Mục tiêu giảm bội chi năm 2017, 2018 khả thi
Đây là đánh giá từ Báo cáo cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố ngày 26/9. Theo báo cáo này, tăng trưởng GDP có khả năng vẫn duy trì được khá tốt trong 6 tháng cuối năm 2017, mặc dù hoạt động của ngành khai thác khoáng sản tiếp tục giảm sút sẽ ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng.
Đánh giá từng lĩnh vực trong 6 tháng đầu năm, ADB nhận định lạm phát trung bình đã tăng trong 8 tháng đầu năm 2017, song vẫn tương đối thấp ở mức 3,8%, mặc dù lạm phát cơ bản đã tăng mạnh đến 6,9% so với cùng kỳ năm trước do các loại giá cả nhà nước quy định và phí dịch vụ y tế, giáo dục đã tăng. Những tháng gần đây, tốc độ lạm phát tăng chậm. Với lạm phát không cao, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có phản ứng giảm lãi suất vào tháng 7.
Về tình hình tài chính của Chính phủ, thâm hụt ngân sách đã giảm trong 6 tháng đầu năm xuống còn 0,9% GDP, thấp hơn so với 3,0% trong nửa đầu năm 2016. Thu ngân sách cải thiện mạnh và chi tiêu Chính phủ tăng ở mức độ khiêm tốn hơn giúp thu hẹp bội chi ngân sách.
Dòng vốn đầu tư gián tiếp từ nước ngoài tăng và thị trường tài chính trong nước mạnh lên đã tiếp sức cho thị trường chứng khoán. Tiếp nối xu hướng mạnh lên trong 3 năm vừa qua, chỉ số giá cổ phiếu Việt Nam tăng 17,0% trong thời gian tính từ đầu năm đến tháng 7/2017. Tính đến cuối tháng 7, vốn hoá trên thị trường chứng khoán đạt tương đương 56,4% GDP, tăng lên so với 42,0% vào thời điểm cuối năm 2016.
Cải cách, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tiếp tục có tiến triển, tuy rằng với tốc độ chậm hơn. Tuy vậy, nguồn thu từ việc bán cổ phần các doanh nghiệp này nhìn chung vẫn đạt kế hoạch, cho phép Chính phủ thu được 510 triệu USD trong sáu tháng đầu năm từ việc thoái vốn, tương đương 0,5% GDP.
Tiến độ tái cơ cấu ngân hàng chậm lại
Trong khi đó, tiến độ đạt được trong tái cơ cấu ngân hàng và giải quyết nợ xấu (NPL) rất hạn chế. Mặc dù tỉ lệ nợ xấu được xác định là 2,6% tổng dư nợ tại thời điểm cuối tháng 3/2017, song tổng nợ xấu – bao gồm cả nợ xấu được báo cáo, nợ xấu chưa xử lý đang được quản lý bởi Công ty Quản lý Tài sản Việt Nam (VAMC), và nợ được phân loại là có rủi ro trở thành nợ xấu – ước tính lên đến 10,1% tổng dư nợ trong toàn bộ hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, mặc dù Chính phủ có kế hoạch tiếp tục củng cố hệ thống ngân hàng, song trong 6 tháng đầu năm 2017 không có một trường hợp sát nhập hay mua lại ngân hàng nào được thực hiện.
Trong những tháng cuối năm, các chuyên gia ADB dự báo tăng trưởng GDP có khả năng vẫn duy trì được khá tốt mặc dù hoạt động của ngành khai thác khoáng sản tiếp tục giảm sút sẽ ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng. Các chỉ số kinh tế khác cũng được dự báo sẽ mạnh lên trong năm sau.
Lạm phát dự báo sẽ tiếp tục xu hướng tăng đã xuất hiện trong những tháng gần đây, được tiếp nhiệt bởi động thái giảm lãi suất, cầu trong nước mạnh và tăng trưởng GDP tốt. Trong cả năm 2017, lạm phát trung bình dự kiến đạt 4,5%, tiếp tục tăng lên 5,5% trong năm 2018, đều cao hơn một điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4 của ADB.
Thành tích xuất khẩu của Việt Nam dự kiến tiếp tục khả quan nhờ sự hỗ trợ từ các nhà máy sản xuất có vốn đầu tư nước ngoài mới và giá hàng hoá cải thiện. Hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu bắt đầu có hiệu lực từ tháng 1/2018 sẽ tiếp tục thúc đẩy triển vọng xuất khẩu.
Do tăng thu ngân sách cao hơn kỳ vọng, nên mục tiêu giảm thâm hụt ngân sách trong năm nay và năm tới của Chính phủ nhìn chung là khả thi. Tuy nhiên, ADB cũng nhấn mạnh điều này còn phụ thuộc vào những nỗ lực đốc thu tiếp theo, và việc kiểm soát chặt chẽ hơn chi ngân sách cho tiền lương và các khoản chi thường xuyên khác. Sau 3 năm giảm chi đầu tư, ngân sách 2017 quay trở lại chi cho đầu tư xây dựng cơ bản nhiều hơn và điều này sẽ giúp cho việc cấp thiết điều chỉnh cơ cấu chi tiêu công.
D.A
