Đây là ý kiến của ông Nguyễn Kim Long - Giám đốc Luật và Kiểm soát tuân thủ, Công ty CP Chứng khoán SSI khi trao đổi với phóng viên TBTCVN về các quy định liên quan tới tổ chức kinh doanh chứng khoán trong dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến.
* PV: Thưa ông, ông đánh giá thế nào về những quy định về tổ chức kinh doanh chứng khoán được sửa đổi, bổ sung trong dự thảo này?
- Ông Nguyễn Kim Long: Qua việc nghiên cứu dự thảo, chúng tôi thấy rằng, dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi lần này đã có nhiều thay đổi trong quy định về tổ chức kinh doanh chứng khoán (cụ thể là công ty chứng khoán – CTCK).
| ||||||||||||||||
Dự thảo sửa đổi bổ sung nhiều quy định như: Thay đổi một số điều kiện cấp giấy phép; tách giấy phép của công ty chứng khoán thành hai giấy gồm giấy phép hoạt động và giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; liệt kê chi tiết các nghiệp vụ mà CTCK được làm và phân loại theo quy mô hoạt động; lập quỹ bảo vệ nhà đầu tư (NĐT); quy định cụ thể việc tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài mở chi nhánh tại Việt Nam; trách nhiệm giám sát giao dịch chứng khoán tại CTCK;…
Theo chúng tôi, những thay đổi này là cần thiết, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của CTCK, bảo vệ NĐT, tuy nhiên, vẫn có thể quy định thoáng hơn để tạo hành lang pháp lý cho CTCK có bước phát triển về lượng, mở rộng phạm vi hoạt động ra ngoài lãnh thổ hoặc cạnh tranh với các tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài khi họ được phép hoạt động tại Việt Nam.
* PV: Ông có đề xuất gì để những quy định trong dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi phát huy hiệu quả cao nhất là tăng cường tính chuyên nghiệp, cung cấp dịch vụ chất lượng, cũng như sự cạnh tranh bình đằng trong hệ thống CTCK?
- Ông Nguyễn Kim Long: Một trong những thay đổi lớn trong quy định về hoạt động của CTCK là các nghiệp vụ được phép thực hiện được liệt kê chi tiết trong luật, cách làm này giúp tăng cường quản lý, kiểm soát sự tuân thủ của CTCK, nhưng cũng làm hạn chế sự sáng tạo và khả năng cung cấp dịch vụ của họ. Thực tế quy định của pháp luật luôn đi sau nhu cầu của cuộc sống. Việc liệt kê chi tiết các sản phẩm, nghiệp vụ là không bao giờ đủ, hơn nữa, cũng không ai dự báo được trong thời gian 5 năm, 10 năm nữa thì thị trường đòi hỏi CTCK phải cung cấp những sản phẩm, dịch vụ nào. Vì vậy, tôi vẫn mong quy định về sản phẩm, nghiệp vụ của CTCK theo hướng mở hơn để các công ty được chủ động thiết kế sản phẩm phù hợp với nhu cầu của NĐT và phù hợp với thế mạnh của từng công ty. Như vậy, sản phẩm sẽ đa dạng và các CTCK không phải cạnh tranh với nhau chỉ bằng mức phí.
Một điểm nữa cũng có thể được quy định để tạo điều kiện cho CTCK tăng quy mô và tính chuyên nghiệp trong cung cấp dịch vụ là cho phép họ được mua, thành lập công ty con cung cấp dịch vụ chuyên biệt.
Bên cạnh đó, quy định về quỹ bảo vệ NĐT là quy định mới, nhằm bảo vệ NĐT khi CTCK mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên, cơ chế đóng góp và mức đóng góp cần được quy định hợp lý để tránh trường hợp CTCK khỏe mạnh phải đóng góp để thanh toán chi phí cho sai phạm của CTCK bị mất khả năng chi trả. Mức đóng góp quá cao thì làm tăng chi phí hoạt động của CTCK, nhưng đóng góp quá thấp thì mức độ đền bù cho NĐT lại không đáng kể. Vì vậy, theo tôi, dự thảo cần có thêm quy định chi tiết hơn về vấn đề này.
Cuối cùng, dự thảo luật cũng nên bổ sung quy định kiểm soát người hành nghề chứng khoán và các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp đối với người hành nghề chứng khoán. Đội ngũ người hành nghề chứng khoán là người cung cấp sản phẩm, dịch vụ của CTCK cho khách hàng, tiếp xúc trực tiếp với khách hàng nên dễ phát sinh tiêu cực. Người hành nghề chứng khoán tự nguyện tuân thủ quy tắc đạo đức nghề nghiệp là cách hữu hiệu nhất để nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ, hạn chế tiêu cực và bảo vệ lợi ích của khách hàng.
* PV: Ông kỳ vọng thế nào về sự thay đổi chất lượng hoạt động và cung cấp dịch vụ của các CTCK đang hoạt động tại thị trường Việt Nam sau khi dự thảo luật được thông qua và có hiệu lực?
- Ông Nguyễn Kim Long: Luật Chứng khoán sửa đổi có thể chưa dẫn đến sự thay đổi về chất lượng hoạt động của CTCK ngay sau khi ban hành, mà phải khoảng 2 - 3 năm sau đó khi các văn bản hướng dẫn được ban hành đầy đủ.
Cũng phải nói thêm là ảnh hưởng của Luật Chứng khoán sửa đổi đến hoạt động của CTCK không chỉ bao gồm các quy định về hoạt động của khối này, mà cả các quy định nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa, phân loại nhà đầu tư trên thị trường và tổ chức lại hoạt động của các sở giao dịch, trung tâm lưu ký chứng khoán,…
Tôi mong rằng, sau khi luật đi vào cuộc sống thì các CTCK sẽ được quản lý theo mức độ rủi ro chứ không cào bằng. CTCK và nhân viên (người hành nghề chứng khoán) tôn trọng quy tắc đạo đức nghề nghiệp, lựa chọn cung cấp các sản phẩm, dịch vụ theo thế mạnh và định hướng phát triển của mỗi công ty. Giao dịch điện tử được đẩy mạnh, số lượng CTCK có thể giảm xuống, nhưng quy mô các CTCK sẽ tăng lên để đủ khả năng thực hiện bảo lãnh phát hành cho các “deal” lớn trên thị trường và cạnh tranh với tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài.
Cũng mong rằng, với Luật Chứng khoán mới sau này, cùng quyết tâm của các cơ quan quản lý nhà nước và nỗ lực của các thành viên thị trường, các mục tiêu được nêu trong Đề án cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020, định hướng đến 2025 do Thủ tướng Chính phủ mới phê duyệt theo Quyết định số 242/QĐ-TTg ngày 28/2/2019 sẽ sớm trở thành hiện thực.
* PV: Xin cảm ơn ông!
Duy Thái
