Phổ biến chính sách BHXH, BHYT đến người dân tại TP. Bắc Giang. Ảnh: Kim Hiếu

Vì vậy, cần tăng cường các giải pháp phát triển đối tượng và giảm nợ đọng những tháng cuối năm.

Đối tượng tham gia BHXH mới đạt 27% lực lượng lao động

Theo báo cáo của Ban Thu, BHXH Việt Nam, hiện tại tổng số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là trên 14 triệu người, đạt 96,2% kế hoạch giao. Một số địa phương đạt tỷ lệ so với kế hoạch giao cao hơn tỷ lệ bình quân chung toàn quốc (từ 96,2%) là Thái Bình, Kiên Giang, Nam Định, Hải Dương, Hưng Yên, Bắc Giang, Quảng Ngãi, Vĩnh Phúc, Hà Nam.

Hiện số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là 189.502 người, đạt 57,5% so với kế hoạch; số người còn phải phát triển trong 3 tháng cuối năm là 141.730 người. Trong đó có một số địa phương thực hiện tốt công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện như Hải Dương, Ninh Bình, Cao Bằng, Quảng Bình, Điện Biên, Thừa Thiên Huế…

Số đối tượng tham gia BHYT là 82 triệu người, đạt 98,4% kế hoạch giao, tăng 812.749 người so với năm 2017; đạt tỷ lệ bao phủ BHYT là 87,3%. Tổng số nợ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) phải tính lãi là 7.647 tỷ đồng, chiếm 2,3% kế hoạch thu…

Theo ông Trần Đình Liệu, nhìn chung, tình hình thực hiện các chỉ tiêu Chính phủ giao được ngành BHXH thực hiện tương đối tốt; trong đó có chỉ tiêu bao phủ BHYT đã vượt mức được giao trong năm 2018. Tuy nhiên, hiện mới có 14,34 triệu người tham gia BHXH (cả tự nguyện và bắt buộc), mới chiếm 27% số người trong độ tuổi lao động. Nhiều địa phương đang gặp không ít khó khăn trong công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, kết quả phát triển đối tượng tham gia chưa xứng với tiềm năng của địa phương. Tỷ lệ nợ BHXH, BHYT, BHTN đã được cải thiện nhưng tại một số địa phương, tỷ lệ này vẫn còn cao.

Hiện tại, bên cạnh những lý do khách quan như: Tình hình kinh tế địa phương khó khăn, doanh nghiệp cắt giảm sản xuất, kinh doanh, nhiều địa phương lớn chuyển đổi cơ cấu theo hướng dịch vụ, chủ trương tuyển lao động chuyên môn cao và tăng cường áp dụng công nghệ,… thì còn tồn tại một số nguyên nhân chủ quan đến từ chính BHXH một số địa phương.

Thực hiện đồng bộ giải pháp phát triển đối tượng và giảm nợ

Theo Thứ trưởng, Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh, phát triển đối tượng, thu, giảm nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN là nhiệm vụ “xương sống” của ngành BHXH. Chỉ có phấn đấu hoàn thành được các chỉ tiêu này thì mọi nhiệm vụ khác của ngành mới có thể hoàn thành và vượt kế hoạch Chính phủ giao cho BHXH Việt Nam. Vì vậy, bà Nguyễn Thị Minh yêu cầu những tháng cuối năm 2018 và những năm tiếp theo, BHXH các tỉnh, thành phố phải tập trung bằng mọi giải pháp đẩy mạnh hơn nữa công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, tích cực tuyên truyền, vận động đến từng nhóm đối tượng cụ thể.

Đồng thời, BHXH mở rộng hệ thống đại lý thu để người dân, người lao động biết nhiều hơn đến chính sách an sinh xã hội nhân văn này. Ngoài ra, cơ quan BHXH phải tiếp tục làm tốt các chức năng thanh tra chuyên ngành, phối hợp thanh tra liên ngành đưa tỷ lệ nợ đọng giảm xuống mức thấp nhất.

Riêng đối với công tác phát triển BHXH tự nguyện, bà Nguyễn Thị Minh nhấn mạnh, đây là chính sách nhân văn, đảm bảo an sinh khi về già cho nhóm đối tượng lao động thuộc khu vực phi chính thức. Đặc biệt từ năm 2018, Nhà nước đã có mức hỗ trợ từ 10 - 30% cho một số nhóm đối tượng tham gia BHXH tự nguyện và theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW. Trong thời gian tới, chính sách này sẽ có những thay đổi linh hoạt hơn nữa trong việc đóng - hưởng và mức hỗ trợ tham gia BHXH tự nguyện từ phía Nhà nước sẽ tiếp tục được tăng lên. Do đó, ngành BHXH phải nỗ lực hơn nữa để đảm bảo thực hiện có hiệu quả chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Về vấn đề giảm nợ BHXH, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu đề nghị, BHXH các tỉnh phải quyết liệt chỉ đạo thực việc thanh tra, tập trung thanh tra đột xuất tất cả các đơn vị nợ BHXH, BHYT từ 3 tháng trở lên theo quy định. Các đợt thanh tra phải có quyết định xử phạt và gửi kết quả đến cơ quan chức năng cùng cấp nhằm mục đích báo cáo, làm căn cứ xử lý. Đồng thời, các cơ quan BHXH thực hiện nghiêm túc quy định về quy trình đôn đốc thu nợ; giao chỉ tiêu phấn đấu giảm nợ đến từng cá nhân chuyên quản, hàng tháng, quý đánh giá tỷ lệ giảm nợ.

Bên cạnh đó cơ quan BHXH địa phương cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, kế hoạch - đầu tư và chính quyền địa phương để kịp thời nắm bắt tình hình sản xuất của các doanh nghiệp phục vụ công tác phát triển đối tượng, giảm nợ.

Mai Lâm