Tiêm vắc-xin AstraZeneca cho nhân viên y tế tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, Hà Nội. Ảnh: WHO

Đề xuất này ngay lập tức đã nhận được nhiều ý kiến đồng tình của dư luận và giới chuyên gia.

Cần hơn 25 nghìn tỷ đồng mua 150 triệu liều vắc-xin

Theo Bộ Tài chính, dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến rất phức tạp trên thế giới. Thực hiện kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng về chủ trương mua vắc-xin phòng Covid-19 cho nhân dân từ nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) và các nguồn tài chính hợp pháp khác, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 21/NQ-CP về mua và sử dụng vắc-xin phòng Covid-19. Trong đó, quy định nguồn kinh phí thực hiện bao gồm: Nguồn NSNN đảm bảo theo phân cấp NSNN; nguồn viện trợ, tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước và các nguồn vốn hợp pháp khác; nguồn do các tổ chức, cá nhân sử dụng vắc-xin tự nguyện chi trả.

Theo tính toán của Bộ Y tế, dự kiến mua 150 triệu liều vắc-xin phòng Covid-19 để tiêm phòng cho khoảng 75 triệu người, với tổng kinh phí ước khoảng 25,2 nghìn tỷ đồng. Trong đó: kinh phí mua vắc-xin khoảng 21 nghìn tỷ đồng; kinh phí vận chuyển, bảo quản, phân phối, tổ chức tiêm chủng khoảng 4,2 nghìn tỷ đồng.

Về nguồn kinh phí để mua vắc-xin, ngân sách trung ương dự kiến bố trí khoảng 16 nghìn tỷ đồng, đảm bảo cho các đối tượng do trung ương quản lý và hỗ trợ ngân sách địa phương khó khăn; ngân sách địa phương chi và huy động đóng góp của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khoảng 9,2 nghìn tỷ đồng. Đặc biệt khi dịch kéo dài thì nhu cầu vắc-xin hàng năm tăng cao, kinh phí sẽ mua vắc-xin lớn, nếu chỉ dựa vào nguồn NSNN sẽ khó đáp ứng mục tiêu phòng dịch cho toàn dân.

Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh cân đối NSNN khó khăn, để huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài và các nguồn vốn hợp pháp khác mua vắc-xin phòng

Covid-19, việc thành lập Quỹ vắc-xin phòng Covid-19 là rất cần thiết, đáp ứng yêu cầu cấp bách phòng, chống dịch, đẩy nhanh tiến độ tiếp cận mua, nhập khẩu vắc-xin để triển khai tiêm chủng trên diện rộng cho nhân dân.

Đảm bảo chi công khai, chặt chẽ và hiệu quả

Theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, tại Điều 62 đã quy định về thành lập Quỹ hỗ trợ phòng, chống dịch. Bên cạnh đó, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tại văn bản số 50-CV/VPTW ngày 19/2/2021 về chủ trương mua vắc-xin phòng Covid-19 cho nhân dân từ nguồn NSNN và các nguồn tài chính khác. Nghị quyết số 21/NQ-CP của Chính phủ cũng đã quy định kinh phí thực hiện bao gồm nguồn tài trợ, hỗ trợ và các nguồn hợp pháp khác. Đây là những cơ sở pháp lý để thành lập quỹ này.

Quỹ vắc-xin phòng Covid-19 là quỹ tài chính nhà nước ngoài NSNN, hoạt động theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Quỹ có tư cách pháp nhân, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước theo quy định.

Quỹ vắc-xin phòng Covid-19 có chức năng quản lý, điều phối các nguồn lực tài chính của Quỹ cho hoạt động tài trợ, hỗ trợ mua và sử dụng vắc xin phòng

Covid-19. Quỹ này hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, sử dụng vốn đúng mục đích và phù hợp với quy định của pháp luật, đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả. Quỹ sẽ chịu sự kiểm tra, thanh tra, kiểm toán về các hoạt động tài chính của các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và Kiểm toán Nhà nước.

Quỹ vắc-xin phòng Covid-19 được vận động quyên góp, tài trợ cho quỹ; tiếp nhận, quản lý, sử dụng các nguồn tài trợ, hỗ trợ, đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, cũng như các nguồn vốn hợp pháp khác để hỗ trợ, tài trợ cho các hoạt động mua và sử dụng vắc-xin phòng Covid-19 nhưng phải đảm bảo an toàn. Quỹ sẽ tự chấm dứt hoạt động và giải thể sau khi cơ quan có thẩm quyền công bố hoàn thành việc tiêm vắc-xin phòng dịch Covid-19 cho người dân; số dư quỹ nếu có được nộp vào ngân sách trung ương để bổ sung nguồn lực mua vắc-xin cho Chương trình tiêm chủng mở rộng của nhà nước.

Về thẩm quyền quyết định chi cũng được thực hiện hết sức chặt chẽ. Theo đó, Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính tổng hợp nhu cầu mua vắc-xin để tiêm phòng Covid-19, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chi từ Quỹ để tài trợ, hỗ trợ các hoạt động mua và sử dụng vắc-xin theo quy định. Bộ Tài chính sẽ quyết định xuất quỹ để chi theo nội dung Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và căn cứ hồ sơ đề nghị của Bộ Y tế.

Theo Bộ Tài chính, Quỹ vắc-xin phòng Covid-19 sẽ thực hiện chế độ báo cáo kế toán, quyết toán, công khai tài chính theo quy định của Luật Kế toán và thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Quỹ có trách nhiệm thực hiện báo cáo tình hình thu, chi, quyết toán tài chính quỹ để tổng hợp chung nguồn lực báo cáo Chính phủ, Quốc hội trong các báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội và NSNN; thực hiện công khai số tiền huy động, danh sách các tổ chức, cá nhân tài trợ, đóng góp, nội dung và số tiền đã chi, số dư quỹ còn lại (nếu có).

Minh Anh