Có thể nới trần thêm khoảng 1-2%?

Theo số liệu công bố mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tăng trưởng tín dụng tính đến ngày 25/5 vừa qua đã đạt mức 6,53% (tăng 0,77% so với cuối tháng 4 và cũng cao hơn mức 5,22% của cùng kỳ năm 2016). Đây là mức tăng có thể nói là ngoài dự kiến của không ít chuyên gia và nhà đầu tư.

Đánh giá về diễn biến này, Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cho rằng, có hai nguyên nhân dẫn đến mức tăng trưởng cao như trên. Thứ nhất, trong những cuộc họp từ cuối năm ngoái, NHNN đã có chỉ đạo các ngân hàng thương mại (NHTM) phải xem xét đẩy mạnh vốn cho vay hỗ trợ nền kinh tế trải đều ra các tháng, tránh tình trạng chỉ tập trung dồn vốn cho các tháng cuối năm. Thứ hai, một số ngân hàng sau khi đã tạm “yên tâm” với công tác xử lý nợ xấu của mình trong năm 2016 cũng mạnh dạn tăng cường cho vay trở lại nhằm tăng thị phần cũng như tăng doanh thu, lợi nhuận.

Câu hỏi đặt ra là nếu tín dụng duy trì đà tăng nhanh như hiện tại thì liệu mức trần tín dụng (18% cho năm nay) có bị vượt qua và nếu vượt qua thì NHNN sẽ xử lý như thế nào?

Theo BVSC, kịch bản này hoàn toàn có thể xảy ra, bởi xét theo yếu tố mùa vụ, thì các năm gần đây, dư nợ tín dụng trong hai quý cuối năm luôn có mức tăng vượt trội (thậm chí đạt hơn 2 - 3% trong các tháng 11 và 12).

Ảnh minh họa. Ảnh: TL

Công ty này cho biết thêm, đối với các NHTM đã “trót” cho vay nhiều trong 5 tháng đầu năm sẽ đối mặt với hai khả năng. Một là, các ngân hàng này sẽ phải xem xét hãm bớt đà tăng trưởng, siết lại hoạt động cho vay trong ba quý còn lại để vẫn nằm trong chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng mà NHNN chấp thuận từ đầu năm (đặc biệt đối với nhóm các ngân hàng top đầu có quy mô cho vay lớn). Hai là, các ngân hàng này có thể sẽ xin NHNN nới chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng lên một mức cao hơn.

Nhìn tổng thể, diễn biến kinh tế vĩ mô đang có những điều kiện thuận lợi để NHNN tiếp tục nới lỏng thêm chính sách tiền tệ, đặc biệt rủi ro lạm phát đã giảm đi đáng kể sau khi chỉ số CPI giảm mạnh trong tháng 5 vừa qua. Bên cạnh đó, diễn biến tỷ giá USD/VND cũng khá bình ổn bất chấp các thông tin liên quan đến nhập siêu.

“Trước áp lực phải hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng GDP, NHNN có thể sẽ xem xét nới trần tăng trưởng tín dụng cho toàn hệ thống trong năm nay thêm khoảng 1-2%, lên mức 19 - 20%” - BVSC dự báo.

Tăng trưởng chưa bền vững

Trong một báo cáo phát hành mới đây, Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, tuy chưa có dữ liệu chi tiết về tăng trưởng tín dụng của từng ngành, nhưng tăng trưởng tín dụng trong 5 tháng đầu năm không bền vững. Mức tăng trưởng tín dụng cao chưa thể nhìn một cách trực diện rằng sẽ giúp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn.

VDSC lấy ví tại thị trường TP. Hồ Chí Minh, sự cải thiện tích cực trong vòng 5 tháng đầu năm về tăng trưởng tín dụng chủ yếu đến từ cho vay ngắn hạn. Tính đến hết tháng 5/2017, tổng mức dư nợ tín dụng của TP. Hồ Chí Minh tăng 8,3% so với cuối năm 2016.

Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy kì hạn ngắn đang có mức tăng trưởng tốt với 12,99% so với cùng kì, trong khi con số này chỉ là 4,72% cho tín dụng trung và dài hạn. “Nền kinh tế hoạt động cần cả tín dụng ngắn và dài hạn, tuy nhiên, tín dụng dài hạn mới là động lực chính tạo ra giá trị tăng trưởng trong tương lai” - VDSC nêu quan điểm.

Cũng theo lý giải của công ty này, trong tháng 5, NHNN bơm 21.459 tỷ đồng vào hệ thống qua kênh OMO trong khi các khoản đáo hạn đạt tới 51.145 tỷ đồng. Như vậy, NHNN đã rút ròng ra khỏi thị trường hơn 29.000 tỷ đồng trong tháng vừa qua. So sánh với tháng 4/2017, nghiệp vụ thị trường mở đã có phần kém sôi động hơn. Bên cạnh đó, việc rút ròng liên tục cho thấy sự cải thiện của thanh khoản trong hệ thống.

Diễn biến trên song hành với sự sụt giảm mạnh của lãi suất liên ngân hàng. Cụ thể, lãi suất cho những kì hạn ngắn (qua đêm, 1 tuần và 2 tuần) duy trì đà giảm từ đầu tháng 5. Lãi suất qua đêm, 1 tuần và 2 tuần giảm lần lượt từ 2,58%, 2,41% và 1,89% xuống còn 1,8%/năm, 2,3%/năm và 2,88%/năm. Cùng với tỷ lệ trúng thầu cao trên thị trường trái phiếu sơ cấp, VDSC nhận thấy, đây là những tín hiệu sớm đối với sự chững lại trong tăng trưởng tín dụng của các tháng tiếp theo.

Ngoài ra, theo VDSC, chính sách điều hành thể hiện quyết tâm mạnh mẽ hỗ trợ các ngành lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng chưa rõ ràng.

Vào đầu tháng 4/2017, NHNN ban hành hướng dẫn chi tiết cho việc vay gói lãi suất thấp 100.000 tỷ đồng đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao. Hiện tại đang có một làn sóng mạnh mẽ đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao.

Mặc dù vậy, bên cạnh việc hưởng lợi từ nguồn vốn có chi phí thấp và những chính sách ưu đãi, bộ phận nghiên cứu của VDSC nhận định rằng: “Những quy định về quy trình cho vay cũng như sự hiệu quả của sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao đang đặt ra những nghi vấn nhất định.

Một minh chứng là trong cuộc khủng hoảng về giá thịt lợn gần đây, NHNN chỉ đạo gia hạn các khoản vay cũng như cung cấp lãi suất thấp cho nông dân và doanh nghiệp tham gia kinh doanh thịt lợn. “Với việc thiếu tầm nhìn dài hạn, chúng tôi quan ngại rằng sự tăng trưởng trong ngắn hạn” - VDSC cho hay./.

D.T