 20 về giao dịch giữa các công ty liên kết. Hai năm gần đây, cơ quan thuế qua thanh tra, kiểm tra đã xử lý giảm lỗ hàng chục ngàn tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc chống chuyển giá trong giai đoạn đầu tư còn là vấn đề phức tạp, khó khăn. Do đó, khi sửa đổi luật lần này, các cơ quan đã bổ sung trách nhiệm một số bộ ngành để phối hợp trong quản lý thuế, đặc biệt trong khâu định giá đầu tư.

"Họ nói đầu tư, giải ngân 15 tỷ USD, nhưng đó có phải là giá trị thật của tài sản đầu tư hay không thì chưa xác định được. Đây là những vấn đề còn đang phải cần hoàn chỉnh pháp luật, phối hợp trong tổ chức thực hiện để xác định, kể cả với cơ quan thuế nước ngoài. Chúng tôi sẽ cùng cơ quan thẩm tra, tiếp tục nghiên cứu, hoàn chỉnh dự thảo luật để báo cáo Quốc hội" - Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết.

H.Y