Nghị định 138 giúp cho việc sửa chữa, nâng cấp, cải tạo các hạng mục công trình đầu tư xây dựng được thuận lợi. Ảnh tư liệu.

Cần thiết sử dụng chi thường xuyên nâng cấp, cải tạo các công trình công

Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, thời gian qua, nhiều bộ, địa phương và các đại biểu Quốc hội phản ánh về sự cần thiết sử dụng chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) để xây dựng, nâng cấp, cải tạo các công trình, hạng mục công trình trong hệ thống trụ sở các cơ quan nhà nước; các công trình phúc lợi xã hội như bệnh viện, cơ sở y tế, trường học, cơ sở giáo dục đào tạo.

Theo phản ánh, các công việc này phát sinh thường xuyên, không lường trước được, không kế hoạch hóa để bố trí từ vốn đầu tư công (ĐTC) trung hạn theo giai đoạn 5 năm. Hơn nữa, nếu các công việc này đều yêu cầu phải bố trí từ vốn ĐTC sẽ không kịp thời, vì sử dụng vốn ĐTC là phải có trong kế hoạch.

Trong khi đó, tại Luật NSNN không có quy định nào cấm sử dụng chi thường xuyên để mua sắm tài sản, trang thiết bị; cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới các dự án đã đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, chưa có văn bản pháp luật nào nhằm phân định giữa việc bố trí kinh phí chi đầu tư và chi thường xuyên cho các hoạt động này.

Ông Bùi Anh Bình - Phó Vụ trưởng Vụ Hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV ngày 21/10/2024 về việc khẩn trương đưa chủ trương của Đảng vào thực tiễn cuộc sống. Đồng thời, giải quyết nhiều vấn đề quan trọng khác của đất nước, tạo tiền đề để đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, Chính phủ đã chỉ đạo việc hoàn thiện pháp luật, trong đó có các quy định về việc lập dự toán, quản lý, sử dụng chi thường xuyên NSNN để mua sắm tài sản, trang thiết bị; cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng.

Thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Tài chính đã tích cực, khẩn trương xây dựng và hoàn thiện dự thảo Nghị định. Trên cơ sở ý kiến nhất trí của 100% các bộ, ngày 24/10/2024, Chính phủ ký ban hành Nghị định NĐ 138 của Chính phủ quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng chi thường xuyên NSNN để mua sắm tài sản, trang thiết bị; cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng.

Nghị định giúp tháo gỡ điểm nghẽn

Theo đó, NĐ 138 quy định rõ việc bố trí kinh phí chi thường xuyên NSNN để thực hiện các nhiệm vụ mua sắm tài sản, trang thiết bị; cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng được thực hiện theo nguyên tắc không trùng lắp với các nhiệm vụ có cùng nội dung của đơn vị đã được bố trí trong kế hoạch ĐTC trung hạn theo quy định của pháp luật về ĐTC. Đồng thời cần phải thực hiện ngay trong năm ngân sách để đảm bảo hoạt động thường xuyên của cơ quan, đơn vị và phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí thực hiện theo quy định của pháp luật.

Nghị định cũng quy định, các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm rà soát, đề xuất đảm bảo đúng nguyên tắc và chịu trách nhiệm toàn diện về hồ sơ đề nghị bố trí kinh phí chi thường xuyên để thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại Nghị định này.

Đối với nhiệm vụ mua sắm tài sản, trang thiết bị phải căn cứ quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, trang thiết bị phục vụ hoạt động của cơ quan, đơn vị theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật của ngành, lĩnh vực có liên quan, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt, kế hoạch được phê duyệt để lập dự toán trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; việc phân bổ dự toán kinh phí chi thường xuyên thực hiện nhiệm vụ không được vượt quá tổng dự toán chi thường xuyên được giao của cơ quan, đơn vị trong năm ngân sách.

Đối với nhiệm vụ cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng phải căn cứ quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật của ngành, lĩnh vực có liên quan để lập dự toán trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, tối đa không quá 15 tỷ đồng/nhiệm vụ; việc phân bổ dự toán kinh phí chi thường xuyên để thực hiện nhiệm vụ không được vượt quá tổng dự toán chi thường xuyên được giao của cơ quan, đơn vị trong năm ngân sách.

Các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng, giải ngân kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định ngay trong năm ngân sách đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm…

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Hành chính sự nghiệp, việc Chính phủ ban hành Nghị định được kỳ vọng sẽ kịp thời tháo gỡ các vướng mắc đã được các đại biểu Quốc hội, các bộ, ngành và địa phương phản ánh thời gian vừa qua, giúp cho việc sửa chữa, nâng cấp, cải tạo các hạng mục công trình đẫ đầu tư xây dựng được thuận lợi hơn.