Cơ quan thuế hỗ trợ doanh nghiệp, tăng thu để đáp ứng nhu cầu chi theo dự toán.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc chi tiêu ngân sách tiết kiệm, hiệu quả càng phải đặt lên hàng đầu, khi các nguồn thu dần hẹp lại.

Còn tình trạng chấp hành chưa nghiêm kỷ luật ngân sách

Tính đến hết tháng 5/2018, tổng thu NSNN ước đạt 549.074 tỷ đồng, bằng khoảng 41,6% dự toán, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2017; tổng chi cân đối NSNN ước đạt 526.600 tỷ đồng, bằng khoảng 34,6% dự toán, tăng 9,2%. Những tháng đầu năm, thu ngân sách đã đảm bảo chi cho các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, chi cho an sinh xã hội.

Đánh giá cao công tác điều hành tài chính - ngân sách của Bộ Tài chính thời gian qua, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân nhận định: “Trong thời gian qua, Bộ Tài chính - cơ quan quản lý về công tác tài chính - NSNN đã tăng cường kiểm tra, giám sát, nhờ đó đảm bảo chi ngân sách không vượt dự toán”.

Nhìn từ kết quả thực hiện dự toán NSNN năm 2017, đại biểu Trần Hoàng Ngân phân tích, thu ngân sách tăng thêm được 6,3% trong khi chi chỉ tăng 5,2% và đây là năm đầu tiên chúng ta thực hiện bội chi NSNN giảm so với dự toán, tương đương 4.000 tỷ đồng, kéo giảm bội chi xuống còn 3,48%.

Tuy nhiên, ông Trần Hoàng Ngân cho rằng, báo cáo quyết toán của Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra, kỷ cương kỷ luật tài chính - NSNN ở một số địa phương, lĩnh vực còn lỏng lẻo. Trong bối cảnh thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách hiện nay, việc thắt chặt chi tiêu ngân sách cần phải đặt lên hàng đầu. Trả lời phỏng vấn TBTCVN mới đây, ông Võ Thành Hưng, Vụ trưởng Vụ NSNN Bộ Tài chính khẳng định, vấn đề siết chặt kỷ cương, kỷ luật tài chính là nhiệm vụ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đặc biệt quan tâm chỉ đạo thực hiện. “Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp mạnh mẽ hơn để siết chặt việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật tài chính trong lĩnh vực chi NSNN”, ông Võ Thành Hưng cho hay.

Khuyến khích tăng chi đầu tư phát triển

Khắc phục tình trạng lãng phí trong chi NSNN, thời gian qua Quốc hội đã ban hành nhiều luật có liên quan, trong đó quy định rõ trách nhiệm của các ngành, các cấp và đơn vị trong quản lý ngân sách. Theo nhận định của Bộ Tài chính, về cơ bản tình hình đã có những chuyển biến tích cực. Tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, theo Bộ Tài chính, năm 2017 cả nước đã tiết kiệm được 51.401 tỷ đồng (trong đó tiết kiệm kinh phí, vốn của Nhà nước 47.945 tỷ đồng; tiết kiệm vốn tại DNNN 3.456 tỷ đồng).

Song, theo Bộ Tài chính, tình trạng thất thoát, lãng phí trong chi tiêu ngân sách vẫn còn là vấn đề xã hội bức xúc. Ngoài nguyên nhân do hệ thống chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, định mức, chế độ còn bất cập còn có nguyên nhân từ nhận thức, tinh thần trách nhiệm của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị trong việc quản lý, sử dụng kinh phí NSNN, tài sản công chưa cao.

Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Trần Quang Chiểu cho biết, theo Hiến pháp 2013, các khoản chi phải được dự toán áp dụng từ năm 2015. Do đó, công tác kiểm soát chi từ 2015 đến nay có những bước tiến bộ tích cực, chi ngân sách được kiểm soát chặt chẽ, nên không có chuyện chi không có dự toán. Về kỷ cương tài chính, nhiều ý kiến đề nghị cần phải siết chặt hơn nữa tại một số tỉnh, thành phố chi vượt dự toán. Ông Trần Quang Chiểu cho rằng, nếu nhìn bình thường thì có những tỉnh vượt dự toán nhưng phải xem nội hàm các mục chi trong dự toán là gì. Nếu tăng thu mà chi đầu tư tăng thì phải khuyến khích, nhưng nếu chi thường xuyên tăng so với dự toán, thì phải kiểm điểm. Theo ông, phải nhìn nhận việc này hết sức cụ thể chứ không chỉ phê bình chung chung, cứ thấy tăng dự toán thì cho là khuyết điểm, mà phải xem các mục chi để có đánh giá khách quan hơn.

Theo định hướng Bộ Tài chính đề ra trong nhóm các giải pháp liên quan đến chi ngân sách, thời gian tới sẽ tiếp tục cơ cấu lại theo hướng tăng chi cho đầu tư phát triển, giảm chi thường xuyên, điều hành chặt chẽ, triệt để tiết kiệm; chi trong phạm vi dự toán... Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ rà soát, sắp xếp, cắt giảm các nhiệm vụ chi chưa thực sự cần thiết, không hiệu quả; tăng cường thanh tra, kiểm tra, qua đó phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, thu hồi về cho NSNN. Bên cạnh đó, các giải pháp về đẩy mạnh thực hành tiết kiệm chống lãng phí, đổi mới các đơn vị sự nghiệp công lập, từng bước chuyển phương thức hỗ trợ trực tiếp của nhà nước sang cơ chế đặt hàng... sẽ được Bộ Tài chính tiếp tục triển khai để cơ cấu lại một bước chi NSNN.

Minh Anh