Bộ phận một cửa BHXH TP. Hải Phòng

Hiện đại hóa quản lý Nghiên cứu của WB cho thấy, chất lượng và hiệu năng hoạt động giữa các cơ quan quản lý BHXH công dựa trên các chỉ số chất lượng gồm: tỉ lệ chi phí hoạt động; chi phí nhân sự trên chi phí hoạt động; chi phí quản lý tài sản; chi phí cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Giữa các quỹ BHXH công trên thế giới, tỉ lệ chi phí hoạt động so với nguồn thu quỹ dao động rất nhiều. Theo WB, các quỹ hưu trí hiệu quả nhất chỉ mất dưới 1% tổng thu cho chi phí hoạt động (Đan Mạch, Ecuador, Singapore, Hàn Quốc, Phần Lan, Sri Lanka, Malaysia). Đối với đa số các nước đang phát triển, giữ được tỉ lệ này trong nhóm trung bình từ 1% đến 3,3% đã có thể coi là một thành công. Mặc dù vậy, tỉ lệ này ở Việt Nam vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều nước khác (như Philippinne). Đánh giá riêng từng hạng mục của chi phí quản lý cho thấy, có sự khác biệt đáng kể trong một số khoản chi chính như lương nhân viên và chi phí cung cấp dịch vụ. Theo đó trung bình trên thế giới, lương chiếm 57% tổng chi phí hoạt động, mặc dù tỉ lệ này dao động rất lớn giữa các nước. Theo nghiên cứu, ở hạng mục này, BHXH VN tốn nhiều hơn mức trung bình thế giới (ở mức trên 65%), phần nào phản ánh thực trạng đầu tư thấp vào hệ thống tự động hóa so với thế giới. Do đó, việc tiếp tục sắp xếp lại hệ thống để giảm vai trò của người đại diện cá nhân, cũng như việc liên kết với Bưu điện Việt Nam là những bước đi hợp lý. Theo đánh giá của các chuyên gia WB, mặc dù lộ trình cải cách của BHXH VN đã hướng tới giải quyết những thiếu sót này, tuy nhiên, để thực hiện mục tiêu hiện đại hóa sẽ đòi hỏi phải duy trì quyết tâm chính trị, cũng như cam kết tài chính lâu dài. Liên kết thu phí để tăng hiệu quả Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc hiện đại hóa và nâng cao hiệu suất quản lý là hoàn toàn có thể, ngay cả khi tiến trình này diễn ra song song với quá trình mở rộng độ bao phủ. Cơ quan Quản lý An sinh xã hội Mỹ đã thành công trong việc cắt giảm 25% số nhân viên, trong khi mở rộng số đối tượng thêm 30% từ năm 1978 đến 1998. Nhờ vậy, chi phí trung bình cho mỗi đối tượng giảm 15%. Các chuyên gia WB cho rằng, mặc dù lạm phát cao đóng vai trò rất lớn cho việc lương tăng cao như vậy, nhưng BHXH VN cũng cần phải cải thiện hiệu năng hoạt động và cần tìm cách cắt giảm chi phí về lương trong tổng số chi hoạt động. Theo bà Nguyễn Nguyệt Nga- chuyên gia cao cấp của WB Việt Nam, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, muốn cải thiện thành công công tác quản lý quỹ hưu trí cần: Hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ, nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, cải thiện hiệu năng cung cấp dịch vụ. Trong đó: cải cách về quy trình nghiệp vụ là một trong các cốt lõi để tăng hiệu năng; đầu tư vào công nghệ để hiện đại hóa thủ tục hành chính; trao quyền và đào tạo nhân viên, bắt đầu với bằng cách đánh giá cặn kẽ các kỹ năng hiện có và nhu cầu đào tạo trong tổ chức. BHXH VN không cần thêm nhân viên mà cần cải thiện chất lượng và đào tạo nhân viên. Đây là thách thức lớn với BHXH VN do số lượng công nhân thay thế cao, ngay cả khi tổng số nhân viên đã tăng trong những năm gần đây. BHXH VN cần áp dụng các cải tiến hướng tới khách hàng như các biện pháp giúp sử dụng các dịch vụ BHXH thuận tiện hơn và cải thiện hệ thống chi trả, các chương trình truyền thông và tiếp cận đến khách hàng… Để hiện đại hóa được thành công, những yếu tố trên phải được xây dựng cùng với nhau thay vì phát triển rời rạc từng thành phần. Cũng theo bà Nguyễn Nguyệt Nga, các thành phần nằm ngoài hệ thống BHXH cũng có thể giúp cải thiện quản lý BHXH. “Cải cách quản lý BHXH cần một kế hoạch dài hạn (từ 5- 10 năm) và sẽ mất thời gian để thực hiện,do đó rất cần cam kết chính trị để duy trì sự quá trình này. Bên cạnh đó, tiến trình này cần phải minh bạch và chính phủ cần nỗ lực tuyên truyền với cộng đồng về các vấn đề và các bước cần thiết để đạt được mục tiêu”- bà Nga nhấn mạnh.

L.V