Rất nhiều nhà đầu tư tham gia Hội nghị để tìm hiểu về sản phẩm CW.

Do vậy, khi sản phẩm CW được triển khai sẽ góp phần gia tăng thanh khoản cho thị trường chứng khoán.

Cơ hội lớn cho nhà đầu tư cá nhân

CW đầu tiên xuất hiện vào những năm cuối thập niên 80 tại Hồng Kông, sau đó lan rộng và phát triển mạnh ở cả thị trường châu Á và châu Âu. Đặc biệt từ năm 2003 đến nay, số lượng chứng quyền niêm yết và giá trị giao dịch đã tăng lên một cách nhanh chóng.

Theo thống kê của Liên đoàn các Sở Giao dịch Chứng khoán thế giới (WFE), tính đến cuối năm 2015 đã có hơn 1,7 triệu loại chứng quyền được niêm yết trên toàn cầu và giá trị chứng quyền giao dịch đã đạt hơn 1.000 tỷ USD và đặc biệt trong số Top 10 thị trường chứng quyền hàng đầu thế giới có 5 thị trường tại châu Á bao gồm: Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia.

CW luôn được đánh giá là một trong những sản phẩm tài chính phái sinh năng động nhất dành cho các nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những nhà đầu tư thích rủi ro bởi các đặc tính như: Tỷ lệ đòn bẩy cao, chi phí đầu tư thấp và vòng đời sản phẩm ngắn hạn.

Đối với TTCK Việt Nam, trong suốt 16 năm hình thành và phát triển, nhà đầu tư cá nhân luôn chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường và xu hướng đầu tư chủ yếu là ngắn hạn. Tính đến nay, đã có hơn 1,6 triệu tài khoản của nhà đầu tư, trong đó 98% là nhà đầu tư cá nhân. Đây chính là nền tảng để kỳ vọng sản phẩm CW thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư.

Tại Hội nghị Giới thiệu sản phẩm mới CW do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán phối hợp với Công ty Chứng khoán VietinBank tổ chức ngày 25/8, bà Tạ Thanh Bình, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường - UBCKNN cho biết, CW là sản phẩm có nhiều lợi ích như: Tác dụng đòn bẩy; lợi nhuận không hạn chế, khoản lỗ tối đa cố định; giao dịch và thanh toán dễ dàng; phí giao dịch thấp. Tuy nhiên, theo bà Bình, bên cạnh lợi ích, sản phẩm này cũng có nhiều rủi ro như: Rủi ro đòn bẩy; vòng đời giới hạn; rủi ro từ biến động giá; rủi ro từ tổ chức phát hành.

Như vậy, với bản chất tương tự như các công cụ phái sinh nhưng được giao dịch và thanh toán giống như cổ phiếu, việc triển khai CW được kỳ vọng sẽ đáp ứng đa dạng các phân khúc nhu cầu và khẩu vị rủi ro khác nhau của nhà đầu tư trên thị trường. Ngoài ra, việc không giới hạn tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư nước ngoài cũng tạo điều kiện góp phần thu hút dòng vốn nước ngoài vào thị trường chứng khoán Việt Nam, trong bối cảnh có nhiều cổ phiếu đã chạm ngưỡng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.

Dự kiến triển khai CW từ tháng 11/2017

Bà Tạ Thanh Bình cho biết thêm, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.Hồ Chí Minh (HOSE) đã cơ bản hoàn thiện hệ thống giao dịch CW, dự kiến sẽ niêm yết và giao dịch sản phẩm này trong tháng 11/2017.

Cũng giống như quyền chọn của chứng khoán phái sinh, CW có thể được phát hành theo kiểu châu Âu hay kiểu Mỹ. Theo đó, chứng quyền kiểu Mỹ cho phép người sở hữu thực hiện quyền vào bất kỳ thời điểm nào, trước hoặc đến khi chứng quyền đáo hạn; còn chứng quyền kiểu châu Âu chỉ cho phép người sở hữu thực hiện quyền khi chứng quyền đáo hạn.

Tuy nhiên, theo đại diện UBCKNN, đối với thị trường Việt Nam, có thể nói chứng quyền là một sản phẩm khá mới. Vì vậy, trong giai đoạn đầu triển khai, để có thể thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư cũng như tạo điều kiện dễ dàng tiếp cận với sản phẩm mới, dự kiến những loại sản phẩm cơ bản và đơn giản nhất như: Chứng quyền mua hoặc bán với tài sản cơ sở là cổ phiếu, thực hiện quyền kiểu châu Âu và thanh toán bằng tiền sẽ được triển khai.

Theo bà Tạ Thanh Bình, để giảm thiểu rủi ro, các điều kiện để trở thành tổ chức phát hành CW và điều kiện để làm chứng khoán cơ sở của CW khá cao. Chẳng hạn, để trở thành tổ chức phát hành CW, công ty chứng khoán phải đáp ứng được điều kiện vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu tối thiểu 1.000 tỷ đồng; không có lỗ lũy kế; được cấp phép đầy đủ các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán… Trong khi đó, điều kiện để làm chứng khoán cơ sở là những cổ phiếu niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán, đáp ứng tiêu chí về mức vốn hóa thị trường, mức độ thanh khoản, tỷ lệ tự do chuyển nhượng, kết quả hoạt động kinh doanh của tổ chức phát hành chứng khoán cơ sở…

Bên cạnh đó, giá trị về tài sản đảm bảo tối thiểu phải đạt 50% giá trị loại chứng quyền dự kiến chào bán. Số CW chưa phân phối hết được chuyển vào tài khoản tạo lập thị trường và được tiếp tục phân phối trên hệ thống giao dịch của sở giao dịch sau khi niêm yết.

Duy Thái