Cán bộ Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay Nội Bài giám sát hoạt động xuất nhập khẩu qua hệ thống camera giám sát. Ảnh: Hải Anh

Đây là chia sẻ của Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hà Nội Hoàng Quốc Quang với phóng viên TBTCVN về kết quả sau 3 năm thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, theo Quyết định số 43/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (ngày 26/9/2017) và Quyết định số 2061/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính (ngày 13/10/2017) về việc áp dụng thí điểm quản lý, giám sát hải quan tự động đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh tại cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội).

- PV: Thưa ông, việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và giám sát hải quan tự động tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đến thời điểm này đã mang lại những lợi ích nối bật nào, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan hải quan?

- Ông Hoàng Quốc Quang: Cảng hàng không quốc tế Nội Bài là cửa khẩu đón nhận các hoạt động thông thương xuất nhập cảnh (XNC), xuất nhập khẩu (XNK) lớn của cả nước. Lưu lượng phương tiện, hành khách, hàng hóa gia tăng không ngừng với tốc độ tăng trưởng trung bình trong 5 năm gần đây lần lượt là 13%/năm về hàng hóa, 16,1%/năm về số thu thuế, 14%/năm về hành khách và 8%/năm về số lượng chuyến bay.

Cơ quan hải quan và DN cùng hưởng lợi từ việc thực hiện NSW là rõ nét... Ông Hoàng Quốc Quang

Trong khi đó, ngành Hải quan được Chính phủ, Bộ Tài chính giao nhiệm vụ đẩy mạnh thực hiện tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả việc triển khai hệ thống một cửa quốc gia và quản lý giám sát tự động có độ tin cậy cao, đáp ứng yêu cầu cải cách hiện đại hóa hải quan, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, vừa thực hiện mục tiêu tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, hành khách XNC, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp (DN).

Đến nay, sau 3 năm thí điểm, hoạt động hải quan tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội) đã đáp ứng được các mục tiêu đề ra trong việc nâng cao hiệu quả quản lý hải quan.

Trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, việc triển khai hệ thống giúp minh bạch hóa quy trình thủ tục hải quan, cơ quan hải quan giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, hành lý của hành khách xuất cảnh, nhập cảnh chặt chẽ. Đồng thời, thời gian thông quan hàng hóa giảm từ 3 giờ - 6 giờ xuống chỉ còn trong vòng 10 phút.

Trong quản lý phương tiện, hành khách xuất nhập cảnh, áp dụng phương pháp quản lý rủi ro giúp cho cơ quan hải quan thực hiện được việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ, giảm dần việc kiểm tra tràn lan không cần thiết ảnh hưởng đến hoạt động XNK, XNC mà tập trung vào các chuyến bay, các đối tượng trọng điểm, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua các cảng hàng không quốc tế.

* PV: Ông có thể cho biết cụ thể lợi ích mang lại cho hãng hàng không và DN khi tham gia NSW và hệ thống giám sát tự động của cơ quan hải quan tại sân bay Nội Bài?

- Ông Hoàng Quốc Quang: Sau 3 năm thí điểm, đến nay việc triển khai NSW tại sân bay Nội Bài đã đáp ứng được các mục tiêu và yêu cầu nghiệp vụ đặt ra theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính.

Cụ thể, 100% các hãng hàng không đã gửi thông tin tới Cổng thông tin NSW và triển khai, kết nối toàn bộ đối với các kho hàng không (tỷ lệ xử lý tự động của hệ thống đạt ổn định trên 99,4%) nhờ đó giúp cho thời gian thông quan 1 lô hàng được giảm từ 3 - 6 giờ xuống khoảng trung bình 10 phút như đã đề cập ở trên.

Việc triển khai NSW thời gian qua cho thấy, các hãng hàng không trong nước đã thúc đẩy được việc thực hiện chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống quản lý khai thác bay theo chuẩn mực quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động kinh doanh. Các hãng hàng không còn tiết kiệm được thời gian, chi phí, nhân lực do không phải tạo lập, in ấn, xuất trình hồ sơ giấy đối với mỗi chuyến bay mà hãng có thể khai báo tự động dữ liệu điện tử trước chuyến bay tới hệ thống NSW.

Đối với DN kinh doanh kho hàng không tham gia NSW và hệ thống giám sát hải quan sẽ giảm thời gian, nhân lực khai thác hàng hóa, tiết kiệm chi phí quản lý; nâng cao trách nhiệm đối với việc quản lý hàng hóa được đưa vào, đưa ra tại các kho hàng; kiểm soát, theo dõi, thanh khoản, đối chiếu các lô hàng nhanh chóng và hoàn toàn được thực hiện tự động trên hệ thống.

Đối với DN XNK, giảm thiểu việc tiếp xúc với cơ quan hải quan trong quá trình làm thủ tục, tiết kiệm được thời gian, chi phí đi lại, chi phí lưu kho bãi. Trước đây các cá nhân, DN xuất nhập khẩu phải sử dụng bộ chứng từ giấy để xuất trình với cơ quan hải quan. Hiện nay, việc trao đổi thông tin được điện tử hóa trên hệ thống, qua đó thông tin được trao đổi, xử lý nhanh chóng và chính xác.

- PV: Để việc thực hiện NSW và hệ thống giám sát tự động tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài phát huy hiệu quả, Cục Hải quan Hà Nội có kế hoạch triển khai ra sao, thưa ông ?

- Ông Hoàng Quốc Quang: Trong thời gian tới, Cục Hải quan Hà Nội tổ chức hội nghị phổ biến việc triển khai chính thức rộng rãi đến DN XNK, đại lý hải quan và hướng dẫn quy trình giám sát hàng hóa sau khi triển khai hệ thống NSW và hệ thống quản lý giám sát tự động tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Theo kế hoạch từ thành công triển khai NSW và hệ thống giám sát tự động tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Tổng cục Hải quan sẽ nhân rộng việc áp dụng ra các cảng hàng không quốc tế trên cả nước. Vì vậy, Cục Hải quan Hà Nội cũng có sự chuẩn bị để chia sẻ kinh nghiệm với các cục hải quan tỉnh, thành phố có nhiệm vụ quản lý cửa khẩu hàng không quốc tế trong việc triển khai NSW và hệ thống giám sát tự động theo chỉ đạo của Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan.

- PV: Xin cảm ơn ông!

Ngọc Linh