Chính sách tài chính đất đai là cơ sở huy động các khoản thu vào ngân sách

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Bùi Văn Khắng cho biết, sau hơn 10 năm tổ chức thực hiện các quy định về tài chính đất đai theo Luật Đất đai năm 2013, công tác thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã đạt được những kết quả quan trọng, tạo lập hành lang pháp lý tương đối đồng bộ, chặt chẽ cho việc huy động, khai thác, sử dụng nguồn lực đất đai hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả. Trong đó, chính sách tài chính trong lĩnh vực đất đai từng bước được hoàn thiện, là cơ sở để huy động các khoản thu vào ngân sách nhà nước (NSNN).

Thứ trưởng Bộ Tài chính Bùi Văn Khắng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: H.T

Tổng hợp từ Bộ Tài chính cho thấy, số thu từ đất đai giai đoạn 2013 - 2020 trung bình khoảng gần 160.000 tỷ đồng/ năm, chiếm trung bình khoảng hơn 15% tổng thu NSNN. Chính sách ưu đãi về thuế, miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã góp phần quan trọng thu hút đầu tư, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Chính sách ưu đãi về đất đai đối với nhà ở xã hội đạt được một số kết quả quan trọng.

Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2024. Để cụ thể hóa các quy định mới của Luật Đất đai năm 2024, sau khi tổng hợp, tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty, các hiệp hội, chuyên gia, nhà khoa học và ý kiến góp ý của nhân dân... ngày 30 và 31/7/2024, Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và Nghị định số 104/2024/NĐ-CP quy định về Quỹ phát triển đất. Các nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2024 (cùng thời điểm có hiệu lực thi hành của Luật Đất đai năm 2024).

Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, các nghị định đã quy định cụ thể về việc tính, thu, nộp, miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; về tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Quỹ phát triển đất; xử lý chuyển tiếp về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các trường hợp đã được giao đất, cho thuê đất; về hoạt động của Quỹ phát triển đất trước ngày Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực thi hành. Đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm của các bộ, cơ quan trung ương có liên quan, UBND cấp tỉnh sau khi các nghị định này có hiệu lực thi hành.

Yêu cầu triển khai đầy đủ các quy định tại các nghị định

Để thuận lợi và dễ dàng thực hiện theo các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các Nghị định, Thứ trưởng Bộ Tài chính đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo triển khai đầy đủ các nhiệm vụ, trách nhiệm được giao quy định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, Nghị định số 104/2024/NĐ-CP. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến nội dung của các nghị định này tới các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người dân có liên quan, đảm bảo các đối tượng chịu sự tác động của nghị định nắm bắt đầy đủ, chính xác, kịp thời nội dung của Luật Đất đai và của nghị định.

Toàn cảnh hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: H.T

Cụ thể, tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Thứ trưởng đề nghị các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khẩn trương ban hành các mức tỷ lệ (%) tính thu tiền thuê đất để áp dụng tính thu tiền thuê đất đối với các hồ sơ phát sinh từ ngày 1/8/2024, trường hợp vướng mắc trong quá trình thực hiện, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đồng thời, Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát để quy định Bảng giá đất theo đúng quy định tại khoản 1 Điều 257 Luật Đất đai năm 2024, hướng dẫn tại Nghị định số 71/2024/NĐ-CP để áp dụng từ ngày 1/8/2024 đến trước ngày 1/1/2026 (ngày áp dụng Bảng giá đất được xây dựng theo quy định của Luật Đất đai năm 2024).

Đặc biệt, tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP có quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh. Do vậy, Thứ trưởng Bộ Tài chính đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các cơ quan chức năng của địa phương thực hiện các nhiệm vụ được quy định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP và pháp luật khác có liên quan. Các địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai đối với người sử dụng đất để làm căn cứ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; chỉ đạo kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm về kê khai và thực hiện miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện để được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong quá trình sử dụng đất của người sử dụng đất...

Về Nghị định số 104/2024/NĐ-CP quy định về Quỹ phát triển đất, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết đã quy định cụ thể cơ chế hoạt động của Quỹ phát triển đất.

Cụ thể như Quỹ phát triển đất có nhiệm vụ quản lý nguồn vốn hoạt động của Quỹ (vốn điều lệ và vốn huy động hợp pháp khác) theo quy định tại nghị định này; thực hiện các nhiệm vụ ứng vốn theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền; thực hiện thu hồi vốn ứng theo quy định; chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý tài chính, tài sản, kế toán, kiểm toán và các quy định khác có liên quan; quyết định dừng, thu hồi vốn ứng khi phát hiện tổ chức được ứng vốn vi phạm quy định về sử dụng vốn ứng hoặc chậm hoàn trả vốn ứng; kiểm tra đối với việc sử dụng vốn ứng và thu hồi vốn ứng.

Đồng thời, Quỹ cũng quy định trách nhiệm của UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương liên quan đến hoạt động của Quỹ phát triển đất.

Do nội dung của Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, Nghị định số 104/2024/NĐ-CP có phạm vi tác động rộng, liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của nhiều cơ quan chức năng của địa phương, tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, người dân; để nhanh chóng đưa quy định của pháp luật vào cuộc sống, Thứ trưởng Bùi Văn Khắng đã yêu cầu các báo cáo viên trình bày các nội dung quy định cụ thể tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, Nghị định số 104/2024/NĐ-CP, trong đó tập trung vào các nội dung, quan điểm, quy định mới Luật Đất đai năm 2024 và các quy định xử lý chuyển tiếp đối với các trường hợp đã được giao đất, cho thuê đất, hoạt động của Quỹ phát triển đất trước ngày Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực thi hành.